MẬU THÂN 1968

VÀ CUỘC THẢM SÁT

TẠI HUẾ

(Tài liệu và Chứng từ)

 

Tập 1

 

Như nén hương ḷng dâng lên các Oan hồn

nhân kỷ niệm 40 năm Biến cố đau thương

 

 

 

 

Khối 8406 Tự do Dân chủ cho Việt Nam

01-2009

MỤC LỤC

        I- NGHIÊN CỨU TỔNG QUÁT                                 trang 6

- Biến cố Tết Mậu Thân (Đinh Lâm Thanh)                                   6

- Tết Mậu Thân 1968 (Trọng Đạt)                                                  13

        II- TƯỜNG THUẬT CHI TIẾT                                          35

- Cuộc thảm sát tại Huế (TIME 31-10-1969)                                  35

- Chứng nhân thầm lặng Mậu Thân ở Huế (Liên Thành)           38

- Mậu Thân, nỗi đau không dứt của Huế (Lê Hàn Sinh)              49

- Cố Đô Kinh Hoàng (Elje Vannema)                                             54

- Tội ác của VC năm 1968 ở Huế (Nguyễn Lư Tưởng)                 66

- Cuộc thảm sát tại khe Đá Mài (Ng. Hữu Giải và Ph. Văn Lợi)  70

- Những chuyện bi thảm (Tú Gàn)                                               80

        III- NHẬN ĐỊNH TỔNG HỢP                                            90

- Từ Mậu Thân đến Mậu Dần… (Trần Nam Ân)                         90

- Xuân nhớ Huế Mậu Thân 68… (Hồng Lĩnh)                              98

Liên lạc với

Khối 8406 Tự do Dân chủ cho Việt Nam

http://khoi8406vn.blogspot.com/

vanphong8406@gmail.com

LỜI GIỚI THIỆU

        Quư vị và các bạn trẻ thân mến

        Trong ḍng lịch sử Việt Nam, hiếm có biến cố nào gây chấn động cho Dân tộc bằng biến cố tết Mậu Thân năm 1968. Nó đă qua đi hơn 40 năm rồi, nhưng chúng ta không thể không nhắc lại, v́ nhiều lư do:

        1- Do nhu cầu công bố sự thực: Quả vậy, theo các sử liệu và chứng từ, đó là một cuộc xâm lăng miền Nam bởi những kẻ thấm nhiễm chủ nghĩa Cộng sản phi nhân bản, phản dân tộc đến từ miền Bắc hoặc “nằm vùng” tại chỗ. Cuộc xâm lăng ấy đă gây đổ nát, đau thương cho nửa đất nước, đặc biệt là ở Huế. Đau thương v́ đó là một cuộc tàn sát chính đồng bào ruột thịt, lại đa phần là những con người vô tội, ngay trong chính những ngày Tết thiêng liêng của đất nước. Quân Tàu rồi quân Pháp từng xâm lược tổ quốc, chiếm cứ thành thị nhưng chưa bao giờ tàn sát dă man Đồng bào ta như thế. Vậy mà những người Cộng sản vẫn cố t́nh bóp méo lịch sử mà gọi đó là cuộc “Tổng công kích và nổi dậy”, một “điểm son chói lọi của lịch sử dân tộc… một sáng tạo độc đáo của chiến tranh cách mạng Việt Nam” !?!

        2- Do nhu cầu đ̣i hỏi công lư: Vô số nạn nhân vô tội, già có trẻ có, nam có nữ có, cả học sinh, sinh viên, trí thức lẫn tu sĩ, viên chức, dân thường thời ấy đă bị giết chết bằng nhiều kiểu cách hết sức tàn bạo như đánh vỡ sọ bằng cuốc và báng súng, trói thành chùm rồi thảy lựu đạn vào hay xâu thành giây rồi đẩy xuống hố chôn sống. Thế nhưng những kẻ gây ra tội ác, tới giờ phút này, vẫn cứ cho đó là chiến thắng để ăn mừng, cho đó là cuộc trừng phạt “những kẻ có nợ máu với nhân dân” để mà hănh diện. Hàng trăm ngàn nạn nhân của cuộc thảm sát này -măi đến hôm nay- vẫn chưa nghe được một lời nói tạ lỗi và thấy được một cử chỉ sám hối từ phía các tay đồ tể là đảng Cộng sản Việt Nam, đồng bào ruột thịt của họ. Chúng ta nói là hàng trăm ngàn người, v́ ngoài con số 14.300 nạn nhân vô tội nêu trên (riêng Huế chiếm gần một nửa), c̣n phải kể đến 100.000 bộ đội miền Bắc (con số do chính CS đưa ra) đă bị nướng vào cuộc tàn sát dân tộc này. Đó là chưa tính hàng triệu thân nhân của họ. Tuy kẻ chủ xướng vụ việc là Hồ Chí Minh và các lănh đạo cao cấp trong đảng CS thời ấy nhưng giới cầm quyền tại Việt Nam hôm nay vẫn tiếp tục mang trách nhiệm.  

        Chúng tôi tung ra các tài liệu này (nhiều tập nhỏ liên tiếp, xin đón đọc) không phải như lời kêu gọi trả thù, báo oán nhưng như một nỗ lực khai trí cho các thế hệ sinh sau 1968, một cố gắng “khai tâm” cho những người CS mù quáng hận thù, và nhất là như nén hương ḷng tưởng nhớ các đồng bào nạn nhân vô tội trong biến cố Tết Mậu Thân.

        Khối Tự do Dân chủ cho Việt Nam 8406

I- NGHIÊN CỨU TỔNG QUÁT

 

Biến cố Tết Mậu Thân

Đinh Lâm Thanh

        Bài thuyết tŕnh trong dịp tưởng Niệm 40 năm biến cố Mậu Thân tổ chức tại Paris ngày 02.03.2008

        Kính thưa Quư Vị

        Tôi được ban tổ chức có nhă ư mời tham gia đề tài ‘Biến cố Tết Mậu Thân’ trong dịp ‘Truy Điệu và Tưởng Niệm Nạn Nhân’ hôm nay. Tôi xin cám ơn ban tổ chức và hân hạnh tŕnh bày cùng quư vị một vài điểm quan trọng, bài viết chia làm 3 phần :          Thứ 1. Diễn tiến của quân Cộng sản kéo vào đánh hai thành phố lớn Sài G̣n và Huế. Thứ 2. Tội ác của Cộng sản gây ra trong ‘Biến Cố Năm Mậu Thân 1968’. Thứ 3. Âm mưu đen tối và thất bại chính trị của một cuộc xâm lăng điên cuồng.

        1. DIỄN TIẾN QUÂN CỘNG SẢN BẮC VIỆT TẤN CÔNG VNCH.  

        Trong dịp Tết Mậu Thân, các đây 40 năm, Cộng sản Bắc Việt không tôn trong lệnh hưu chiến mà họ đă cam kết với Việt Nam Cộng Ḥa và Đồng Minh. Chính Hà Nội đề nghị việc hưu chiến để dân chúng hai miền Nam Bắc vui Xuân trong những ngày Tết. Phía Việt Nam Cộng Ḥa và Đồng Minh thi hành đứng đắn thỏa hiệp nầy : Mỹ không oanh tạc Miền Bắc, cũng như các hang ổ và vị trí chuyển quân Cộng sản tại Miền Nam. Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa ngưng các cuộc hành quân lục soát và truy kích bộ đội Bắc Việt, đồng thời cho phép một nửa quân nhân đồn trú các cấp về ăn Tết với gia đ́nh. Ngay đêm giao thừa, chính già Hồ đă ra lệnh, qua lời chúc Tết, cho hàng chục sư đoàn chính quy Bắc Việt đồng loạt khai hỏa tấn công Việt Nam Cộng Ḥa. Tṛ lưu manh tráo trở của già Hồ và bè lũ đảng Cộng sản là đề nghị hưu chiến rồi xua quân đánh úp vào trọng tâm các cơ sở quân-dân-sự trong lúc toàn dân Miền Nam đang chuẩn bị đón giao thừa.

        - Mặt trận Sài G̣n :

        Cộng sản Bắc Việt đă chuẩn bị đánh Sài G̣n từ tháng 4 năm 1965. Một tổ đặc công được thành lập tại Sài G̣n, Gia Định với bí số T300 thuộc quân khu 6 do Đỗ Tân Phong chỉ huy. Súng ống đạn dược được chuyển vào SG và cất giấu trong 8 hầm bí mật của các tên nằm vùng : Năm Lai ở Gia Định, Nguyễn Thị Phê, Đỗ Văn Căn ở Sài G̣n. Bộ chỉ huy Đặc công đặt tại tiệm phở B́nh Ba Đen, phân công cho các cán bộ CS Bắc Việt nằm vùng như sau : Ngô Thanh Vân chỉ huy đánh Ṭa Đại sứ Mỹ, Trần Phú Cương đánh Đài Phát thanh, Lê Tấn Quốc tấn công Dinh Độc lập và Đỗ Tân Phong đột kích Bộ Tổng tham mưu.

        Tại Sài G̣n, CS Bắc Việt tấn công 3 đợt, bắt đầu đêm mồng Một Tết chúng xử dụng lực lượng Biệt Động Thành F-100 gồm 4 tiểu đoàn đặc công và 11 tiểu đoàn chính quy của Cục R do Trần Văn Trà, Mai Chí Thọ, Lê Đức Anh, Vơ Văn Kiệt, Nguyễn Văn Linh và Trần Bạch Đằng chỉ huy đánh vào khu vực Sài G̣n-Chợ Lớn. Ngoài ra sư đoàn 7 và sư đoàn 9 Cộng sản ứng chiến sẵn sàng gởi quân tiếp viện. Về phía VNCH ngoài lực lượng CSQG, các đơn vị cơ hữu chuyên môn c̣n có Chiến Đoàn 1 Dù (TĐ 1, 6 và 8) từ vùng I về cộng với Liên Đoàn BĐQ (TĐ 30, 33, 34 và 38) và Chiến Đoàn B của TQLC. QLVNCH đă chiếm lại đài phát thanh Sàigon và cổng số 4 của Bộ Tổng Tham Mưu sau một đêm hai đơn vị nầy nằm trong tay quân CS Bắc Việt.

        Tại Thủ Đô, quân Cộng sản pháo kính bừa băi vào các đơn vị của VNCH cũng như vào những khu đông dân cư tạo nên cảnh hỗn loạn. Dù hai bên đang đánh nhau nhưng đường phố Sài g̣n lúc nào cũng đông người. Đó là những nạn nhân vùng ven đô và ngoại ô kéo vào thành phố, rối loạn t́m nơi trú ẩn v́ khu nào cũng xảy ra giao tranh ác liệt. Điều nầy chứng minh rơ ràng, dân chúng tại Sài G̣n chạy trốn Cộng sản, không ai nổi dậy theo chân bộ đội như lối tuyên truyền tráo trở của bọn chúng.

        - Mặt trận Huế :

        Mục tiêu của Hà Nội là dồn nỗ lực chính để đánh chiếm các thành phố lớn trong đó Sài G̣n và Huế là hai mặt trận chính. Trại lực lượng A-Shau trên địa đầu phía Bắc Việt Nam Cộng Ḥa rút đi nên thung lũng A Shau bị bỏ ngỏ và CS Bắc Việt đă lợi dụng để chuyển một số lớn bộ đội chính quy vào tấn công Cố Đô Huế.

        Cộng sản Bắc Việt mở màn trận chiến vào hai giờ sáng ngày Mồng Hai Tết, nhằm ngày 31-01-1968 bằng hai cánh quân : Đoàn 6 gồm các tiểu đoàn đặc công K1, K2, K6 và K12 từ phía Bắc bên tả ngạn sông Hương tấn công BTL/SD1 tại đồn Mang Cá, phi trường Tây Lộc, Đại Nội. Đoàn 5 gồm có các tiểu đoàn K4A, K4B, K10 và K21 từ hướng Nam hữu ngạn sông Hương, hợp với Thành Đội tấn công các cơ sở hành chánh phía Nam. Ngoài ra có Đoàn 9 gồm 2 tiểu đoàn 416, 418 hợp với tiểu đoàn 12 đặc công tấn công vào mặt Tây của thành phố.

        Cộng sản Bắc Việt tổ chức đánh bất ngờ và đă chiếm được trên một nửa thành phố Huế gồm cơ sở hành chánh, khu Đại Nội, chợ Đông Ba, các cửa Thượng Tứ, An Ḥa và Chánh Tây. Ngoại trừ BTL/SĐ I tại đồn Mang Cá trong Thành nội, MACV, Tiểu khu Thừa Thiên, đài phát thanh, trường Kiểu Mẫu và các cầu tàu Hải Quân vẫn do QLVNCH kiểm soát.

        Ngày mồng Ba Tết, nghĩa là một ngày sau đó, Chiến Đoàn Dù với 2 tiểu đoàn 2 và7 phối hợp với chi đoàn 2/7 từ phía Bắc vào giải vây Huế. Hai đại đội TQLC với chiến xa M48 thuộc tiểu đoàn X-Ray đóng tại Phú Bài cũng về Huế tăng cường pḥng thủ MACV. Chiều ngày mồng Bốn Tết, Tiểu Đoàn 9 Dù được trực thăng vận đổ xuống thẳng vào trận địa. Cuộc chiến trở nên ác liệt và cùng ngày đó, chiến đoàn A TQLC của QLVNCH gồm các tiểu đoàn 3, 4, 5 thay thế chiến đoàn Dù phối hợp với SĐ I BB tiếp tục giải tỏa áp lực tại sân bay Tây Lộc và Đại Nội. Ngày 19-2 TQLC mở chiến dịch Sóng Thần 739/68 và ngày 25-2, BĐQ chiếm lại Khu Gia Hội chấm dứt chiến cuộc tại Huế với đổ nát, điêu tàn. Nhà cửa cầu cống, cây cối, đường sá trở thành tử địa với xác người nằm la liệt thối śnh…

        Vừa chiếm được Huế, CS Bắc Việt đă vội vàng thành lập hai tổ chức hành chánh và hành động.

        · Về Hành chánh : Cộng sản Bắc Việt chỉ thị cho những tên CS chính gốc nằm vùng tại nhà Nguyễn Đóa là Hoàng Kim Loan, Hoàng Lanh, Nguyễn Trung Chính, Nguyễn Hữu Vân, Phan Nam, Nguyễn Thiết… đưa những người địa phương ra lập các tổ chức hành chánh :

        - Chính quyền cách mạng tại Huế giao cho Lê Văn Hảo, Đào Thị Xuân Yến và Hoàng Phương Thảo. (Xin nói riêng về ông Lê Văn Hảo : là giáo sư Đại Học Huế, người Công Giáo, không có tên trong danh sách tham gia các phong trào tranh đấu của Phật Giáo. Do đó sau 1966 ông vẫn được tiếp tục dạy Đại học Văn khoa Huế. Nhưng sau đó cũng bị Cảnh Sát bắt v́ đă để cho Sinh viên theo Cộng sản xử dụng nhà riêng in ấn và phát hành báo chống Mỹ, ủng hộ Cộng sản. Sau đó ông được thả về trước Tết mấy ngày th́ được CS đưa lên làm Chủ tịch Liên minh Dân chủ Dân tộc Ḥa b́nh. Sau năm 1975 được Cộng sản thưởng công cho chức Trưởng ty Thông tin Văn hóa B́nh-Trị-Thiên, chứ không được vào quốc hội như Thích Đôn Hậu và bà Nguyễn Đ́nh Chi. Nhân dịp đi Australia, Lê Văn Hảo trốn qua Pháp và xin tỵ nạn tại đây.)

        - Liên Minh các lực lượng Dân Tộc, Dân Chủ Ḥa B́nh do Lê Văn Hảo làm chủ tịch, thượng tọa Thích Đôn Hậu, Bà Nguyễn Đ́nh Chi làm phó chủ tịch và Hoàng Phủ Ngọc Tường làm tổng thư kư.

        Tay sai gây nên tội ác như Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoàng Phủ Ngọc Phan, Nguyễn Đắc Xuân, Tôn Thất Dương Tiềm… là những tên nằm vùng, từ năm 1963 đến 1966, tham gia trong phong trào tranh đấu của Phật giáo và chạy vô bưng khi phong trào nầy bị đàn áp. Nhân vụ Tết Mậu Thân chúng trở lại hoạt động và gây tang tóc cho Huế.

        · Về Hành Động : Do tên Lê Minh, đại tá, trưởng ban An Ninh Khu Ủy Trị-Thiên chỉ huy toàn bộ, Tống Hoàng Nguyên và Nguyễn Đ́nh Bảy Khiêm là đảng viên Cộng sản Bắc Việt chỉ huy các tên HPNT, HPNP, NĐX, Trần Quang Long, Phan Duy Nhân đi lùng bắt, thủ tiêu những người mà chúng cho là ‘ác ôn’, ‘có tội với nhân dân’. Nhưng thật ra là thường dân Công giáo vô tội, những người trước đó có thù oán cá nhân với nhau và quân cán chính đang nghỉ phép để ăn Tết với gia đ́nh.

        2. TỘI ÁC DO CỘNG SẢN BẮC VIỆT GÂY RA

        Tính chung tổng số trên toàn quốc về thiệt hại nhân mạng và vật chất trong cuộc ‘tổng tấn công’ của Cộng sản Hà Nội, từ những vụ giật ḿn, phóng hỏa tiễn, đặt bom, bắn phá vào các tỉnh, thị xă đến việc chiếm 2 khu vực ở Sài G̣n một đêm và 24 ngày tại Huế th́ Cộng sản đă giết hại 14.300 người, gây thương tích cho 24.000 người và 627.000 người phải chịu cảnh màn trời chiếu đất.

        Tại Huế, CS lùng bắt thành phần quân-cán-chính, tập trung dân để tổ chức đấu tố, bắn giết, chôn sống tại chỗ một số và dẫn những người c̣n lại theo làm tù dân - tôi nói tù dân, v́ tù là những người dân vô tội - trước rút lui tháo chạy trước sức tấn công mănh liệt của QLVNCH và Đồng Minh.

        Nếu tính nạn nhân tại Huế, ngoài số quân nhân, cảnh sát, nhân viên cán bộ hành chánh về nghỉ Tết cũng như những người sống tại địa phương làm việc cho chính quyền Sài G̣n bị Cộng sản bắn ngay tại chỗ là 1.892 người. Ngoài ra người ta c̣n t́m được 2326 tử thi thường dân trong 22 hố chôn tập thể tại những địa điểm như Trường Gia Hội, Chùa Theravada, Băi Dâu, Cồn Hến, Tiểu Chủng viện, Quận tả ngạn, Phía đông Huế, Lăng Tự Đức, Lăng Đồng Khánh, Cầu An Ninh, Cửa Đông Ba, Trường An, Ninh Hạ, Trường Vân Chí, Chợ Thông, Chùa Từ Quang, Chùa Từ Đàm, Lăng Gia Long, Đồng Di, Vịnh Thái, Phú Lương, Phú Xuân, Thượng Ḥa, Thủy Thanh, Vĩnh Hưng và Khe Đá Mài. Mỗi hố chôn tập thể từ 5, 7 người đến trên 400 nạn nhân như ở Khe Đá Mài. Những nạn nhân nầy bị thảm sát một cách dă man như : Cột chùm nạn nhân lại với nhau và đốt cháy bằng xăng, bắt ngồi trên ḿn rồi cho nổ tan xác, chặt đầu, bắn vào ót, đập chết bằng bá súng, đóng cọc từ dưới bàn tọa lên đến cổ, trói tay chân thành từng chùm rồi xô xuống hố chôn sống. Nạn nhân là thường dân vô tội tuổi từ 15 trở lên, gồm có sinh viên học sinh, 6 linh mục là các cha Bửu Đồng, Hoàng Ngọc Bang, Lê Văn Hộ, cha Guy và cha Urbain (ḍng Thiên An), và cha Cressonnier (Hội Thừa sai Paris), 5 thầy ḍng gồm 3 sư huynh ḍng Thánh Tâm là thầy Hec-Man, thầy Mai Thịnh và thầy Bá Long, 2 sư huynh ḍng Lasan là thầy Agribert và thầy Sylvestre. Hai thầy ḍng Lasan bị bắt và bị chôn sống chung một hố với linh mục Bửu Đồng tại Sư Lỗ, quận Phú Thứ. Ngoài ra Cộng sản c̣n giết các giáo sư đại học người nước ngoài trong lúc họ đang dạy ở đại học Y khoa Huế và thân nhân họ hàng của những người phục vụ dưới chế độ VNCH. Người ta ước lượng tại thành phố Huế có gần 5.000 người bị Cộng sản giết trong ṿng mấy tuần lễ.

        Những người lớn tuổi c̣n sống tại Huế là những nhân chứng sống. Trong đó có hai thanh niên nguyên là học sinh trung học, nay đă 56 tuổi, trả lời phỏng vấn của các nhà báo ngoại quốc. Người thứ nhất tên Tuấn cùng với những học sinh khác đă bị CSBV bắt đào lỗ chôn sống 5 người tại Gia Hội ngay trong ngày đầu tiên khi CS vừa chiếm Huế. Học sinh thứ hai, xin giấu tên, ở Phủ Cam bị bắt đi theo đoàn tù dân đưa chôn sống ở Khe Đá Mài. Cả hai học sinh nầy nhờ một phép nhiệm mầu nào đó họ đă thoát được và sống sót đến ngày hôm nay.

        Thiệt hại về phía VNCH và Đồng Minh :

        Theo thống kê, VCH có 4954 binh sĩ tử trận, 15.097 bị thương trên toàn quốc. Riêng tại Huế, QLVNCH và Đồng Minh có 384 binh sĩ VNCH chết và 1800 bị thương trong đó phía Mỹ có 147 chết và 857 bị thương.

        Thiệt hại của quân Cộng sản :

        Các đây 10 năm, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 30 ăn mừng chiến thắng Mậu Thân năm vào năm 1998, báo chí Cộng sản đă xác nhận có trên 100.000 lính Bộ đội CS chết hoặc mất tích trong cuộc ‘tổng nổi dậy’. Ngoài ra, qua chiến dịch Phượng Hoàng, QLVNCH đă bắt làm tù binh hay chính bộ đội ra hồi chánh sau biến cố Mậu Thân là 9461 người. V́ mưu đồ xâm lược, Hà Nội đă ‘nướng’ trên 100.000 thanh niên Miền Bắc trong ṿng mấy ngày cận chiến với QLVNCH và sau đó Hà Nội c̣n bị mất thêm gần 1000 quân lính vừa bị bắt vừa ra hồi chánh. Nhiều đơn vị trong chính quy trong Nam phải xóa tên và Hà Nội đă vội vă bắt trẻ con ‘miệng c̣n hôi sữa’ đẩy vào chiến tường để tiếp tục thi hành thủ đoạn đen tối của già Hồ.

        3. ÂM MƯU ĐEN TỐI VÀ THẤT BẠI CHÍNH TRỊ CỦA CUỘC XÂM LĂNG ĐIÊN CUỒNG :

        Trong các tài liệu và diễn văn của Cộng sản tổ chức ăn mừng chiến thắng 40 năm, chúng cho rằng biến cố Mậu thân là một cuộc ‘tổng nổi dậy’ của dân quân Miền Nam. Nhưng thật ra Quân là những tên du kích mang danh Mặt Trận Giải Phóng do lính Bắc Việt đội lốt. Và Dân là cán bộ Cộng sản nằm vùng được tiếp tay của những tên đồ tể cầm đầu bọn đầu trâu mặt ngựa dẫn đường chỉ điểm. Tại Huế Cộng sản mở cửa các nhà tù để xử dụng phạm nhân, những tên tù tội dân sự nầy được giao nhiệm vụ lục soát, bắt bớ, tập trung và thủ tiêu dân chúng. Dân Miền Nam vừa nghe Việt Cộng tấn công đă bỏ nhà, bỏ ruộng vườn, tài sản, bồng bế nhau liều mạng đạp lên nhau để chạy trốn. H́nh ảnh rơ ràng nhất là cảnh dân chúng Quảng trị chạy trốn Cộng sản trên quốc lộ 1 và dân chúng trên Cao Nguyên bỏ Pleiku tháo chạy khi hay tin Quân Đoàn II rút về Quy Nhơn. Nếu nói dân chúng đồng loạt tiến công th́ tại sao Cộng sản phải xử dụng súng đạn để lùa dân tập trung tuyên truyền tại những vùng chúng nó vừa tạm chiếm ? Tại sao Cộng sản phải lục soát, vào từng nhà ép buộc dân chúng tập trung, trói tay chân rồi dẫn theo để cản đường truy kích của QLVNCH cũng như để tránh bom, tránh đạn pháo của Không quân và Pháo binh Việt-Mỹ ? Tại sao dân chúng các vùng quê không đứng lên theo bộ đội Cộng sản mà liều chết vượt lằn đạn để chạy qua các vùng tự do kiểm soát bởi QLVNCH ? Nói láo một cách trắng trợn th́ chỉ bịp được những người Miền Bắc hoặc đối với ai chưa bao giờ nghe, biết và thấy những ǵ trong Miền Nam Tự Do. Trong số nầy cũng phải kể đến những người vừa lớn lên đă bị Cộng sản bưng bít nhồi sọ, nhuộm đỏ từ lúc vừa biết nói hoặc một số (tôi xin nhấn mạnh, một số) trí thức trốn quân dịch, chạy chọt ra nước ngoài du học rồi ăn phải bă Cộng sản đến ngày hôm nay vẫn chưa sáng mắt.

        Trong tuyên truyền chạy tội cho tập đoàn Cộng sản, ông Bùi Tín đă che dù việc thảm sát năm Mậu Thân như sau : Dưới áp lực phản công của VNCH, bộ đội chính quy bắt buộc phải rút khỏi thành phố Huế sau mấy tuần lễ chiếm đóng. Để bảo toàn lực lượng, buộc ḷng phải giết những người bị bắt theo để trút bớt gánh nặng ! Qua câu nói nầy chúng ta thấy được hai điểm quan trọng mà Cộng sản đă xảo quyệt bóp méo sự thật :

        Thứ nhất, Cộng sản đă thất bại hoàn toàn. Sau trên 3 tuần chiếm được Huế chúng đă bị QLVNCH và Đồng Minh đánh bại, ôm đầu máu chạy vô bưng. Trên đường đào tẩu chúng đă bắt dân theo để cản đường, cản pháo và cản máy bay oanh kích của QLVNCH và Đồng Minh, cuối cùng chúng đă giết tất cả tù dân theo lệnh của Quân Ủy Trung Ương.

        Thứ hai, chứng minh một cách hùng hồn rằng không một người dân nào nổi dậy ủng hộ hoặc chạy theo Cộng sản trong biến cố Mậu Thân tại Huế. Chỉ có mấy tên đồ tể như HPNT-HPNP-NĐX với bọn đầu trâu mặt ngựa thi hành lệnh lùng bắt, thủ tiêu và sát hại dân lành, cuối cùng những tên nầy phải bám theo chân Cộng sản chạy thoát thân. Như vậy không thể gọi là Miền Nam đứng dậy ‘tổng khởi nghĩa’ theo tuyên truyền của cái ‘đỉnh cao trí tuệ’ mà Cộng sản Việt Nam thường vỗ ngực huênh hoang ! Viết đảo ngược sự việc trắng trợn như vậy rồi bắt dân chúng học tập th́ lối tuyên truyền nầy chỉ t́m thấy độc nhất ở một chế độ rừng rú, nơi được mệnh danh là ‘cái nôi của nhân loại’ và ‘đỉnh cao trí tuệ của loài người’ mà thôi !!!

        Một điều tôi cần đưa ra đây để chứng minh vụ thảm sát thường dân vô tội là do lệnh của đảng Cộng sản. Một đảng viên huyện ủy Quận Phú Vang (tỉnh Thừa Thiên) tên Hồ Ty, bí danh Sơn Lâm bị bắt và trong cuộc thẩm vấn, tên nầy đă khai rằng, việc thảm sát thủ tiêu tất cả dân lành vô tội bị dẫn đi trong dịp nầy là do lệnh của Quân ủy Trị-Thiên-Huế. C̣n một điểm quan trọng nữa, trong thời gian ở tù Cộng sản tại trại Kà Tum, một quản giáo trong lúc nổi nóng đă phun ra trước mặt tôi và anh em tù cải tạo một câu đáng ghi vào lịch sử như sau : “Các anh may mắn được Cách mạng khoan hồng tha tội chết, vào đây th́ phải biết ăn năn, học tập tốt để sớm trở về sum họp với gia đ́nh. Tôi nói cho các anh biết, nếu năm Mậu Thân chúng tôi thắng trận th́ ba triệu Ngụy-Quân Ngụy-Quyền và gia đ́nh các anh đă bị giết theo lệnh của Hồ Chủ Tịch !”

        Ngoài vấn đề quân sự nêu ở phần 2, Cộng sản Hà Nội c̣n một thất bại nặng nề về phương diện chính trị đối với nhân dân Miền Nam và Quốc tế : Đó là Cộng sản đă lộ hẳn bộ mặt gian xảo, bịp bợm và âm mưu thôn tính Việt Nam Cộng Ḥa. Thật vậy, Cộng sản đi đến đâu th́ gây ra tang thương chết chóc đến đó. Sau biến cố Mậu Thân, người dân nào đă chứng kiến hành động giết người một cách thô bạo và dă man th́ suốt đời của họ không bao giờ dám nghe cũng như không muốn ai nhắc đến hai tiếng ‘Cộng sản’ nữa !

        Để kết luận, qua ‘những ǵ Cộng sản đă làm’, chúng ta có thái độ thế nào đối với tṛ bịp gọi là ‘Ḥa Giải Hoà Hợp’ ? Tôi xin thưa như thế nầy : Là Người Việt da vàng máu đỏ, cùng một bọc trứng chui ra th́ giận hờn nào cũng phải nguôi, căm thù nào cũng có thể xóa bỏ phần nào sau 33 năm chấm dứt chiến tranh. Nhưng Cộng sản trước mặt chúng kêu gọi quên đi quá khứ, xích lại gần nhau để xây dựng đất nước nhưng sau lưng chúng đă làm ǵ ? Và đây là hành động của Cộng sản Việt Nam đă làm, phải được ghi vào lịch sử tội ác :

        1. Cầu cạnh Mă Lai và Nam Dương đục xóa các bia tưởng niệm thuyền nhân bỏ ḿnh trên biển cả, như vậy chứng tỏ Cộng sản Hà Nội vẫn c̣n hận thù những người đi t́m tự do mặc dù họ đă chết từ ba chục năm nay. Các tượng bia tưởng niệm chỉ là những vật vô tri giác, nằm trên những quốc gia xa hàng ngàn số vẫn không thoát khỏi sự thù vặt của tập đoàn Cộng sản, th́ đối với những người c̣n sống như chúng ta, ngụy quyền Cộng sản Hà Nội c̣n căm thù và t́m cách phá hoại đến mức độ nào !

        2. Đào xới, đập nát các nghĩa trang quân đội, nơi yên nghỉ của những người con thân yêu của Việt Nam Cộng Ḥa Tự Do là một h́nh thức đập vào con tim đang rướm máu của nhân dân Miền Nam, th́ thử hỏi, c̣n ǵ để Cộng sản có thể nói chuyện t́nh cảm với người Việt Tự do ! Chết là hết, nhưng đối với Cộng sản những người đă nằm xuống vẫn là kẻ thù, phải đào phải xới cho hả giận là một hành động man ri mọi rợ c̣n hơn cả loài súc vật.  

        3. Đến giờ nầy Hà nội vẫn duy tŕ, tuyên truyền và khai thác rút tỉa tiền bạc trên những kỷ niệm đau buồn của QLVNCH và Đồng Minh cũng như của dân chúng Miền Nam. Hăy dẹp ngay những bảo tàng viện mà Cộng sản gọi là ‘Tội ác Mỹ-Ngụy’ đang trưng bày, bán vé cho dân chúng và du khách vào xem tại Hà Nội, Sài g̣n cũng như vài thành phố khác. Đồng thời hăy bỏ hẳn những chương tŕnh giáo dục nhồi sọ trẻ thơ gây căm thù với chế độ cũ qua sách báo và nhất là các tài liệu giáo khoa đang giảng dạy tại các trường mẫu giáo lên đến đại học. Một câu hỏi đặt ra cho Cộng sản Việt Nam: có chấm dứt được vấn đề vô liêm sỉ nầy không trước khi mở miệng ra đề nghị ‘xóa bỏ quá khứ’ ?

        4. Tết Mậu Thân 1968 già Hồ và bè lũ trung ương đảng Cộng sản tráo trở thỏa ước hưu chiến để kéo quân vào cướp nước giết hại hàng chục ngàn đồng bào vô tội bằng những cuộc thảm sát dă man, mọi rợ. Bây giờ đă 40 năm, Hà Nội vẫn ra lệnh cho cả nước ăn mừng chiến thắng, khác ǵ đảng Cộng sản cho tổ chức tiệc MÁU, khiêu khích nhân dân Miền Nam và Cộng đồng người Việt hải ngoại…. th́ đừng ḥng đề cập đến chuyện ‘xóa bỏ quá khứ, bắt tay ḥa giải ḥa hợp dân tộc’, mặc dù tất cả chúng ta đều biết rằng đây chỉ là một tṛ bịp cố hữu của CS!

        Để kết thúc bài thuyết tŕnh tôi xin gởi đến tất cả mọi người một câu nói đă đi vào lịch sử : “Đừng nghe những ǵ Cộng sản nói mà hăy nh́n kỹ những ǵ Cộng sản làm”, lời Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu.

        Xin cám ơn Quư Vị. Xin cám ơn Giáo sư Nguyễn Lư Tưởng và Nhà văn Mường Giang đă bổ túc một vài chi tiết trong bài thuyết tŕnh.

 

 

Tết Mậu Thân 1968

Trọng Đạt

        LTS.- Đây là một chương trích trong quyển sách biên khảo về chiến tranh Việt Nam với tựa đề "Tấn Thảm Kịch Việt Nam 1975" của tác giả Trọng Đạt, mới phát hành.

        Tác giả Trọng Đạt, năm nay 66 tuổi, nhà văn, nhà khảo cứu lịch sử Việt Nam. Ông đă xuất bản một số sách biên khảo về chiến tranh Việt Nam. Quyển "Sài G̣n Thất Thủ" của ông phát hành cách đây hai năm đă bán khá chạy. Ông tốt nghiệp văn chương ở Đại Học Văn Khoa Sài G̣n, sau đó tốt nghiệp Cao Học Kinh Tế Tài Chánh, làm công chức. Đi tù “cải tạo” CSVN và sang Hoa Kỳ theo diện H.O. năm 1990. Nay ông đang sống ở Dallas, Texas, và viết rất mạnh.

 

        Trước hết chúng tôi xin sơ lược về t́nh h́nh quân sự miền Nam thập niên 60 trước khi xảy ra cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân.

        Sau khi thất bại trong việc đề nghị hiệp thương năm 1957 với chính phủ VNCH, bị ông Ngô Đ́nh Diệm từ chối, chính quyền CSBV quyết thôn tính miền Nam bằng bạo lực, sống chết cũng phải chiếm cho được cái vựa lúa miền Nam. Từ những năm cuối thập niên 50, họ bắt đầu chuyển quân xâm nhập, đưa những cán binh tập kết trở về quê quán để thiết lập hạ tầng cơ sở rồi phát động "chiến tranh giải phóng".

        Từ 1960, các hoạt động của CS chỉ sử dụng những đơn vị nhỏ du kích tấn công đánh đổ mọi nỗ lực xây dựng Quốc gia của ta; địch nhắm vào khủng bố, ám sát bắt cóc, phá hoại... Lần đầu tiên cấp tiểu đoàn được VC sử dụng tại trận Ấp Bắc trong năm 1961, được leo thang bằng nhiều tiểu đoàn, chính phủ VNCH bèn thành lập thêm nhiều đơn vị chiến đấu, tăng cường các lực lượng địa phương để bắt đầu công cuộc b́nh định và xây dựng nông thôn. Trong khi đó người Mỹ gia tăng yểm trợ về quân viện và gửi nhiều cố vấn sang huấn luyện các đơn vị VNCH, dần dần các kế hoạch của miền Nam đă làm chậm và giảm các hoạt động của VC cho đến cuối 1962. Từ những năm 1963, 1964 t́nh h́nh chính trị xáo trộn v́ biểu t́nh, đảo chính... khiến VC chớp thời cơ để phá hoại kế hoạch an ninh của miền Nam, gia tăng xâm nhập các ấp chiến lược, nhiều đơn vị Địa phương quân bị thiệt hại. Cuối năm 1964 các tiểu đoàn VC được tập hợp lại thành trung đoàn, trung đoàn thành sư đoàn.

        Cuối năm 1964 trận B́nh Giả do Công trường 9 (tương đương một sư đoàn) tấn công vào làng Công giáo B́nh Giả phía Đông Sài G̣n là nổi tiếng. Trong trận này VC phục kích tiêu diệt một tiểu đoàn BĐQ, một tiểu đoàn TQLC và gây thiệt hại cho lực lượng thiết giáp tăng cường, đây là thử thách quân sự khởi đầu cho miền Nam VN. T́nh h́nh chiến sự ngày càng mở rộng leo thang, cuộc chiến tranh Đông Dương đă được quốc tế hóa từ 1950 khi Trung Cộng bắt đầu viện trợ vũ khí ồ ạt cho Việt Minh. Tháng 10 năm ấy người Mỹ vội nhảy vào ṿng chiến, họ viện trợ cho Pháp 300 triệu đô la quân viện. Nay cuộc chiến lại càng được quốc tế hóa hơn nữa. Nga Xô, Trung Cộng mặc dù chia rẽ nhưng vẫn hiệp lực yểm trợ vũ khí, kinh tế tối đa cho BV và xúi giục BV tiếp tục cuộc chiến chống Mỹ để làm suy yếu đế quốc, BV đă trở thành quân tốt lợi hại cho CS quốc tế.

        Đầu năm 1965, quân đội chính qui CSBV bắt đầu hoạt động tại miền Nam, trung đoàn đầu tiên là 95 đă vào sát Kontum từ tháng 12-1965, họ dự định cắt VNCH làm hai phần theo quốc lộ 19. Giữa năm 1965 miền Nam bị thiệt hại nhiều, trung b́nh trong một tuần mất một tiểu đoàn và mất một quận. T́nh h́nh nguy ngập đến mức báo động, người Mỹ phải đổ quân đến cứu nguy VNCH đang có nguy cơ sụp đổ, sau đó từ tháng 8 các đơn vị Mỹ đi t́m và diệt địch. Quân đội VNCH lại bị tổn thất nặng cuối năm 1965 tại trận Đồng Xoài khi Công Trường 9 đánh tan nát Trung Đoàn 7 thuộc Sư Đoàn 5 tại vùng đồn điền Michelin phía Bắc Sài G̣n.

        Nhờ can thiệp của HK, VNCH đă lấy được thăng bằng, những năm 1965-1967 nhiều đơn vị chính qui BV được đưa vào Nam, họ đụng độ nhiều trận lớn với Mỹ và bị thương vong rất nhiều v́ hỏa lực Mỹ mạnh chính xác, Cộng quân bị kiệt lực, bổ sung không kịp. Hỏa lực Mỹ quá mạnh nên CSBV không dám đánh trực diện; không quân, pháo binh Mỹ bắn ồ ạt gây tàn phá mạnh; các nơi xảy ra đụng độ thường là miền duyên hải, cao nguyên, giới tuyến và vùng biên giới Việt, Miên, Lào... Trong khoảng thời gian này Mỹ cùng Đồng minh và VNCH gia tăng hành quân tấn công phá hủy các mật khu CS như chiến khu C, D phía bắc Sài G̣n, tại Pleiku, Kontum, bắc Quảng Trị tạo thuận lợi cho chương tŕnh b́nh định phát triển. CSBV mất thế chủ động bị đẩy lui khỏi các vùng đông dân cư và các vùng tranh chấp, nên suy yếu rơ rệt. Năm 1967 CSBV tiếp tục chủ động tại khu phi quân sự và các vùng hẻo lánh, sâu về hướng Nam không c̣n hoạt động nào đáng kể nữa.

        BV lên kế hoạch tổ chức những cuộc tấn công qui mô để ḥng xoay ngược thế cờ. Cuối năm 1967 tin t́nh báo ghi nhận CSBV xâm nhập nhiều người và tiếp liệu qua đường ṃn Hồ Chí Minh và theo các trục giao liên. Giới chức quân sự VNCH không coi đó là một sự báo động. Sài G̣n và các tỉnh miền Nam tưng bừng đón Xuân, các vũ trường đầy ắp những cặp trai thanh gái lịch lả lướt bên điệu nhạc du dương. Năm 1968 dân Sài G̣n ăn Tết lớn hơn mọi năm, nêu cao, pháo nổ, bánh chưng xanh, đỏ đen cờ bạc khắp phố phường... Trong khi ấy Tướng Wesmoreland họp báo ở Mỹ nói t́nh h́nh Việt Nam đă khả quan, Hoa Kỳ có thể rút quân từ 1969.

        Diễn tiến quân sự trong phần này chúng tôi dựa theo cuốn "Mậu Thân 68 Thắng Hay Bại" của Chánh Đạo và có tham khảo thêm trong các sách của Nguyễn Đức Phương, của Tướng Hoàng Văn Lạc...

        Giao Thừa Mậu Thân tối 29-1, các gia đ́nh nhang đèn, hoa quả cúng giao thừa; đời sống sung túc khiến cho ngày Xuân 1968 tưng bừng náo nhiệt hơn những năm trước. Bất ngờ đặc công VC tấn công Bộ Tổng Tham Mưu, Dinh Độc Lập, Bộ Tư Lệnh Hải Quân,phi trường Tân Sơn Nhất... VC tấn công đồng loạt 28 tỉnh và thị trấn. Hà Nội ra lệnh hoăn cuộc tấn công 24 giờ đồng hồ, các tỉnh miền Trung như Nha Trang, B́nh Định, Pleiku... khai hỏa trước nên miền Nam kịp thời cảnh giác. Hà Nội đă cho điều động khoảng 100 tiểu đoàn vào cuộc Tổng Công Kích đại qui mô này. Lực lượng được chia ra như sau: 35 tiểu đoàn và 18 đại đội tại Vùng 1, 28 tiểu đoàn tại Vùng 2, 15 tiểu đoàn tại Vùng 3, 19 tiểu đoàn tại Vùng 4, tổng cộng 84 ngàn người, hầu hết thuộc Mặt Trận Giải Phóng. Ngày 21-1-1968 Hà Nội chọn Giao Thừa là giờ tấn công.

        Bắc Việt vờ pháo kích Khe Sanh dữ dội để đánh lạc hướng VNCH và đồng minh. Thời điểm này, mặc dù VC không có vũ khí nặng như xe tăng đại bác, chúng chỉ có vũ khí cá nhân nhưng đă được CS quốc tế trang bị súng ống tối tân như AK, B-40, B-41. Bắc Việt chuẩn bị cho cuộc Tổng Công Kích y như quân Nhật đảo chính Pháp năm 1945. Mặc dù họ bảo mật rất kỹ nhưng một cuộc hành quân lớn như vậy cũng không thể giữ bí mật hoàn toàn được. Năm 1967 Bắc Việt vờ ḥa hoăn với Mỹ để chuẩn bị cho cuộc tổng công kích, năm 1967 quân đội BV bị thất bại nhiều, tử vong lên cao. Trong cuộc hành quân tại Dakto người Mỹ đă bắt được một số tài liệu cho biết Cộng quân sẽ đánh lớn nhưng chưa biết vào thời điểm nào. Trước Tết Tướng Wesmoreland đă t́m gặp Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu để báo cáo âm mưu của địch và yêu cầu chỉ hưu chiến 24 giờ nhưng ông Thiệu không tin và vẫn cho hưu chiến 36 giờ. Năm ấy liên danh Thiệu-Kỳ đắc cử 35% số phiếu ngày 3-9-1967, ông Thiệu muốn nhân dân phải ăn Tết cho thật to, cảnh sát làm ngơ cho dân chúng đốt pháo thả giàn đêm Giao Thừa.

        Thiếu tá Cảnh Sát Liên Thành, cựu Phó ty cảnh sát Thừa thiên 1968, cho biết trước Tết ta đă nhận được nhiều dấu hiệu cho thấy VC sẽ tấn công, tiểu đoàn đặc công K1 của VC đă đột nhập Huế, ông bèn tŕnh lên tỉnh trưởng rồi cả ông và tỉnh trưởng cùng đến Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 1 tŕnh bày với Tướng Trưởng nhưng tin tức không được chú ư. Tại Quân khu 1, sáng Mồng 1 Tết (30-1) Đại Tá Nguyễn Duy Hinh, xử lư thường vụ tham mưu trưởng Quân Đoàn 1 đă nhấc điện thoại báo cáo Trung Tướng Hoàng Xuân Lăm, Tư lệnh Vùng 1 khi VC pháo kích gần tư thất ông nhưng Tướng Lăm không tin, cắt ngang cuộc điện đàm. Ngoài ra Trung Tướng Stone, Tư lệnh Sư đoàn 4 BB Mỹ ở Cao Nguyên, thu được tài liệu của VC nói về kế hoạch tấn công Pleiku, ông vội thông báo cho Trung Tướng Vĩnh Lộc, Tư lệnh Vùng 2 nhưng ông này không tin và bỏ về Sài G̣n ăn Tết.

        Trận Tổng Công Kích do Vơ Nguyên Giáp chỉ huy từ Hà Nội. Giao Thừa 29-1 rạng ngày 30-1-1968 Việt Cộng đồng loạt pháo kích tấn công 6 tỉnh và thị xă Vùng 1 và 2. Tại Vùng 1, VC pháo kích phi trường Đà Nẵng, đặc công đột nhập Bộ Tư Lệnh QĐ1 và thị xă Hội An. Tại Vùng 2, thị xă Nha Trang bị tấn công nửa đêm Mồng 1 Tết ( 30-1), Ban Mê Thuột bị đánh lúc 1 giờ 30, Tân Cảnh lúc 2 giờ, Kontum lúc 2 giờ, Pleiku, Tuy Ḥa lúc 4 giờ 30, Qui Nhơn lúc 4 giờ 10. VC pháo kích các căn cứ Mỹ tại Đà Nẵng, Pleiku phá hủy 20 máy bay, tại Bồng Sơn nhiều máy bay thuộc Sư đoàn 1 không kỵ Mỹ bị hư hại.

        Các thị trấn lớn và Sài G̣n vẫn chưa thức tỉnh, đài Sài G̣n lúc 9g30 sáng 30-1-1968 cho phát thanh bản tin hủy bỏ hưu chiến v́ CS bội ước tại Vùng 1 và 2. Địch bảo mật kỹ lưỡng nên khi cuộc Tổng Công Kích nổ ra, các viên chức Việt Mỹ đă bối rối và lúng túng. Khi VC tấn công các tỉnh cao nguyên, duyên hải, Quân khu 1 đă ban hành lệnh hủy bỏ hưu chiến từ sáng 1 Tết nhưng vẫn không ngăn được bộ đội CS tiến vào Huế.

        Vùng 1 và Vùng 2 là chiến trường gay go nhất miền Nam v́ tiếp giáp với vùng hỏa tuyến, nơi diễn ra nhiều trận đánh đẫm máu giữa BV và đồng minh từ 1965. Tại Vùng 2, VNCH có 2 sư đoàn, 1 sư đoàn Mỹ (SĐ4), 2 sư đoàn Đại Hàn trách nhiệm từ B́nh Định tới Phan Rang, Tư Lệnh QĐ-2 là Trung Tướng Vĩnh Lộc. Trong trận Tổng Công Kích 1968 này, Vùng 2 bị tấn công sớm nhất, đúng Giao Thừa. Theo Tướng Hoàng Lạc, Hà Nội đổi giờ tấn công trễ hơn 24 giờ nhưng tại Vùng 2, VC chưa được nghe lệnh, đă khai hỏa sớm nên các tỉnh miền Nam kịp thời ứng chiến.

        Trong năm tỉnh duyên hải B́nh Định, Phú Yên, Khánh Ḥa, Ninh Thuận, B́nh Thuận... Tiểu khu Khánh Ḥa bị tấn công trước nhất trong dịp Mậu Thân sau Giao Thừa, Qui Nhơn tờ mờ sáng Mồng 1 Tết, Tuy Ḥa, Phan Thiết bị tấn công đêm 1 rạng Mồng 2 Tết, Phan Rang yên tĩnh. Các cuộc hành quân tại Vùng 2 của Mỹ và VNCH đă bắt được các tài liệu về kế hoạch tấn công Ban Mê Thuộc, Qui Nhơn. Lực lượng an ninh bắt được 11 cán bộ VC tại Qui Nhơn cuối tháng 1-1968 đang hội họp, tù binh VC khai họ sẽ tấn công Qui Nhơn và các thành phố khác trong dịp Tết, nhóm này cũng có một cuộn băng ghi âm lời kêu gọi quần chúng nổi dậy. Cuộn băng được đưa về Bộ TTM ngày 29-1 (30 Tết), từ đó lệnh pḥng thủ được ban ra nhưng cũng không được quan tâm mấy.

        Dân số Nha Trang nếu kể cả ngoại ô là 200 ngàn người, tại đây có nhiều cơ sở quân sự quan trọng, Nha Trang cũng là một thành phố du lịch. Trước Tết, tiểu khu Khánh Ḥa có tin CS chuẩn bị tấn công thị xă bằng một trung đoàn và 4 đại đội đặc công, Sư đoàn Đại Hàn bèn mở cuộc truy lùng nhưng không có kết quả. Kế hoạch VC chia làm 3 toán: Toán 1 có 800 người, đột nhập ṿng đai thị xă tấn công phía Tây thành phố; toán 2 có 130 người tấn công tiểu khu, ṭa tỉnh; toán 3 có 111 người tấn công các trại truyền tin, ngăn chận viện binh từ B́nh Long.

        Khu ủy dự định tổ chức các cuộc biểu t́nh kéo về Ty Thông Tin để hỗ trợ sự thành lập chính phủ Liên Hiệp và đ̣i Mỹ rút quân. Đài phát thanh chỉ có một trung đội 20 người bảo vệ bị VC tấn công nhưng không bị thiệt hại, địch bị đẩy lui trong đêm. Quân đội VNCH tấn công bộ chỉ huy tiền phương Cộng quân tại đồi trại Thủy khiến địch phải rút lui. Hơn một đại đội VC và đặc công tấn công tiểu đoàn Truyền tin 651 bị đẩy lui. Tiểu khu, ṭa hành chánh bị hai đại đội đặc công 56 tên tiến đánh nhưng thất bại, địch để lại gần 40 xác chết.

        Một tiểu đội đặc công đột nhập Bộ Chỉ Huy 5 Tiếp Vận giết 11 người của ta, 2 đại đội Biệt Cách Dù được đưa tới giải tỏa, phía VNCH bị thương khá nhiều. Sáng ngày Mồng Một Tết các đơn vị ta nỗ lực giải tỏa đồi trại Thủy, Ṭa Hành Chánh, Tiểu Khu và Bộ Chỉ Huy 5 Tiếp Vận. Từ 4 giờ chiều Mồng 1 ta đă làm chủ t́nh h́nh thị xă. Đêm 2 Tết VC tấn công trở lại, VNCH chết 46 người, địch khoảng 100 người, đêm Mồng 2 địch chiếm đồi trại Thủy, một đại đội biệt kích tới giải tỏa, tổn thất hai bên đều cao.

        Cộng quân không biết đường đi lạc lung tung trong thị xă bị bắt gần hết, dân chúng giúp chính quyền bắt giặc, trên ngực các cán binh đều mang khẩu hiệu quyết chiến. Bộ đội CS toàn là lính trẻ từ 16 tới 20, quần áo không thống nhất, tổng cộng 77 tên bị bắt, ngoài ra ta bắt thêm 53 tên nằm vùng nhờ tù binh khai báo. Tổng kết VNCH chết gần 90 người, CS chết 377 tên, 80 bị bắt, 600 gia đ́nh tại đây bị tan nát nhà cửa phải vào trại tiếp cư.

        Tại Qui Nhơn lực lượng địch có 200 người gồm hai tiểu đoàn đặc công và bộ binh. Từ 4 giờ sáng Mồng Một Tết địch tràn vào khu 22 ANQĐ để giải thoát các tù binh CS, mũi thứ hai đánh nhà ga, tràn vào khu đông dân để lùa họ đi biểu t́nh. Cộng quân chiếm đài phát thanh. Các đơn vị VNCH và Đại Hàn tới giải tỏa vùng lân cận đài phát thanh, VC chết 50 tên. Sáng 2 Tết ta phản công đài phát thanh bắt sống 12 tên, giết 24 tên tại nhà ga. Chiều 24 Tết, một tiểu đoàn BB đến giải tỏa nhà ga. Lực lượng VNCH và Đại Hàn tiếp tục hành quân lục soát đến ngày Mồng 5 Tết giết 110 VC, bắt sống 175 tên.

        Tại cao nguyên vùng 2 có độ cao trung b́nh 1,000m, toàn cao nguyên có 4 thị trấn lớn là Kontum, Pleiku, Ban Mê Thuộc, Đà Lạt. Trước năm 1968 t́nh h́nh ở đây lắng dịu. CS đưa 3,500 quân vào mặt trận Ban Mê Thuộc làm 3 mũi dùi: họ tấn công ṭa hành chánh và tiểu khu; tấn công khu quân sự phía Tây BMT; Địa Phương Quân và du kích chiếm các khu đông dân cư. Sư đoàn 23 BB hành quân thám sát chạm súng VC nhưng địch đă vào ṿng đai thành phố tấn công đúng kế hoạch.

        Mặc dù đánh bất ngờ, VC cũng không chiếm được một căn cứ quân sự nào, VNCH mất 4 thiết giáp. Sáng Mồng Một Tết ta đă chiếm được những đường phố chính trong khi nhiều đơn vị được đưa về giải vây Ban Mê Thuộc. Trong ngày Mồng Một có 100 cán binh bị bắn hạ, ngày thứ hai ta tiếp tục giải tỏa, giết 60 VC, bắt sống 10 tên khác cho tới Mồng 6 Tết coi như cuộc tấn công bị hoàn toàn bẻ gẫy. Tới đêm 3-1 Trung đoàn 33 Cộng quân lại tấn công vào tỉnh lỵ nhưng đă bị đẩy lui. Tổng cộng có tới 924 VC bị tử thương và 143 tên bị bắt, phía VNCH có 148 người thiệt mạng, hơn 300 bị thương, 176 thường dân chết oan, 4,000 nhà bị đốt cháy, hư hại, trên 18 ngàn người phải vào các trại tạm cư. Phía VNCH thắng lớn tại Ban Mê Thuộc do đề cao cảnh giác nhờ Mỹ cho biết trước địch sắp đánh lớn.

        KonTum là thị trấn địa đầu của vùng Cao Nguyên dân cư 100 ngàn người. Đầu năm 1968 có nhiều dấu hiệu cho thấy VC chuẩn bị tấn công Kontum. Lực lượng CS tại đây gồm 2 trung đoàn, VNCH có trung đoàn 42, 2 đại đội trinh sát, một tiểu đoàn pháo 105 ly, một chi đội chiến xa M-41, 25 đại đội Địa Phương Quân gồm 2600 người, gần 3000 nghĩa quân, lực lượng Mỹ tại Tân Cảnh có Lữ đoàn Dù 173.

        Cộng quân chia làm 2 cánh: cánh thứ nhất gồm 2 tiểu đoàn chủ lực và tiểu đoàn đặc công để đột nhập tỉnh lỵ, chiếm đóng các trụ sở. Cánh thứ hai là trung đoàn 24 có nhiệm vụ đánh chận quân tiếp viện của VNCH. Giờ Giao Thừa địch tấn công ṭa hành chánh, ấp tân sinh phía Đông thị xă, đột nhập khu cư xá sĩ quan. Khi trời rạng sáng ta phản công giải tỏa khu vực ṭa hành chánh, chiều Mồng Một Tết VC mở cuộc tấn công lần thứ hai nhưng phía VNCH vẫn giữ vững pḥng tuyến. Khi trời sáng địch bị thiệt hại rút lui, khuya Mồng Hai Tết họ tấn công đợt ba vào Ṭa Hành Chánh, trụ sở MACV... pháo binh, trực thăng của VNCH và Mỹ hoạt động không ngừng, VC rút lui lúc sáng để lại trên 100 xác chết sau đó phía ta giành quyền chủ động.

        Tại Tân Cảnh phía Bắc Kontum, địch tấn công đêm Giao Thừa, VNCH giải tỏa ngày Mồng 1, toàn bộ trận Kontum phía ta chết 54 người, bị thương 135 người, Việt Cộng chết khoảng 500, 38 tên bị bắt, chỉ có 12 thường dân tử thương, nhiều nhà cửa bị tàn phá.

        Tại Pleiku Cộng quân tấn công đêm Giao Thừa, Phan Thiết Tuy Ḥa đêm 1 rạng Mồng 2, Đà Lạt nửa đêm Mồng 3. Pleiku là thủ phủ của Vùng 2, dân số 50 ngàn người đa số là đồng bào Thượng, đây là một vùng đất đỏ mầu mỡ. Một tiểu đoàn địa phương và một trung đoàn CS tấn công Pleiku sáng Mồng Một Tết, v́ tấn công ban ngày trên những sườn đồi trọc địch đă trở thành mục tiêu ngon lành cho thiết giáp của VNCH, cuộc tấn công chấm dứt trong ngày, ta chết 7, bị thương 22 người, 103 cán binh CS bị giết, sáng Mồng 4 Tết khoảng 2 trung đoàn CS mở cuộc tấn công đợt hai bị máy bay bắn phá dữ dội, trên 600 VC bỏ xác tại trận với gần 200 vũ khí các loại, 180 tên bị bắt làm tù binh.

        Tại Phan Thiết, dân số độ 50 ngàn người, Cộng quân tấn công làm 4 đợt: Đợt 1 từ 1 tới 7 Tết ba đại đội tấn công đồn Trinh Tường, tiểu khu tới giải vây, địch tản ra gần đó nhưng vẫn bám trụ, đêm 3 Tết VC được tăng cường thêm hơn một tiểu đoàn, phía VNCH cũng đưa một tiểu đoàn từ Ninh Thuận tới giải vây càn quét địch ra khỏi khu đông dân, quân đội Mỹ cũng tham gia cuộc tảo thanh, ngày 7 Tết Phan Thiết đă b́nh thường trở lại.

        12 ngày sau, tối 17-2, hai tiểu đoàn VC lại tấn công tiểu khu, Ty cảnh sát, nhà lao và dẫn đi hơn 700 phạm nhân. Suốt hai ngày 18 và 19 các lực lượng Việt-Mỹ tiếp tục bắn phá địch dữ dội, hai ngày sau tương đối tạm yên. Ngày 12-3 địch tấn công lần chót vào Phan Thiết nhưng thất bại, toàn bộ trận đánh phía VNCH và Mỹ chết 170 người, bị thương 650 người, thiệt hại vật chất gồm vũ khí, nhiên liệu, đạn dược bị nổ... 20% nhà cửa bị hư hại. Cộng quân thiệt hại nặng, bị bắn hạ 800 tên, mất 360 súng ống các loại.

        Tại Tuy Ḥa cuộc tấn công bị bẻ gẫy, VC chết 11 tên.

        Đà Lạt trong dịp này có lệnh xả trại 50% nên quân số chỉ c̣n hơn 1,000 người. Đêm Mồng 3 khoảng 200 VC tấn công Đà Lạt, mấy ngày sau địch tăng cường thêm một tiểu đoàn, toàn bộ lực lượng khoảng 1,500 tên. Cho tới Mồng 6 Tết VNCH mới tăng cường tiểu đoàn Biệt Động Quân để giải tỏa thị xă, ngày 9-2 VC chiếm được một ngôi chùa, mấy ngày sau ta đưa thêm BĐQ vào trận địa mới giải tỏa xong. Thiệt hại vật chất tại thành phố khoảng gần 30%.

        Vùng 1 kéo dài từ sông Bến Hải cho tới Quảng Ngăi do Trung Tướng Hoàng Xuân Lăm làm Tư Lệnh gồm 2 sư đoàn 1 và 2, các lực lượng Đồng minh tại đây gồm Sư đoàn 3 TQLC Mỹ cùng nhiều xe tăng đại bác. Tháng 1-1968, Tướng Wesmoreland tăng viện 1 Sư đoàn không kỵ Mỹ, 1 lữ đoàn TQLC Mỹ, 1 lữ đoàn TQLC Đại Hàn.

        Đà Nẵng nhờ vị trí thiên nhiên đă trở thành vị trí chiến lược hàng đầu của Vùng 1, hầu hết các cơ sở đầu năo của Vùng giới tuyến đặt tại đây như Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn, Không Quân, Hải Quân Vùng 1. Dân số khoảng 400 ngàn, Đà Nẵng là thành phố lớn thứ nh́ tại miền Nam sau Sài G̣n, thành phố có hai phi trường là Đà Nẵng và Non Nước. VC đă cho một trung đoàn tấn công tối 29-1. Bộ Tổng Tham Mưu đă điện thoại cho Quân Đoàn cảnh giác pḥng thủ địch, 3 giờ sáng Mồng 1 Tết, địch tấn công Hội An, đột nhập hàng rào Bộ TL Quân Đoàn nhưng bị đẩy lui, sáng Mồng Một quân đội VNCH tảo thanh, 5 tên bị bắt, âm mưu địch bị bẻ gẫy. Đêm 01 Tết Cộng quân tấn công đèo Hải Vân, một tiểu đoàn Dù tăng cường từ Huế tảo thanh ṿng đai thị xă giết 150 VC, địch pháo kích vào phi trường Đà Nẵng Hội An dữ dội bằng hỏa tiễn 122 ly.

        Huế được coi như trọng điểm thứ 2 sau Sài G̣n, lệnh giới nghiêm được ban hành sáng Mồng Một Tết nhưng VC vẫn đột nhập được vào cố đô đêm ấy. Trận đánh kéo dài 25 ngày đêm từ tờ mờ sáng 31-1 cho tới 25-2 tức 27 tháng Giêng Mậu Thân. Cả hai bên đều tổn thất nặng, thường dân bị thiệt hại nhiều nhất: 3 quận nội thành gần 1,000 người chết, 784 người bị thương, 4,450 căn nhà bị phá hủy 100%, 3,300 căn bị hư hại trên 50%, gần 5,000 nhà hư hại dưới 50%.

        Tại Vùng Một rừng núi chiếm tới 3/4, tổng số quân VC dự trù để tấn công Huế là 4,200 người. Mặt trận do Lê Minh chỉ huy. Theo Phạm Huấn, mới đầu địch tấn công Huế bằng 2 trung đoàn và đặc công, sau tăng cường 2 trung đoàn nữa khiến quân số lên gần 10,000 người, tài liệu khác nói lực lượng địch vào khoảng 5,000 người. Phía VNCH kể cả chính qui, Địa Phương Quân, cảnh sát, nghĩa quân, cán bộ xây dựng nông thôn... khoảng 25 ngàn người. CS nghi binh pháo kích Khe Sanh đánh lạc hướng VNCH và Mỹ để chuẩn bị tổng tấn công. Trước Tết vài ngày an ninh lỏng lẻo, nhiều thanh niên lạ mặt xanh xao đi dép râu vào thành phố mà không thấy cảnh sát hỏi han ǵ. Lê Minh mở thêm mặt trận Phú Lộc và Quảng Trị để phân tán lực lượng VNCH.

        Ngày 29-12 Âm Lịch (28-1) Tướng Hoàng Xuân Lăm bay ra Quảng Trị thị sát pḥng thủ, lực lượng cộng sản là một trung đoàn từ Lào qua. Bộ Chỉ Huy tiểu đoàn 9 Dù bị tấn công, một số đặc công lọt vào thị xă, trận đánh kéo dài suốt ngày 2 Tết (31-1), VC bị tử thương hằng trăm tên, tiểu đoàn 9 Dù phải rút lui. Chiều Mồng 2 Tết liên quân Việt Mỹ phản công, trận đánh kéo dài suốt đêm Mồng 2 Tết, sáng Mồng 3 CS huy động dân chúng vào thị xă biểu t́nh nhưng bị giải tán, cuộc tấn công bị bẻ gẫy, địch phải rút lui.

        Một trung đoàn Cộng quân tấn công Phú Lộc đêm Mồng 1 Tết chiếm một số làng, bốn ngày sau một đơn vị TQLC Mỹ từ B́nh Định ra đẩy lui cuộc tấn công của địch.

        Tại mặt trận Huế, VC thành công hơn các tỉnh khác. Địch chiếm được ưu thế về quân sự trong 4, 5 ngày đầu nhưng từ ngày mồng 8 trở, đi cường độ trận chiến giảm, Cộng quân di tản thương binh và tù binh đi, lấy chiến lợi phẩm mang theo.

        Mặt trận Bắc Huế: Đặc công phá cổng cửa chính Tây cho một tiểu đoàn chính qui CS vào thành nội đêm Mồng Một Tết. Tại khu vực An Ḥa phía Tây Nam, một tiểu đoàn địch tấn công chiếm làng An Ḥa. Tại đồn Mang cá quân đội VNCH phản ứng mănh liệt, Chuẩn Tướng Trưởng đóng ở Mang Cá, Mồng 2 Tết một tiểu đoàn Dù được điều động từ Tứ Hạ về giải tỏa. Thiết đoàn 7 được đưa tới giải tỏa thành nội, trưa mồng 2 có thêm xe tăng của Mỹ nên đă vào được thành phố. Tại sân bay Tây Lộc, đặc công đột nhập phi trường đốt kho xăng, kho đạn... giao tranh suốt ngày Mồng 2, sáng hôm sau ta tái chiếm phi trường. Khu Đại Nội bị chiếm, VC treo cờ trên kỳ đài cho tới 24-2-1968. Khu Đông Nam, một cánh quân VC chiếm khu Đông Nam và chợ Đông Ba. Ty Chiêu Hồi, Ty Thông Tin, Ṭa Án... bị chiếm, cơ sở bị phá hủy.

        Mặt trận phía Nam (Hữu ngạn) do Thân Trọng Một chỉ huy, lực lượng gồm toàn bộ hai Trung đoàn BB và 4 đại đội đặc công. Mặt trận Tam Thai, đặc công đột nhập vào căn cứ thiết giáp ở Tam Thai, ngày Mồng 2 Tết lực lượng phản kích VN tái chiếm, có hai phi cơ lên yểm trợ, đặc công bị bắn chết gần hết trên núi.

        Cộng quân xâm nhập thành phố phía hữu ngạn Huế, lực lượng pḥng thủ chống cự mănh liệt. Bốn ngày sau VC chiếm đại đội Quân cụ, Ty Ngân Khố, Ṭa Đại Biểu, Ṭa Hành Chánh, nhà tù... chúng thả 2,000 tù nhân ra gây rối dữ dội. Phía VNCH chỉ c̣n giữ được Tiểu khu, đài phát thanh, bản doanh MACV, bến tầu hải quân.

        Đồng thời VC cũng mở Mặt Trận Chính Trị, họ thành lập các Ủy Ban Cách Mạng Nhân Dân. Ngày 14-2-1968 đài Hà Nội tuyên bố đă thành lập một chính quyền cách mạng do Lê Văn Hảo làm chủ tịch, phó chủ tịch Đào Thị Xuân Yến, Hoàng Phương Thảo. CSBV nặn ra tổ chức Liên Minh các Lực Lượng Dân Chủ và Ḥa B́nh..., chủ tịch là Lê Văn Hảo, giáo sư Đại Học Huế và Sài G̣n, họ cũng nặn ra Lực Lượng Nghĩa Binh lấy các quân nhân VNCH bị kẹt lại Huế thành lập lực lượng ly khai đả đảo Thiệu Kỳ, nhưng dần dần họ bị hăm hại gần hết.

        Ngoài các toán tuyên truyền, Cộng quân c̣n tổ chức những đơn vị an ninh do Lê Tư, Bẩy Khiêm là hai cán bộ an ninh cấp khu chỉ huy; hai tên này đặc trách việc thủ tiêu, bắt bớ các viên chức, sĩ quan VNCH ở hai khu tả và hữu ngạn. Tả Ngạn, Tống Hoàng Nguyên phụ trách an ninh lùng bắt các sĩ quan và viên chức cao cấp Huế và bảo vệ các nhân vật chính trị như Lê Văn Hảo, Thích Đôn Hậu, Nguyễn Đóa... Khu hữu ngạn Bẩy Khiêm cho săn bắt các viên chức chính quyền, giết phó tỉnh trưởng Thừa Thiên, bắt sống ông đại diện chính phủ, các đảng viên Đại Việt, Việt Nam Quốc Dân đảng... Thường dân bị chết v́ bom đạn và bị VC tàn sát rất nhiều.

        QLVNCH đă bắt đầu phản công từ Mồng 3 Tết. Tại Tả ngạn, chiến đoàn Dù gồm 2 tiểu đoàn và chi đoàn thiết giáp tăng cường tiến về Huế, địch rút vào thành nội, Mồng 5 Tết Dù giải tỏa phi trường Tây Lộc, tái chiếm cửa An Ḥa. Trận chiến kéo dài 3, 4 ngày không tiến triển, Cộng quân phá cầu Trường Tiền, ngày 9 Tết địch tăng cường phản công ở khu vực cửa Chánh Đông. Cả hai bên đều mệt mỏi, VC bắt đầu hết đạn dược, thương vong tại nội thành lên tới 300 người mà không di tản đi được. Ngày Mồng 5 Tết Lê Minh họp các cấp chỉ huy CS quyết định rút khỏi Huế, địch tấn công đồn Mang Cá 3 giờ đồng hồ nhưng thất bại. Minh xin Hà Nội tăng viện, được tăng cường một trung đoàn nhưng khi vào Huế bị Lữ đoàn 3 TQLC Mỹ chận đánh tan nát.

        Tại mặt trận Hữu Ngạn, chiến đoàn Dù giải vây đồn Mang Cá, thành nội 3-2, từ ngày Mồng 5 Tết quân đội Mỹ cũng tiến vào tham chiến tại thành nội Huế, tiểu đoàn TQLC Mỹ và thiết giáp đổ bộ bến tầu hải quân, chiến xa Mỹ có hỏa lực mạnh. Một tuần sau TQLC Mỹ đă tiêu diệt được gần 1,000 VC, phía Mỹ chỉ có 31 người chết. TQLC Mỹ cũng được đưa vào hữu ngạn, t́nh h́nh dă tạm yên.

        Sau khi ổn định mặt trận Hữu Ngạn, Việt Mỹ mở cuộc phản công mới để thanh toán những chốt cảm tử, lực lượng Dù chuyển về Sài G̣n, TQLC ta hành quân cùng với Mỹ. Các đơn vị Mỹ đổ bộ bến Bao Vinh, ngày rằm bắt đầu nắng. Chiến dịch Sóng Thần gồm 6 khu: A- Đông Bắc; B- Chính Đông gồm chợ Đông Ba; C- Tây Bắc gồm phường Tây Lộc; Đ- Đông Đại Nội; E- Kỳ Đài, Ngọ Môn; F- Tây Nam Thành Nội.

        Các cuộc hành quân tiến chậm v́ thời tiết xấu, máy bay không oanh tạc được, ngày 19-2 hai tiểu đoàn VC tấn công một tiểu đoàn TQLC của ta, từ Mang Cá ta bắn 2000 quả pháo binh để yểm trợ. Tại khu Đông Đại Nội Mỹ và VC tranh nhau từng cao điểm, trận đánh rất khốc liệt. Ngày 19-2 Lê Minh họp các đảng viên và quyết định rút, chúng bắt tù binh đem theo. Từ 22-2 các cấp chỉ huy CS bắt đầu rời thành nội.

        Quân Đoàn 1 cho lệnh tổng phản công tái chiếm, hai tiểu đoàn BĐQ được tăng cường, ngày 23-2 Mỹ chiếm một phần thành ở phía Đông Nam.TQLC ta chiếm cửa hữu, tiến đánh Nam Đài, Nhà Đồ. Bốn giờ sáng hôm 22-2 một đại đội thuộc Sư đoàn 1 chiếm kỳ đài. Từ Mồng 8 Tết VC đă chuyển tù nhân và thương binh, chiến lợi phẩm ra khỏi Huế, ngày 22-2 các đơn vị chủ lực địch bắt đầu rút kéo dài 5 ngày cho đến 26-2 những cán binh cuối cùng rời Huế.

        Số cán binh CS bị giết tại Huế được ước lượng trên 2,000 người, phía VNCH có 384 người chết, 1800 bị thương, Mỹ 147 người chết, 857 người bị thương, trận chiến Huế thê thảm và tàn khốc nhất trong cuộc Tổng công kích, tổn thất tại đây cao nhất v́ bị địch chiếm gần một tháng. VC tàn sát, chôn sống rất nhiều tù binh gồm quân nhân công chức và t́nh nghi trên đường rút lui. Từ khi CSBV rút đi, các hố chôn người tập thể đă được khai quật, chính quyền đă t́m được khoảng 5,000 xác nạn nhân, khoảng 2,000 người mất tích. Thiếu tá Cảnh Sát Liên Thành, cựu phó ty cảnh sát Thừa Thiên cho biết hồi đó ông điều tra bắt được huyện ủy Phú Vang tên Hồ Ty, bí danh Sơn Lâm, hắn là người chủ chốt thi hành lệnh của Quân ủy Trị Thiên thanh toán tất cả những người chúng đă bắt đem theo.

        "Tên Sơn Lâm cho biết rằng khi chúng rút lui th́ bị quân đội VNCH và Mỹ truy đuổi quá gắt gao, lo cho đơn vị cũng không nổi làm sao lo được cho tù binh. Vả lại số người bị chúng bắt theo quá nhiều đă làm vướng bận không thể rút lui nhanh được, lệnh của quân khu Trị Thiên là giết hết tất cả tù binh. Vụ thảm sát tết Mậu thân tại Huế đến giờ này chúng ta cũng không biết đây là lệnh của quân khu Trị Thiên hay là chính sách của Trung ương Đảng CSVN. Về phía nhà cầm quyền CS th́ chúng luôn luôn chối bỏ không có vụ giết trên 5,000 người tại Huế"

        Cuộc đối thoại dưới đây giữa Thiếu Tá Liên Thành và Sơn Lâm, huyện ủy Phú Vang cho thấy rơ bộ mặt thật của cái gọi là Giải phóng:

        "Khi dẫn tên Sơn Lâm đi chỉ những hầm chúng chôn xác nạn nhân, tôi hỏi nó: “Tại sao các anh dă man tàn ác vậy? Cũng là người với nhau, không thù oán ǵ cả mà các anh dùng cuốc đánh vào đầu người ta cho đến chết th́ tôi không thể nào tưởng tượng nổi. Đối với con vật chúng ta cũng không thể nào làm như vậy”. Nó bảo: “Các anh phải biết rằng, chúng tôi không có đạn. Đạn phải để dành để đánh nhau với các anh chứ đạn đâu mà bắn tù. Lệnh trên bảo dùng phương tiện cuốc xẻng, dao búa để thanh toán. Chúng tôi không thể đem theo tù binh được nên phải giết hết. Thà giết lầm c̣n hơn bỏ sót v́ biết đâu trong số tù binh đó có người làm t́nh báo hoặc làm cho CIA, cho nên chúng tôi đâu có tha được."

        Trong bài Mậu Thân Ở Huế, ông Nguyễn Lư Tưởng cho biết tại Phú Cam có hơn 300 người đàn ông bị bắt trong nhà thờ, VC đem họ đi giết tập thể tại khe Đá Mài thuộc quận Nam Ḥa Thừa Thiên. Gần hai năm sau người ta mới t́m ra được chỗ này, một số học sinh cũng bị địch giết. Cộng quân chôn sống Nghị Sĩ Trần Điền. Thiếu Tá Từ Tôn Kháng, Tỉnh đoàn trưởng xây dựng nông thôn bị trói ngoài sân, bị xẻo tai, xẻo mũi, tra tấn cho đến chết. VC tra tấn, tàn sát các đảng viên Đại Việt Cách Mạng tổng cộng khoảng 300 người. Những mồ chôn tập thể tại chùa Áo Vàng, sân trường Gia Hội phường Phú Cát hoặc Phú Cam... có hằng trăm nạn nhân bị chôn sống trong những nấm mồ tập thể. Nạn nhân bị đâm bằng lưỡi lê, đánh vỡ sọ bằng cán cuốc, bị bắn hay chôn sống. Ba ông bác sĩ người Đức, giáo sư Đại Học Y Khoa Huế bị giết v́ nghi là CIA. Tại quận Hoài Nhơn, VC tàn sát 300 người, trong đó có cả trẻ em, bà già. Tại Phú Vang, Phú Thứ có nhiều hầm chôn tập thể, tại những nơi mà VC tàn sát người ta có lập bia kỷ niệm, nhưng sau 1975, chính quyền CS cho đập phá hết.

        Theo tác giả Elje Vannema, trong bài Thảm Sát Huế Mậu Thân, bọn Mặt Trận Giải Phóng lo phần chính trị, họ ghi tên hầu hết mọi người, chú trọng đàn ông, chia thành phần công chức quân đội, thường dân... Theo tác giả, quân chính qui Bắc Việt và quân Mặt Trận lo phần quân sự tác chiến, bọn Mặt Trận nhất là những cán bộ nằm vùng địa phương lo việc chính trị, xử án, thủ tiêu, bắn giết... họ muốn bắt ai, muốn giết ai th́ giết có khi không cần lư do... Cuộc tàn sát tại Huế do cán bộ CS nằm vùng và Mặt Trận Giải Phóng tiến hành.

        Sau 1975, chúng tôi có hỏi một bộ đội người cùng làng về vụ tàn sát Huế Mậu Thân 68, anh ta nói bọn Mỹ Ngụy giết dân rồi đổ cho cách mạng. Một Trung tá CS tâm sự với thân nhân của ḿnh sau 1975 rằng vụ tàn sát là do ức quá, VC bị phía VNCH, Mỹ bắn hạ quá nhiều mà không chiếm được đất nên đă tàn sát tù binh để trả thù. Nay chính quyền CS tuyên truyền giáo dục cho học sinh tại Huế về tội ác Mỹ Ngụy đă giết hại và chôn tập thể mấy ngh́n người trong trận Mậu Thân. Một cô gái Huế mới sang định cư tại Mỹ theo diện lấy Việt kiều đă than với những người Việt tại đây như sau: "Tết Mậu Thân 1968, Mỹ Ngụy giết và chôn sống mấy ngh́n người, sao ác quá vậy?"

        Mặc dù nay chính quyền CS có thể tuyên truyền xuyên tạc với một số người lớp trẻ nhưng không thể nào che giấu được tội ác tầy trời của họ trước lịch sử. CS sợ người ta nói tới Tết Mậu Thân Huế y như "cú sợ mặt trời" v́ nó nhắc lại cuộc tàn sát đẫm máu nhất, lớn lao nhất của họ trong cuộc chiến tranh giữa người Việt Quốc gia và CS. Mặc dù cuộc tàn sát ấy là một tội ác lớn lao của nhân loại nhưng nó lại không được báo chí cũng như truyền h́nh trên thế giới nhắc tới mấy, họ chỉ đưa ra h́nh ảnh một ông Tướng cảnh sát VN cầm súng lục bắn vào đầu một cán binh CS tại Sài g̣n 1968 để tuyên truyền chống chiến tranh.

        Nay mặc dù người ta đă công bố chính thức số nạn nhân của chế độ CS trên thế giới là 100 triệu người, gấp 7, 8 lần số nạn nhân của Đức Quốc Xă và Phát Xít Nhật, nhưng giới truyền thông quốc tế chỉ chú ư tới những người Do Thái bị tàn sát trong các trại diệt chủng mà không thấy nhắc tới những nạn nhân CS chết thảm khốc khắp nơi như tại cố đô Huế hồi Mậu Thân chẳng hạn.

        Cộng quân tấn công Quảng Tín, Quảng Ngăi trễ vào ngày Mồng Hai Tết nên bị thảm bại. Tại Quảng Tín, 4 mục tiêu là Tiểu khu, Bộ Chỉ Huy Trung Đoàn 6 VNCH, Bộ chỉ huy tiểu đoàn 22 pháo binh, cổng ga xe lửa. VC dùng 2 tiểu đoàn tấn công bộ chỉ huy Trung đoàn 6 nhưng bị đẩy lui ngay, sau đó tấn công ṭa hành chánh tiểu khu. Hai bên giao tranh đến sáng th́ địch bỏ chạy. Nhờ trực thăng yểm trợ cùng bộ binh tăng viện, VC bị bắn hạ hàng 100 tên.

        Tại Quảng Ngăi dân cư thưa thớt, một tỉnh nhỏ nhưng tinh thần chống Cộng rất cao. VC pháo kích dữ dội rồi đưa hai trung đoàn tấn công nhiều vị trí của ta như Trung Tâm Huấn Luyện Địa Phương Quân, Phi trường, Ty Cảnh Sát, Ṭa Hành Chánh, Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 2... địch bỏ lại 80 xác chết. Tại tiểu khu, phi trường, 4 tiểu đoàn đặc công, 2 tiểu đoàn bộ binh VC tấn công nhưng bị chận đứng. Khi trời sáng, trực thăng lên yểm trợ đẩy lui địch, gần 100 tên bỏ xác tại trận. Đêm Mồng 2, một tiểu đoàn VC tấn công Trung Tâm Huấn Luyện Địa Phương Quân, hôm sau ta phản công tái chiếm, 118 tên bỏ xác tại trận. Cuộc tấn công của CS vào Quảng Tín và Quảng Ngăi thất bại, thường dân có khoảng hơn 300 người chết.

        Ngày 16-3 trong chiến dịch tảo thanh, đơn vị của Trung Úy Willam Calley đă tàn sát khoảng 100 người dân vô tội tại Ấp Mỹ Lai, xă Song Mỹ, Quảng Ngăi khiến cho phong trào phản chiến tại Mỹ nhân cơ hội thổi phồng lên, biểu t́nh đ̣i chấm dứt chiến tranh.

        Tại Vùng 3 chiến thuật là lănh thổ quan trọng nhất gồm 11 tỉnh: B́nh Long, Phước Long, Tây Ninh, B́nh Dương, Long Khánh, Hậu Nghĩa, Biên Ḥa, Long An, Gia Định, Phước Tuy, Bà Rịa. Sài G̣n được địch chọn làm mục tiêu, hầu hết lực lượng thuộc Mặt Trận Giải Phóng. Trước 1968 tại đây VC có 3 sư đoàn (Công trường 5, 7, 9), 3 Trung đoàn biệt lập, một Trung đoàn pháo và gần 30 tiểu đoàn Địa Phương Quân. Tại đây QĐVNCH có 3 sư đoàn BB, một liên đoàn BĐQ, tổng cộng 46 tiểu đoàn. Phía Mỹ có 3 sư đoàn đóng tại Hậu Nghĩa, Phước Tuy, B́nh Dương. Từ năm 1967 các đơn vị Việt Mỹ đi hành quân đă bắt được nhiều tài liệu và tới gần Tết đă có nhiều dấu hiệu cho thấy VC chuẩn bị đánh Sài G̣n nhưng chính quyền miền Nam chuẩn bị lỏng lẻo.

        Mặt trận Sài G̣n bắt đầu lúc 2 giờ sáng Mồng 2 Tết tức 31-1-1968, và chấm dứt đầu tháng 2 Âm Lịch 28-2-1968 gồm 2 giai đoạn:

        - Từ Mồng 2 Tết đến 9 Tết (31-1 tới 7-2), đặc công đánh dinh Độc Lập, ṭa đại sứ Mỹ, đài phát thanh, Bộ TTM, phi trường Tân Sơn Nhất. Các lực lượng chủ lực không kết hợp được với đặc công.

        - Giai đoạn hai từ 7-2 tới 28-2, VC đưa các đơn vị chủ lực vào trận chiến, nhưng lúc này ta đă chuẩn bị kỹ càng đánh trả ác liệt. Lực lượng VC chỉ độ một nửa so với VNCH và Đồng minh, hỏa lực thua kém. Chúng không có vũ khí nặng như xe tăng đại bác, tuy nhiên VC được trang bị vũ khí cá nhân tối tân như AK, B-40. Địch có ưu thế chủ động tấn công, mặt trận Sài G̣n là trọng điểm, Phạm Hùng bí thư Trung Ương Cục miền Nam chỉ định Nguyễn Văn Linh, tức Mười Cúc làm bí thư toàn vùng, Vơ Văn Kiệt phó bí thư. Những đơn vị CS tham gia gồm Công trường 9 có 3 Trung đoàn, Công trường 7 có 3 Trung đoàn, Công Trường 5 có 2 Trung đoàn.

        Phía QĐVNCH khá đông: hai chiến đoàn Dù và TQLC bảo vệ ṿng đai, ngoài ra Sư đoàn 25 BB đóng tại Củ Chi, Sư đoàn 5 BB tại Lái Thiêu, Sư đoàn 18 BB tại Xuân Lộc, cộng thêm các lực lượng Địa Phương Quân ở Gia Định, Cảnh sát, Hải quân với các giang thuyền, giang đỉnh ở Cát Lái, Tân An, Không quân với các máy bay chiến đấu ở Tân Sơn Nhất và Biên Ḥa. Ở ṿng ngoài thủ đô c̣n 3 sư đoàn Mỹ: sư đoàn 1, 9 và 25.

        Tiệm phở B́nh số 7 đường Yên Đổ Tân Định là trụ sở Biệt Động Thành. CS mở màn bằng trận đánh đặc công: 17 tên tấn công Ṭa đại sứ Mỹ bằng xe Traction, địch bắn thủng tường tràn vào, giết 2 quân cảnh, chiếm một phần cao ốc. Các binh sĩ quân cảnh Mỹ liều tấn công tràn vào qua cửa chính, họ bắn hạ gần hết số đặc công bên trong, một tên bị bắt làm tù binh, phía Mỹ có 5 người chết. 18 tên chiếm cao ốc ở góc Nguyễn Du Thủ Khoa Huân sát dinh Độc Lập, địch dùng B-40 đánh sập cổng, tràn vào sân bị cảnh sát, an ninh bắn hạ, 7 chết, 8 bị bắt, 13 tên chạy thoát. Tại đài phát thanh, 12 tên tấn công đài bị cảnh sát và sau cùng lính Dù bắn hạ gần hết. Tại Bộ TL Hải Quân, 16 đặc công tiến sát vào hàng rào nhưng bị binh sĩ hải quân tràn ra bắn hạ 10, bắt sống hai, bốn tên chạy thoát.

        Tại Bộ TTM, 27 đặc công tấn công cổng số 5 đường Vơ Tánh bị đẩy lui, một xe tuần tiễu Mỹ đi ngang bắn trả lại VC, chúng lẩn vào chùa Long Hoa bị tiêu diệt hết. Cuộc tấn công của CS vào Biệt khu thủ đô, Tổng nha cảnh sát… đều đă thất bại, không tới được mục tiêu. Từ đợt tấn công đầu Cộng quân đă bị tiêu diệt ngay, dư luận báo chí ngoại quốc đă thổi phồng cuộc tấn công dinh Độc Lập và ṭa Đại sứ Mỹ.

        Một tiểu đoàn VC tấn công Bộ TTM, chiếm Trường Sinh ngữ quân đội. Địch bố trí trên những cao ốc đường Vơ Di Nguy nối dài bị Dù đánh bật ra khỏi trận địa. Hai tiểu đoàn địch tấn công Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung lúc 2 giờ sáng Mồng 2 Tết để ngăn chận tân binh về cứu viện Sài G̣n, sau đó chiếm đài phát tuyến Quán Tre để ra lệnh tổng khởi nghĩa toàn quốc. V́ đă được báo động từ đêm Mồng Một, các binh sĩ pḥng vệ tại Quang Trung với hỏa lực đại liên đă đẩy lui địch ngay từ đợt tấn công đầu, 40 VC bỏ xác tại trận.

        Tại G̣ Vấp, Trung đoàn Quyết Thắng CS tấn công trại Phù Đổng (thiết giáp), trại Cổ Loa (pháo binh). Trại Phù Đổng chỉ có 40 người bị chiếm dễ dàng, địch bắt một số quân nhân và vợ con làm con tin. Trước khi rút, địch giết hết con tin, cả trẻ nít. Tại trại Cổ Loa, VC bị cầm chân không chiếm được mục tiêu, ngày mồng 3 Tết TQLC vào giải tỏa khu vực.

        Tại mặt trận phía Đông, VC tấn công trường bộ binh Thủ Đức, Hàng Xanh. Một tiểu đoàn địch lọt vào Hàng Xanh, tấn công bót cảnh sát, giết một số người và thiêu hủy hồ sơ. Một tiểu đoàn BĐQ từ Thủ đức về giải tỏa, VC chận dân lại không cho di tản để bắt họ làm bia đỡ đạn. Chiều Mồng 3 Tết có thiết giáp tăng cường, địch rút chạy, bỏ lại 85 xác chết, 5,000 người dân trở thành vô gia cư v́ nhà cửa cháy tiêu tan hết. Trung đoàn Đồng Nai bị chận đánh ở B́nh Triệu, 2 tiểu đoàn TQLC đă giữ được pḥng tuyến gây thiệt hại nặng nề cho đối phương, 300 tên bỏ xác tại trận. Tại mặt trận phía Tây, phi trường Tân Sơn Nhất, 2 tiểu đoàn VC tới Bà Quẹo đặt Bộ Chỉ Huy trên nóc hăng dệt VINATEXCO, hăng dệt nằm cách hàng rào phi trường chừng 100 thước. Một tiểu đoàn VC tràn qua băi đất trống đầu phi đạo, một đại đội Dù và một số sĩ quan không quân cùng hai chiến xa M-48 được đưa tới đầu phi đạo ngăn chận địch, 162 tên bị bắn hạ, số c̣n lại rút về hướng xưởng dệt.

        Khi trời sáng, không quân oanh tạc dữ dội, những vị trí đóng quân của CS trong hăng dệt và vùng lân cận bị tiêu diệt hết. Tại trường đua Phú Thọ, VC và cảnh sát dă chiến giao tranh dữ dội, địch phân tán mỏng vào khu cư xă Lữ Gia, chợ Thiếc, tại khu Bà Hạt, Trần Quốc Toản, Lư Thái Tổ. Trận đánh diễn ra dữ dội. Tại khu trường đua Phú Thọ VC để lại gần 100 xác chết, địch hoàn toàn thất bại trong mưu toan chiếm Biệt Khu Thủ Đô. Cộng quân bị săn đuổi ẩn nấp trong dân chúng, những trận oanh kích tạo thành những đám cháy lớn, thiệt hại vật chất rất cao khiến cho số nạn nhân chiến tranh ngày càng gia tăng.

        Tại phía Nam, 2 tiểu đoàn VC tiến vào ngoại vi quận 7, quận 8, dân chúng lánh nạn ồ ạt, nhà cửa bị phá hủy rất nhiều. Khi tiếng súng bắt đầu nổ, phía VNCH bị bất ngờ, chỉ có 50% hay 30% ứng chiến, cả Tổng Thống Nguyễn văn Thiệu và Tướng Cao Văn Viên đều bác bỏ yêu cầu của Tướng Wesmoreland đề nghị rút hưu chiến từ 36 xuống c̣n 24 giờ. Các tướng lănh đă quá tự tin và thiếu cảnh giác, Tổng Thống Thiệu mới đắc cử về Mỹ Tho quê vợ ăn Tết, Tướng Vĩnh Lộc cũng bỏ về Sài G̣n ăn Tết. Sáng 30 Tết, 29-1 sau khi có tin địch sẽ tấn công Vùng 1 và 2, chính phủ Nguyễn Văn Thiệu vẫn không chú ư tới việc loan báo rút ngắn giờ hưu chiến.

        Tại Thủ đô, các đơn vị Dù, TQLC, các lực lượng cơ hữu của thủ đô, cảnh sát dă chiến, thiết giáp, Bộ TTM, Bộ TL Hải Quân... đă chiến đấu dũng cảm, bẻ gẫy mũi tấn công của biệt động thành và đặc công cho tới khi các lực lượng tăng viện của VNCH kéo về kịp thời. TQLC ở Cai Lậy kéo về khiến VC thảm bại, quân đội và cảnh sát đă chận đứng các cuộc tấn công tự sát của địch. Không quân đă yểm trợ hữu hiệu. Từ Mồng 3 Tết VC bắt đầu nao núng, đặc công bị tiêu diệt gần hết, các đơn vị của Trần Văn Trà không thể vào nội thành được, địch thiếu đạn. Sang ngày Mồng 4 Tết VC càng yếu thế và bắt đầu rút. Tính đến 7-2 đă có tới 86,000 dân tị nạn trong các trại.

        Tại khu Bắc, thành Cổ Loa, CS bị bắn hạ 180 tên, VNCH có 16 người tử thương. Tại đường Minh Phụng, Chợ lớn ngày 8-2 VC đốt nhà dân để rút lui từ 17, 18, địch chỉ nhằm phá hủy cầu cống, đồn bót nhỏ. Trong tháng 2 và 3 VNCH bị tử thương 323 người, VC có 5,290 người chết, 415 người bị bắt, gần 2000 vũ khí đủ loại bị tịch thu.

        Về mặt chính trị, CS hoàn toàn thất bại, dân chúng không hề tham gia nổi dậy như họ hằng mơ ước, như đài Hà Nội đă rêu rao. Dân chúng đă không hưởng ứng biểu t́nh do CS tổ chức mà c̣n chỉ điểm cho chính quyền VNCH biết những nơi có cơ sở VC, những nơi địch lẩn trốn. Các cơ sở nằm vùng bị bại lộ tan ră gần hết, chính phủ VNCH có cơ hội gần gũi với nhân dân hơn, người dân thù ghét CS qua các hành động tàn ác đốt nhà, bắn giết, tàn sát tù binh... Thiệt hại vật chất của ta lên rất cao, đô thành phải tiếp nhận khoảng 200 ngàn người tỵ nạn. Ngày 23-2 Bộ Trưởng Quốc Pḥng Mc Namara từ chối đơn xin tăng viện của Tướng Wesmoreland. Gần một tháng sau, ngày 22-3, Johnson tuyên bố thay thế Wesmoreland và Đô Đốc Grant Sharp, Tư lệnh Thái B́nh Dương. Ngày 31-3-1968, ông cũng tuyên bố không ra tái tranh cử, hạn chế oanh tạc BV, công khai nhờ Nga và Anh t́m cách ḥa giải cuộc chiến tranh VN.

        Công trường 9 VC được lệnh tấn công Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung, Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 25 Mỹ để chận đứng sự tiếp cứu Sài G̣n, một trung đoàn khác tấn công Thủ Đức. Công trường 7 VC có 2 trung đoàn, một tấn công Sư đoàn 1 BB Mỹ ở Lai Khê, đánh B́nh Dương, Bộ TL Sư đoàn 5 VNCH.

        Công trường 5 cho 2 trung đoàn 274 và 275 tấn công BTL dă chiến Mỹ ở Long B́nh, BTL Quân Đoàn 3 VNCH ở Biên Ḥa. Các lực lượng quanh thủ đô gồm vài tiểu đoàn hỗ trợ cho cuộc tấn công Sài G̣n. 3 giờ sáng ngày Mồng 2 Tết 29-1, Trung đoàn 274 VC đánh phi trường Biên Ḥa, tràn vào hàng rào phía Tây. Máy bay trực thăng tới cứu, dùng hỏa châu soi sáng mục tiêu và hạ được 114 tên. Trung đoàn VC tấn công BTLQĐ 3 thất bại và bỏ chạy. Ngày hôm sau trung đoàn này rút về Trảng Bom bị bắn hạ khoảng 100 tên. Toàn bộ trận đánh địch bị tử thương hơn 500, 40 tên bị bắt.

        Tại Cần Thơ, VC đưa 2 tiểu đoàn U Minh và Tây Đô tham dự cuộc tấn công này. Cần Thơ canh pḥng lỏng lẻo, trực gác chỉ có 30%, 3 giờ sáng ngày 2 Tết tiểu đoàn Tây Đô khởi sự tấn công Bộ TLQĐ 4 nhưng bị đẩy lui, tiểu đoàn U Minh tràn vào khu đại học, đài phát thanh, hai bên tranh nhau từng căn nhà. Đêm Mồng 2 Tết địch âm thầm rút ra khỏi thành phố.

        Tại Vĩnh Long, VC tập trung 3 tiểu đoàn 306, 308, 857 tấn công thị xă. Chúng cải trang xâm nhập thành phố từ trước Tết. Địch không chiếm được khám đường tỉnh nơi giam giữ trên 800 tù nhân CS. Sang ngày Mồng 2 chúng phải rút. VC tấn công ṭa hành chánh, phi trường nhưng không chiếm được mục tiêu và đă bị trực thăng tiêu diệt hết. Ngày Mồng 6 Cộng quân bị đánh bật ra khỏi thành phố. Một nhân chứng tại đây trong ngày Tết cho biết lính VC tác chiến rất dở. Mười ngày sau, tối 15-2 địch lại tấn công đợt hai nhưng cũng thất bại, 300 tên bị tử thương, thường dân chết và bị thương khoảng 200 người, 4,500 nhà cửa hư hại 50%.

        Kiến Ḥa có hai ḥn đảo Bến Tre và Mỏ Cầy nằm giữa ba chi lớn của sông Tiền giang: đảo Bến Tre gồm 2 phần B́nh Đại ở phía Bắc và Giồng Trôm ở phía Nam. VC đột nhập tỉnh đêm Mồng 2 Tết, chúng bao vây các khu quân sự chiếm các khu phố. Tỉnh trưởng Kiến Ḥa tử trận, sáng Mồng 3 Tết Trung đoàn trưởng trung đoàn 10 điều động 2 tiểu đoàn về giải tỏa, 2 tiểu đoàn Mỹ cũng được đưa vào trận địa. Không quân VN và Đồng minh oanh kích dữ dội các chốt tử thủ của VC khiến cho nhà cửa tại Bến Tre bị hư hại đến 50%, khoảng gần 100 người thường dân tử thương.

        Tướng Westmoreland với chiến lược lùng diệt địch đă tảo thanh những mật khu lớn của VC như Tam Giác Sắt, Chiến Khu C, D, song song với chương tŕnh b́nh định và xây dựng nông thôn. Chương tŕnh cũng đă giúp cho miền Nam thêm vững mạnh. Nguyễn Chí Thanh định tung một cuộc tấn công vào các thành phố ngắn hạn rồi triệt thoái, Thanh chết Mùa Thu 1967, Vơ Nguyên Giáp bèn biến kế hoạch ấy thành tổng công kích. Từ sau 1965, Cộng quân đụng với hỏa lực hùng hậu của Mỹ đă bị thương vong rất nhiều, CSBV đă phải bắt lính cả những thanh niên 17, 18 tuổi để phục vụ cho nhu cầu chiến trường.

        Hà Nội lại áp dụng chiến lược cũ kỹ có từ thời chống Pháp, cố đấm ăn xôi lỳ lợm để hỗ trợ cho phong trào phản chiến tại Mỹ. Thập niên 50 Việt Minh đă làm cho người Pháp phải ghê sợ, chán ghét cuộc chiến tranh Đông Dương, 19 chính phủ đă bị đánh đổ v́ không giải quyết được cuộc chiến, nay Mỹ lại đi đúng vào vết xe đổ của Pháp. Đầu năm 1968 Tướng Wesmoreland đă đề nghị với Tướng Wheeler, tổng tham mưu trưởng gửi thêm tăng viện 200 ngàn quân trước cuối năm 1968 để mở rộng chiến tranh qua Miên, Lào hoặc đánh qua vĩ tuyến 17 để tiêu diệt hậu cần VC. Kế hoạch rất hợp lư về phương diện quân sự nhưng Bộ Trưởng Quốc Pḥng Mc Namara không chấp nhận. Tổng Thống Johnson không quyết định dứt khoát, người Mỹ không thống nhất hành động. Tại Mỹ các tướng lănh không có thẩm quyền về chiến lược, họ là những nhà chuyên môn quân sự nhưng lại bị các nhà chính trị lănh đạo. Các nhà chính trị Mỹ dường như không muốn chiến thắng mà họ muốn cù cưa kéo dài chiến tranh. Có giả thuyết cho rằng Hành pháp Mỹ đă bị tài phiệt, tư bản giựt dây kéo dài chiến tranh để họ bán vũ khí hoặc tiêu thụ số súng đạn tồn kho từ Thế Chiến Thứ Hai.

        Nói về mặt quân sự, VNCH thắng VC ngay trong tuần lễ đầu. Mặc dù Hà Nội tung vào mặt trận tới 84 ngàn quân nhưng từ ngày Mồng 5 trở đi Cộng quân đă bị dồn vào thế bị động, chúng phải rút lui và chịu nhiều rất thiệt hại về nhân mạng.

        Theo tài liệu của Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH, trong tháng 2-1968 VC bị giết 41,180 người, tháng 3-68 bị bắn hạ 17,192, người tổng cộng 58,372 người, bị bắt làm tù binh toàn bộ 9,461 người. Trong số 84,000 cán binh được đưa vào trận Tổng Công Kích chỉ c̣n 16,168 tên chạy thoát, chưa tới 20%. Vũ khí bị ta và đồng minh tịch thu là 17,439 khẩu súng đủ các loại. Phía VNCH có 4,950 người tử trận, 926 người bị mất tích, 15,097 người bị thương. Phía đồng minh có 4,120 người tử trận, 19,265 người bị thương, 600 người mất tích. Về vũ khí ta mất hơn 2,000 khẩu súng, 63 máy bay bị tiêu hủy, 154 chiếc bị hư hại nặng, 99 chiếc bị hư hại nhẹ. Đồng minh có 60 máy bay bị tiêu hủy, 60 chiếc hư hại nặng, 116 chiếc hư hại nhẹ. Thường dân chết trên toàn quốc có tới 14,300 người, bị thương 24 ngàn, tị nạn 627 ngàn người.

        Thiệt hại vật chất của VNCH rất cao tại Huế: 2/3 tổng số nhà cửa bị phá hủy. Vùng 2 có 12 ngàn căn nhà bị phá hủy. Vùng 3 có 10 ngàn căn bị phá hủy. Sài G̣n có 19 ngàn căn bị hủy. Vùng 4 có 19 ngàn căn bị tiêu hủy. Những tỉnh bị thiệt hại nặng nề nhất là Kontum, Pleiku, Ban Mê Thuộc, Mỹ Tho, Bến Tre, Vĩnh Long, Châu Đốc, Cần Thơ, Sài G̣n, Huế và Phan Thiết. Vùng Cao nguyên và Vùng 2 tương đối khả quan hơn. Kinh tế cũng bị ảnh hưởng tai hại, ngoài các thành phố thị trấn bị tàn phá, có tới 13 xưởng kỹ nghệ đổ nát v́ bom đạn, 20 hăng xưởng khác bị hư hại, thiệt hại lên tới 25 triệu Mỹ kim. Nạn nhân chiến tranh lên cao gần 700 ngàn người, ngân quĩ cứu trợ ước lượng 100 tỷ đồng. Tại Sài G̣n đă thiết lập hơn 100 trung tâm tạm cư để tiếp đón khoảng 200 ngàn người chạy loạn, 130 ngàn người không c̣n nhà cửa.

        Chánh Đạo trong cuốn "Mậu Thân 68 Thắng Hay Bại?" cho biết VNCH có khuyết điểm lớn:

        "Về phía Việt Nam Cộng Ḥa, chỉ nguyên việc để quân Cộng Sản bí mật chuyển khí giới vào thành phố, hay âm thầm chuyển quân tới tuyến tấn công là một khuyết điểm rất lớn. Các cơ quan an ninh quân sự cũng như dân sự chịu một phần trách nhiệm. Hoặc v́ tư lợi, hoặc v́ cầu nhàn, họ đă không kiểm soát được những đường dây đưa chất nổ và vũ khí tới các cơ sở cộng sản trong thành phố... Đó là chưa kể tệ nạn tham nhũng, móc ngoặc đă thành cố tật trong hàng ngũ các đơn vị cảnh sát, an ninh kiểm soát giao thông... khiến CS an toàn đưa vào các thành phố và thị xă hàng tấn thuốc nổ, đạn dược, và vũ khí."

        Ngoài ra giới chức cao cấp như tổng thống, tướng vùng đă quá tự tin cho rằng VC sẽ không vị phạm hưu chiến trong nhưng ngày thiêng liêng của dân tộc. Mặc dù bị tấn công bất ngờ và không đầy đủ quân số ứng trực nhưng binh sĩ VNCH đă làm chủ t́nh h́nh sau mấy ngày giao chiến.

        Người Mỹ cho rằng VNCH và đồng minh yếu kém về t́nh báo y như trận Pearl Harbour hồi Thế chiến Thứ hai, VC bảo mật tốt, hoàn toàn bất ngờ, cuộc Tổng Công Kích làm ngạc nhiên cấp lănh đạo và quần chúng Mỹ. Tuy nhiên VC cũng đă phạm vào nhiều sai lầm trầm trọng đưa tới thảm bại trong cuộc tấn công tự sát này.

        Hà Nội đánh giá sai hoàn toàn tâm lư quần chúng miền Nam, thấy dân chúng biểu t́nh, tuyệt thực chống chính phủ liên miên như vụ Phật Giáo miền Trung năm 1966 th́ tưởng rằng hễ phát động Tổng Công Kích là nhân dân sẽ ùa theo ngay để cùng cách mạng lật đổ chính quyền Mỹ Ngụy. Hà Nội hy vọng cuộc Tổng Công Kích sẽ tiêu diệt và làm tan ră đại bộ phận ngụy quân ngụy quyền, tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ và đập tan ư chí xâm lược buộc đế quốc phải chịu thua để tiến tới thống nhất đất nước.

        Lê Duẩn nói dùng binh lực đánh quị các đơn vị chủ lực của địch, tổng tấn công các thành phố lớn và phát động hàng triệu quần chúng tại các tỉnh và miền quê nổi dậy tổng khởi nghĩa. Nhưng thực tế cho thấy quần chúng không nổi dậy hưởng ứng tổng khởi nghĩa mà họ c̣n chỉ điểm cho cảnh sát, quân đội bắt VC. Họ bồng bế nhau chạy trốn CS về vùng Quốc gia. Chính v́ thất bại nên VC đă đốt nhà dân, tàn sát tù binh, dân lành vô tội để trả thù. CSBV đánh giá quá thấp lực lượng Mỹ ngụy, họ tưởng rằng đánh vào đầu năo bộ máy quân sự là địch chạy như vịt ngay. Nhưng thực tế cho thấy mặc dù có yếu tố bất ngờ, VC đă bị đánh bật ra khỏi các thành phố sau mấy ngày giao chiến.

        Hậu quả của sự thất bại là 100 tiểu đoàn bị tan ră gần hết, có tới 70% bị tử thương 11% bị bắt làm tù binh, các cơ sở nằm vùng bị bại lộ, tiêu diệt. Một bộ trưởng của Mặt Trận Giải Phóng nói cuộc Tổng Công Kích đă mang lại nhiều hậu quả tai hại không ngờ cho Mặt Trận và CSBV. Hoàng Văn Hoan, cựu bộ trưởng công an BV trốn sang Tầu 1979 nói CS đă bị tổn thất nặng nề trong trận Tết Mậu Thân.

        Nhiều người đă đặt nghi vấn tại sao CSBV lại mở cuộc tấn công tự sát như vậy. Toàn bộ lực lượng địch là 84 ngàn người, hầu hết thuộc Mặt Trận Giải Phóng, mặc dù có vũ khí tối tân như AK, B-40 nhưng không có vũ khí nặng, xe tăng đại bác, pḥng không... làm sao địch lại lực lượng trên 800 ngàn người của VNCH, trên 500 ngàn quân Đông Minh Mỹ, Đại Hàn, Úc... trang bị tối tân. Có thể nói đó là trứng chọi đá. Sir R. Thompson, một chuyên viên về du kích, chiến cho rằng Hà Nội muốn "nướng" hết lực lượng của Mặt Trận Giải Phóng để BV có cớ đưa quân vào. Tướng Weyand phân tích cuộc Tổng Công Kích nói: "Việt Cộng dẫn đầu cuộc tấn công và bị tiêu diệt để bảo đảm thống nhất do BV thống trị". Ngoài ra một thượng tá VC cũng có nói: 'Nó cho nướng sạch VC để sau này Bắc Kỳ vào thay thế hết'. Trong cuốn hồi kư Cuộc Chiến Dang Dở trang 260, 26, Tướng Trần Văn Nhật cho biết:

        "Tướng Wesmoreland vào cuối năm 1995, trong buổi tiếp tân và phỏng vấn tại nhà tôi, ông nói 'ông đă biết trước các âm mưu của CSBV sẽ tấn công VNCH vào dịp Tết Mậu Thân 1968, nhưng ông không thể 'bật mí' v́ có ư định nhử Cộng quân tập trung vào các thành phố để tiêu diệt dễ hơn là t́m đánh chúng trong rừng núi'. Theo ông, nhờ chiến thuật nay nên sau Tết Mậu Thân, toàn bộ các đơn vị của Mặt Trận Giải Phóng Miền nam đều bị loại khỏi ṿng chiến".

        Nhưng theo các tài liệu khác như của Tướng Hoàng Lạc th́ trước Tết mấy ngày, Tướng Wesmoreland đă cho ông Thiệu biết VC sẽ tổng tấn công, ông đề nghị rút giờ hưu chiến từ 36 tiếng c̣n 24 tiếng nhưng ông Thiệu không tin và không chịu nghe theo.

        Cuộc tấn công của CS vào dịp Tết Mậu Thân nhằm vào lúc cuộc tranh cử đợt đầu giữa các ứng cử viên trong đảng bắt đầu. Cuộc tổng tấn công để gây tiếng vang đă được bộ máy tuyên truyền của Liên Xô giúp sức "đổ dầu vào lửa" cho phong trào phản chiến tại Mỹ cháy to hơn. Giới truyền thông phản chiến Mỹ đă thổi phồng cuộc tấn công lên thành chiến thắng lớn lao của Cộng quân khiến cho người dân nghi ngờ những lời tuyên bố lạc quan của chính phủ Mỹ. Tướng Wesmoreland phúc tŕnh cuối năm 1967, trước Tết mấy ngày cho rằng Cộng quân đă bị đẩy lui khỏi những vùng đông dân, VC đă bị hoàn toàn yếu thế, nhưng mấy ngày sau địch tung ra trận Tổng Công Kích tàn khốc gây ảnh hưởng lớn lao đến báo chí truyền h́nh Mỹ tạo bước ngoặt cho cuộc chiến tranh Việt Nam. Cuộc Tổng Công Kích đă khiến cho nhóm nghiên cứu của Bộ Trưởng Quốc Pḥng đề nghị Mỹ hạn chế can thiệp vào VN để thay thế bằng Việt Nam hóa chiến tranh (Vietnamization). Tướng Green, cựu tư lệnh TQLC lại bi quan nói dù có giết hết VC ta cũng vẫn có thể thất trận.

        Ngoài việc tiếp tay cho các phong trào phản chiến Mỹ, bộ máy tuyên truyền của Nga Xô c̣n phát động phong trào chống Mỹ tại nhiều nước trên thế giới, nhất là tại Âu Châu để tạo dư luận áp lực Mỹ phải rút quân bỏ VN.

        Có nhiều nhà b́nh luận phía Mỹ cũng như VN đă nh́n nhận trận Mậu Thân là một khúc quanh đối với tinh thần ủng hộ của người dân Mỹ cho cuộc chiến tranh VN, nó khởi đầu một khúc quanh bi đát cho số phận miền Nam. Phong trào phản chiến càng lên cao dữ dội hơn, hành pháp đă nghĩ tới ḥa giải, Việt Nam hóa chiến tranh, rút quân về nước.

        Dư luận chung cho rằng trận Tổng Công Kích Mậu Thân kéo dài mấy tuần là một thảm bại về quân sự của Bắc Việt và Mặt Trận Giải Phóng, nhưng thắng lợi về tuyên truyền của họ đă tạo một khúc quanh của tinh thần ủng hộ của người Mỹ cho cuộc chiến (Commonly referred to as the Têt offensive, this period of several weeks is generally regarded as a military disaster, but a psychological and propaganda victory for the NFL and North Forces, as this marked a sharp turning point in American sentiment and support for the war effort - Massacre at Hue, from Wikipedia, the free encyclopedia).

        Cuộc Tổng Công Kích đă khiến cho các lực lượng CS bị thiệt hại nặng nề cả về quân số cũng như tinh thần. Tuy nhiên nó lại tạo hậu quả bất lợi trên dư luận quần chúng Mỹ và đẩy mạnh phong trào phản chiến lên cao hơn (The large scale offensive resulted in drastic human and morale losses of the Communist forces. However, the offensive cause an extreme negative effect in the American public opinion and boost the more bitter protest against the war . From "My war", unpublished by L.T, More about the 1968 Tet offensive).

        Cho tới gần đây, bộ máy tuyên truyền của Hà Nội đă luôn ca ngợi trận Mậu Thân là một chiến thắng lớn lao về quân sự và không hề thấy họ nói đến thắng lợi của nó trên tinh thần nhân dân Mỹ... Hiển nhiên giới lănh đạo Hà Nội đă đạt được một chiến thắng vô giá mà họ không dự định (Until lately, The Hanoi propaganda and political indoctrination system has always claimed the Tet offensive their military victory, and never insisted on their victory over the morale of the American public... Obviously, Hanoi leaders won a priceless victory at an unintended objective. From "My war"...)

        Khi Huế vừa được các đơn vị Việt Mỹ tái chiếm, đài VOA có nói: "Hôm nay ngày 26-2-1968, cố đô Huế đă được hoàn toàn giải tỏa, chấm dứt một cuộc chiến tranh bẩn thỉu nhất kéo dài từ gần một tháng qua..."

        Người Mỹ gọi cuộc chiến VN là cuộc chiến tranh bẩn thỉu (dirty war), một kẻ thù bẩn thỉu không từ một chiến thuật, chiến lược bẩn thỉu nào để giành thắng lợi. Họ tỏ ra khinh bỉ một kẻ thù tiểu nhân dùng toàn những thủ đoạn đê hèn, đánh cả trong ngày Tết một ngày thiêng liêng nhất của dân tộc, lợi dụng ngưng bắn, lợi dụng hưu chiến để tấn công, miệng nói ḥa b́nh tay ŕnh đánh trộm. CS đă tỏ ra quá hèn khi mở chiến dịch tấn công ngày Tết lợi dụng lúc nhân dân đang vui mừng Xuân mới. Cuộc Tổng Công Kích đă khiến cho Mặt Trận Giải Phóng bị tổn thất gần hết lực lượng cơ hữu, bị dân chúng tại các thành phố cũng như thị trấn căm thù oán ghét v́ địch đă tỏ ra quá tàn ác nhẫn tâm sát hại hàng ngh́n hằng vạn lương dân vô tội, đốt nhà dân để tháo chạy, chôn sống, tàn sát tù binh... Sau Tết Mậu Thân, nhiều thanh niên hăng hái t́nh nguyện nhập ngũ tại các trung tâm huấn luyện quân sự để ṭng quân giết giặc.

        Mặc dù CS bị thất bại về quân sự và thất nhân tâm, nhưng cuộc Tổng Công Kích mặc nhiên lại mang nhiều bất lợi cho miền Nam. Như đă nói ở trên, nó trở thành một khúc quanh bi thảm trong cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ hai. Người Mỹ đă bắt đầu ghê tởm kẻ thù cố đấm ăn xôi, ĺ lợm, họ nghĩ rằng không thể thắng nổi thằng nghèo đói đánh thí mạng cùi, một kẻ thù thí quân sẵn sàng đẩy thanh niên vào chỗ chết. CSBV đă thành công trong chiến lược cố đấm ăn xôi từ cuộc chiến tranh chống Pháp 1946-1954, họ đă tỏ ra ĺ lợm, dai như đỉa đói khiến cho người Pháp đă phải quá chán ghét, ghê sợ cuộc chiến tranh Đông Dương đ̣i rút quân càng sớm càng tốt, 19 chính phủ đă bị đánh đổ trong suốt 8 năm khói lửa. CSVN được Nga Xô tiếp tay đă ra sức mở mặt trận chính trị tại Pháp, đẩy mạnh phong trào chống chiến tranh, nay BV một lần nữa lại áp dụng cái chiến lược cũ rích ấy, họ đă ra lệnh cho các cán binh phải giết cho nhiều người Mỹ để thúc đẩy phong trào phản chiến tại hậu phương đế quốc. CS đă làm cho đế quốc phải ghê tởm ḿnh tức là họ đă thành công, đă khiến cho đế quốc phải rút quân bỏ lại chiến trường bẩn thỉu.

        Cuộc Tổng Công Kích đă khiến cho phong trào phản chiến bùng nổ dữ dội hơn lên, người dân Mỹ cho rằng không thể thắng được cuộc chiến tranh dai dẳng này. Chính phủ cũng bắt đầu thấm mệt v́ vừa phải đương đầu với kẻ địch, lại phải đương đầu với phong trào chống chiến tranh ngay trong nước. Tổng Thống Johnson không tái tranh cử nhiệm kỳ 2 từ 1969-1973 để t́m cách rút chân ra khỏi VN. Ngày 10-5-1968 phiên họp đầu tiên của Ḥa Đàm Ba Lê bắt đầu. Tháng 1 năm 1969 Nixon nhậm chức tổng thống, thực hiện Việt Nam Hóa chiến tranh, rút quân về nước. Khi chuyển sang giai đoạn Việt Nam hóa chiến tranh, người Mỹ đă nghĩ đến việc rút quân bỏ Việt Nam. Từ 1970 họ bắt đầu đi đêm với Trung Cộng. Ngày 9-7-1971 Kissinger bí mật gặp Chu Ân Lai tại Bắc Kinh... Việt Nam đă bắt đầu trở thành món hàng mua bán đổi chác giữa các thế lực siêu cường.

        Trọng Đạt

 

 

II- TƯỜNG THUẬT CHI TIẾT

 

Cuộc thảm sát tại Huế

TIME 31-10-1969

        "Lúc đầu th́ họ không dám bước xuống gịng suối", một trong những người thuộc toán t́m kiếm kể lại. “Nhưng mặt trời đang lặn và cuối cùng th́ chúng tôi bước xuống nước, cầu nguyện cùng những người chết xin hăy thông cảm cho chúng tôi”. Những người thuộc toán t́m kiếm, khảo sát gịng suối cạn trong một khe núi ở phía nam thành phố Huế đă cầu nguyện cho sự thông cảm v́ những người chết nằm ở đây đă không được chôn cất suốt 19 tháng trời, mà theo tín ngưỡng Việt Nam th́ linh hồn của họ bị trừng phạt phải vất vưởng ở thế gian do hậu quả đó. Trong ḍng suối, toán t́m kiếm đă t́m thấy những ǵ mà họ đang t́m kiếm - khoảng 250 xương sọ và một đống xương người. “Các tṛng mắt th́ sâu và đen, và nước suối chảy tràn qua các xương sườn”, một người Mỹ có mặt tại hiện trường cho biết.

        Sự khám phá kinh khiếp này vào hồi cuối tháng trước đă nâng tổng số lên khoảng 2,300 xác của đàn ông, đàn bà và trẻ con được đào lên chung quanh thành phố Huế. Tất cả đă bị cộng sản hành quyết vào khoảng thời gian 25 ngày Việt cộng tấn công mănh liệt vào thành phố, trong cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân năm 1968. Những xác chết trong ḍng suối ở Nam Ḥa thuộc về 398 người đàn ông ở quận Phủ Cam một khu vực của thành phố Huế. Vào ngày thứ 5 của cuộc tấn công, bộ đội Cộng sản xuất hiện tại nhà thờ chính ṭa Phủ Cam, nơi những người đàn ông này trú ẩn cùng gia đ́nh họ, và dẫn họ đi. Bộ đội Cộng sản nói rằng những người đàn ông sẽ được tuyên truyền học tập và cho phép trở về, nhưng gia đ́nh họ đă không bao giờ nghe ǵ về họ nữa. Tại chân núi Nam Ḥa, cách mười dặm từ nhà thờ chính ṭa, những người bị bắt đă bị bắn hoặc đập cho đến chết.

        Những ngôi mộ tập thể lộ thiên.

        Khi cuộc tấn công vào Huế chấm dứt ngày 24-02-1968, khoảng 3,500 thường dân bị mất tích. Một số rơ ràng là bị chết trong lúc loạn lạc và nằm chôn vùi dưới những đống gạch đổ nát. Nhưng khi dân chúng và quân đội chính quyền bắt đầu việc dọn dẹp, th́ họ gặp phải nhiều ngôi mộ tập thể được chôn vội vàng ở phía tây Thành Nội, là một cổ thành bao bọc hoàng cung cũ của Huế. Khoảng 150 xác người được đào lên từ nấm mồ tập thể đầu tiên, nhiều xác bị cột lại với nhau bằng dây kẽm và bằng dây lạt tre. Một số bị bắn, c̣n số khác th́ rơ ràng là đă bị chôn sống. Hầu hết các nạn nhân là viên chức chính phủ hoặc những người làm việc cho Mỹ, bị bắt đi trong một cuộc lục soát từng cửa nhà người dân do cán binh Cộng sản có cầm theo những danh sách đen với đầy đủ chi tiết. Nhiều ngôi mộ tương tự đă t́m thấy bên trong thành phố và ở phía tây nam, gần khu vực lăng tẩm của các hoàng đế Việt Nam. Trong số các xác được đào lên có thi hài của 3 vị bác sĩ người Đức làm việc tại Viện Đại học Huế.

        Chiến dịch t́m kiếm.

        Trong suốt năm đầu tiên sau biến cố Tết Mậu Thân, có nhiều tin đồn dai dẳng cho rằng có nhiều sự kinh khiếp đă xảy ra trong những đụn cát ở phía tây nam thành phố. Hồi tháng 3 năm ngoái, một nông dân đă vướng chân vào một sợi dây kẽm, khi ông ta lôi kéo sợi dây kẽm th́ một mảnh xương tay ḷi lên khỏi đống cát. Chính quyền lập tức phát động một chiến dịch t́m kiếm. “Có một số dải đất nơi mà cỏ mọc dài và rất xanh tươi một cách bất b́nh thường”, phóng viên thường trực William Marmon của tạp chí TIME tường tŕnh hồi tuần trước tại Huế. “Bên dưới những chùm cỏ dại tươi tốt một cách bí hiểm này là những nấm mồ tập thể, cứ 20 đến 40 xác vào một mộ. Khi tin tức về sự khám phá này trở nên rơ ràng, th́ công việc làm ăn được tạm ngưng và từng đoàn người kéo ra Phú Thứ để t́m kiếm thân nhân mất tích đă lâu, sàng lọc qua từng mớ quần áo giầy dép và vật dụng cá nhân. H́nh như họ hy vọng rằng họ sẽ t́m được ai đó và đồng thời cũng hy vọng rằng họ sẽ không t́m được người nào”, theo một viên chức Hoa Kỳ cho biết. Cuối cùng th́ 24 địa điểm đă được đào lên và thi hài của 809 người đă được t́m thấy.

        Vụ khám phá ở gịng suối thuộc quận Nam Ḥa không xảy ra cho đến hồi tháng trước – sau một lời khai báo của một cán binh cộng sản về hồi chánh. Gịng suối và cái bí mật khủng khiếp đă được giấu kín dưới tàn cây rừng rất rậm rạp cho đến nỗi các băi đáp phải được dọn dẹp bằng chất nổ trước khi trực thăng có thể đáp xuống để thả các toán t́m kiếm. Trong 3 tuần lễ, thi hài của các nạn nhân được để trên các kệ dài trong một trường học gần đó, và hàng trăm người dân Huế đă đến để nhận diện thân nhân mất tích của họ.

        Sự tuyên truyền lơ là.

        Điều ǵ đă khiến cộng sản gây ra cuộc thảm sát? Nhiều người dân Huế cho rằng lệnh hành quyết được đưa thẳng xuống từ Hồ Chí Minh. Nhưng có lẽ một cách chắc chắn, đơn giản hơn là cộng sản đă mất tinh thần. Họ đă bị nhồi sọ để tin tưởng rằng nhiều người dân miền Nam sẽ xuống đường tranh đấu cùng với họ trong cuộc tổng tấn công vào dịp Tết. Nhưng điều đó đă không xảy ra, và khi trận chiến ở Huế phần thắng bắt đầu nghiêng về phía quân đồng minh, th́ rơ ràng là Việt cộng đă hoảng sợ và giết sạch các tù nhân để rảnh tay tẩu thoát.

        Chính quyền VNCH, cho rằng Việt cộng đă giết chết 25,000 thường dân từ năm 1957 và bắt cóc thêm 46,000 người khác, đă lơ là trong việc dùng vụ thảm sát để tuyên truyền. Tại Huế th́ không phải cần đến chuyện đó. Theo Đại tá Lê Văn Thân, tỉnh trưởng địa phương, th́ “Sau cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân, mọi người đều biết rằng Việt cộng sẽ giết họ, không cần biết đến lập trường chính trị”. Nỗi suy nghĩ sợ hăi đó đă ám ảnh nhiều người dân miền Nam, nhất là những người làm việc cho chính phủ của họ hoặc cho người Mỹ. Với sự triệt thoái của quân đội Hoa Kỳ đang bắt đầu, vụ thảm sát tại Huế có lẽ đă đưa ra một thí dụ rùng rợn của những ǵ có thể sẽ xảy ra trong tương lai”.

 

 

Chứng nhân thầm lặng

Mậu Thân ở Huế

Nguyễn Phúc Liên Thành

        Dân chúng miền Nam, ai ai cũng kinh hoàng khi nhớ lại hành động bỉ ổi của bọn Việt cộng, lợi dụng những giờ phút linh thiêng của đêm giao thừa tết Mậu Thân, khi mọi người tin vào lời tuyên bố hưu chiến của chúng, đang quây quần bên nhau đón xuân, th́ chúng xua quân tràn ngập các tỉnh thành miền Nam, gieo rắc tang tóc cho biết bao dân lành. Riêng đối với người dân xứ Huế, khi nhắc đến hai chữ Mậu Thân, gần như nó không c̣n gắn liền theo thứ tự của mười hai con Giáp, mà là một tiếng vọng riêng biệt, có tác động cực mạnh, nhắc nhở đến một cuộc tàn sát man rợ nhất trong lịch sử dân tộc. Trong cuộc tiến công vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, VC đă chiếm được thành phố Huế và kiểm soát trên 20 ngày. Trong thời gian đó, chúng đă thủ tiêu, chôn sống, giết chết hàng ngàn người dân vô tội. Khi rút lui chúng cũng đă bắt theo hàng ngàn dân và đă tàn sát tập thể trước khi rút vào mật khu.

        Cho đến nay vẫn c̣n nhiều câu hỏi xung quanh sự kiện này. Đây là một cuộc tàn sát có chủ đích? - Vậy mục đích đó là ǵ? - Quy mô cuộc tàn sát nầy đến đâu? - Ai chịu trách nhiệm?

        Vụ thảm sát tại Huế rơ ràng bị giới truyền thông quốc tế lờ đi, chỉ nói sơ qua mà không tŕnh bày tin tức nào cho xứng đáng với tầm mức thực sự. Cộng Sản Hà Nội đă t́m cách xóa đi những dấu tích, có bằng chứng hiển nhiên để chối bỏ trách nhiệm và chạy tội, nhưng lịch sử th́ làm sao xóa được..... Lại c̣n những người dân Huế, những Quân, Cán, Chính, những người đă sống, làm việc ở Huế trong thời gian này, mà cuộc tàn sát đẫm máu đó, đă in hằn những nét sâu đậm trong con tim, khối óc họ, nay mới có dịp thuật lại - Họ là những chứng nhân thầm lặng rất đáng tin cậy.

        Chúng tôi được hân hạnh nói chuyện với cựu Thiếu Tá Liên Thành, Trưởng Ty Cảnh Sát Thừa Thiên, Huế. Vào thời điểm Tết Mậu Thân, anh đang giữ chức vụ Phó Trưởng Ty Cảnh Sát Đặc Biệt. Phần nói chuyện này chỉ chú trọng đến các tin tức t́nh báo trước và sau tết Mậu Thân, các tội ác của cộng sản, chứ không chú trọng đến vấn đề chiến thuật.

+ + +

        Thiên Nga: Cám ơn anh Liên Thành đă đồng ư cho chúng tôi nói chuyện với anh về biến cố Tết Mậu Thân tại Huế. Cũng giống như anh, tôi là người Huế và lại tham chiến trong chiến dịch giải tỏa Cố đô. Biến cố Tết Mậu Thân và những điều Việt cộng đối xử với dân Huế đă in đậm một vết nhơ trong lịch sử dân tộc không thể nào xóa mờ được.

        Th/Tá Liên Thành: Có ǵ đâu mà anh phải khách sáo cám ơn, anh với tôi đă quen nhau từ hồi c̣n đi học. Ông cụ thân sinh của anh là cố Thượng nghị sĩ Trần Điền, người bị VC sát hại trong dịpTết Mậu Thân tại Huế, ông là một huynh trưởng kỳ cựu của Hướng Đạo Việt Nam và cũng là bạn của thân phụ tôi. Điều tôi thắc mắc là tại sao anh lấy danh hiệu là Thiên Nga, có vẻ con gái quá, hay là tên cô bồ cũ?

        Thiên Nga: Anh nhắc đến ông cụ thân sinh cũng làm cho ḿnh buồn, hai cụ thân thiết với nhau cũng giống như anh và tôi. Thân phụ anh là con của Kỳ Ngoại Hầu Cường Để. Sau ngày 30-4-1975, cụ cũng không thể nào thoát được sự đày đọa trả thù của bè lũ VC. C̣n nói về danh hiệu Thiên Nga th́ có ǵ đâu, đó là danh hiệu truyền tin cuối cùng năm 1975 của tôi đó. Dùng tên đó như một kỷ niệm vậy thôi. Bây giờ chúng ta đi vào đề tài: Huế, Tết Mậu Thân.         Như anh đă biết khi đơn vị quân đội muốn mở một cuộc hành quân th́ phải biết t́nh h́nh và lực lượng địch. Điều mà tôi muốn biết là về phía t́nh báo của các anh, các anh đă biết ǵ về hoạt động và những sự chuẩn bị của VC để tấn công Huế.

        Th/Tá Liên Thành: Câu hỏi của anh rất tổng quát nên tôi phải trả lời hơi dài gịng một tí cho nó rơ ràng. Như anh đă biết, hai tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên là Khu 11 Chiến Thuật của Quân Khu 1. Năm 1966 theo quyết định của trung ương đảng CS, chúng gọi hai tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên là Quân Khu Trị Thiên và tên được bổ nhiệm chỉ huy đầu tiên là Thiếu tướng Trần văn Quang. Phụ tá cho Trần văn Quang kiêm trưởng ban an ninh quân khu là Đại Tá Lê Minh. Bộ chỉ huy quân khu của chúng di động trong vùng A Sao, A Lưới, Tà Bạt hoặc vùng quốc lộ số 9, đường đi nam Lào. Cái gọi là quân khu Trị Thiên của VC không có đơn vị chủ lực cơ hữu, chúng xử dụng các đơn vị của tỉnh đội Thừa Thiên và Quảng Trị làm đơn vị ṇng cốt cho chúng. Khi cần mở các cuộc hành quân lớn, chúng sẽ điều động các đơn vị chủ lực từ phía bắc vĩ tuyến 17 xâm nhập vào. Đường xâm nhập của chúng là vượt sông Bến Hải, qua vùng phi quân sự hoặc xâm nhập theo đường 9 Nam Lào. Đơn vị ṇng cốt của tỉnh đội Thừa Thiên là Trung đoàn 5 đặc công, gồm có Tiểu đoàn K1 và K12. Trung đoàn này do tên Thân trọng Một chỉ huy. Tên này là dân Huế, thuộc làng Nguyệt Biều, theo VC từ hồi c̣n kháng chiến chống Pháp.

        Bây giờ chúng ta nói về biến cố Tết Mậu Thân tại Huế và sự điều động các đơn vị của VC. Khi Trung ương đảng Cộng sản quyết định đánh Huế th́ tên chỉ huy quân khu Trị Thiên là Trần văn Quang và Lê Minh phản đối, viện lư do là không đủ quân số. Quân số của chúng chỉ khoảng 4500 và đạn dược chỉ đủ dùng trong ṿng một tuần đến 10 ngày. Nếu đánh chiếm Huế muốn cố thủ lâu dài theo lệnh của trung ương th́ không đủ quân số, chúng quyết định xin trung ương tăng viện. Trung ưong bảo rằng cứ đánh chiếm đi rồi sẽ có tăng cường. Nhưng đó chỉ là đ̣n đánh lừa của Trung ương đối với Quân khu Trị Thiên mà thôi.

        Khi đánh chiếm Huế chúng chia làm ba mặt trận: - Thứ nhất là mặt trận Thành Nội do tên đại tá Lê trọng Đấu chỉ huy. - Thứ hai là mặt trận Quận Nh́ do tên chính uỷ Hoàng Lanh chỉ huy. - Thứ ba là mặt trận Quận Hữu Ngạn tức Quận Ba do tên Nguyễn mậu Hiên bí danh Bảy Lanh chỉ huy. Tên Bảy Lanh là con nuôi của nhà thuốc bắc Thiên Tường tại chợ An Cựu.

        Khi chiếm được vùng An Cựu th́ Thiên Tường và hai người con trai đă đi lùng bắt tất cả những người quốc gia cư ngụ trong vùng Ḍng Chúa Cứu Thế. Trong đó có cả thân phụ của anh là cố Thượng nghị sĩ Trần Điền, chúng đă bắt đi và sát hại trên 500 người. Hai người con trai của Thiên Tường là cán bộ Xây Dựng Nông Thôn, thuộc loại nằm vùng của VC.

        Thiên Nga: Lúc đó tôi đi phép về nhà ăn Tết và cũng suưt bị chúng bắt. Tôi biết nhà thuốc bắc Thiên Tường ở gần cầu An Cựu. Vậy khi chúng bắt các nạn nhân đi rồi th́ cha con Thiên Tường đi theo chúng luôn hay vẫn c̣n trụ lại tại chỗ?

        Th/Tá Liên Thành: Chúng vẫn c̣n lẫn quẩn tại chỗ, v́ nghĩ rằng VC sẽ chiếm giữ thành phố Huế lâu ngày. Sau khi biết được hành động của cha con Thiên Tường, ngày mồng 7 Tết, tôi ra lệnh cho một biệt đội đặc biệt phải bắt cho bằng được cha con Thiên Tường. Biệt đội đă thành công, bắt được cả ba cha con.

        Bây giờ trở lại vụ tấn công Tết Mậu Thân. Giờ giấc khởi sự vụ tấn công th́ sách vở cũng đă nói giờ này giờ khác, riêng tôi liên lạc với các Cuộc Cảnh Sát trong toàn thành phố th́ biết trái súng cối đầu tiên nổ ở sân bay Thành Nội là hiệu lệnh tấn công của VC. Sau khi có hiệu lệnh tấn công th́ Thân trọng Một tấn công vào lănh thổ Quận Hữu Ngạn tức Quận ba, chúng đă chiếm được hết, ngoại trừ Ty Cảnh Sát, cơ quan MAC-V của Mỹ và Tiểu Khu Thừa Thiên. Lư do chúng không chiếm được Ty Cảnh Sát và Tiểu Khu Thừa Thiên là do sức kháng cự mănh liệt của quân trú pḥng. Một điều đáng chú ư là Ty Cảnh Sát và cơ quan MAC-V nằm đối diện với nhau, bên nầy và bên kia đường. Chúng tấn công Ty Cảnh Sát vào đúng 3giờ15 sáng mồng 1 Tết, kéo dài cho đến sáng, chúng tấn công nhiều đợt nhưng vẫn không làm ǵ được. Chúng tôi dùng lựu đạn từ trên lầu ném xuống, cho nên chúng không thể tấn công vào được. Một điều vô cùng ngạc nhiên là VC tấn công Ty Cảnh Sát bên nầy đường, trong khi đó cơ quan MAC-V bên kia đường vẫn b́nh an vô sự. Cơ quan MAC-V tắt đèn nằm im, không bắn một phát súng. Tôi thắc mắc vô cùng, tự hỏi không hiểu tại sao. Cuối cùng tôi có một quyết định thật táo bạo, tôi dùng súng phóng lựu M79 bắn hai phát vào cơ quan MAC-V. Sau khi hai phát đạn M79 nổ vào cơ quan MAC-V th́ c̣i báo động của cơ quan nầy hú vang và lính Mỹ lúc đó mới xuất hiện, hai chiếc xe tăng ở đâu đó trong cơ quan MAC-V lù lù chạy ra trấn giữ ngay trước cổng. Thế là Ty Cảnh Sát coi như được hai chiếc xe tăng bảo vệ. Việt Cộng rút lui và chúng tôi an toàn.

        Thiên Nga: Sau một đêm bị tấn công, đơn vị của anh có bị thiệt hại nào không?

        Th/Tá Liên Thành: Không có thiệt hại nào đáng kể, nhưng có một điều vô cùng đau ḷng mà sau này tôi mới phát giác ra, đó là chuyện ông Trưởng Ty Cảnh Sát của tôi là ông Đoàn công Lập. Tôi là Phó Ty Đặc Biệt. Sáng hôm đó ông bảo tôi: Anh lo pḥng thủ Ty Cảnh Sát c̣n tôi sẽ ra chiếm đài phát thanh. Tôi bảo: Làm sao anh đi được. Thế mà ông ấy đă làm được. Ông cho đục bức tường ở phía sau Ty Cảnh Sát và đem một trung đội ra chiếm được đài phát thanh, trên đường đi ông không đụng độ với đơn vị VC nào, kể cả khi vào đến đài phát thanh. Lúc đó tôi phục ông ta vô cùng. Nhưng đến muà hè đỏ lửa năm 1972, khi tôi bắt được tên Trung tá Hoàng Kim Loan mới phát giác ra là ông Trưởng Ty của tôi là nội tuyến. Mục đích của ông ta khi chiếm đài phát thanh ngày mồng 7 Tết là: nếu VC đánh thắng, th́ sẽ cho phát thanh cuốn băng thâu sẵn của Lê văn Hảo. Tôi nói sơ qua về Đoàn công Lập, anh ta là người của trung đoàn 95 đánh nhau với quân đội Pháp ở vùng Thiên Hương, sau đó anh ta về hồi chánh, nhưng đó chỉ là sự đầu thú trá h́nh, về nằm vùng cho đến năm 1966 th́ được ra làm Trưởng Ty Cảnh Sát Thừa Thiên. Đến năm 1968 chúng xử dụng

Đoàn công Lập chiếm giữ đài phát thanh để nếu chiếm được Huế sẽ cho phát thanh cuốn băng của Lê văn Hảo.

        Thiên Nga: Coi như VC đă chiếm được một phần rất lớn thành phố Huế. Tại sao lúc đó Đoàn công Lập không cho phát thanh cuốn băng thâu sẵn của Lê văn Hảo?

        Th/Tá Liên Thành: Chúng nó chưa cho phát thanh cuộn băng đó v́ tại Quận Nhất chúng chưa chiếm được Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 1 Bộ Binh, Quận Ba chúng chưa chiếm được Ty Cảnh Sát, chưa chiếm được MAC-V và Tiểu Khu Thừa Thiên, nên xem như chúng chưa thành công. Chúng chỉ chủ động được trong ṿng khoảng 7 ngày. Trong ṿng 7 ngày đó quân đội Mỹ không tham chiến. Một điều tức tối và ngoài sức tưởng tượng của ḿnh là xe VC chạy dưới đường và lính Mỹ đứng trên lầu MAC-V đưa tay "hello".

        Thiên Nga: Lúc đó anh có biết t́nh h́nh về phía Sư Đoàn 1 và Tiểu Khu ra sao không?

        Th/Tá Liên Thành: VC đánh vào Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 1 nhưng không làm sao chiếm được. Thiếu tướng Ngô quang Trưởng, Tư Lệnh Sư Đoàn bị kẹt ngay ngày đầu tiên tại tư thất ở đường Lê thánh Tôn. Trung tá Tỉnh Trưởng Lê văn Khoa đă trốn thoát và ẩn náu trong bệnh viện Trung ương Huế. Ông Tổng Lănh Sự Mỹ bị kẹt trong ṭa Tổng Lănh Sự tại đường Lư thường Kiệt và bị bắt. Một trung đội TQLC Mỹ xuất phát từ cơ quan MAC-V đến giải cứu ông Tổng Lănh Sự th́ đă quá trễ. Trên đường trở về lại MAC-V, trung đội này đă cứu được Tướng Ngô quang Trưởng. Tướng Trưởng bị kẹt một ngày một đêm mới vào được Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn tại Mang Cá. Trung Tá Phan văn Khoa đến 7 ngày sau mới vào được Tiểu Khu. Trong suốt 7 ngày đầu của cuộc chiến, tôi liên lạc với Tiểu Khu th́ chỉ có một người duy nhất trả lời là Đại úy Nguyễn văn Tố, Tham mưu Trưởng.

        Thiên Nga: Là người điều hành ngành Cảnh Sát Đặc Biệt, anh có biết được những tin tức hoặc dấu hiệu ǵ là VC sẽ tấn công Huế hay không?

        Th/Tá Liên Thành: Trước khi xảy ra trận Tổng công Kích Tết Mậu Thân, thật t́nh mà nói ai cũng biết là VC sẽ tấn công, không phải chỉ VNCH biết mà phía Mỹ cũng dư sức để biết. Nhưng chỉ không biết vào thời điểm nào thôi. Tin tức chúng tôi nhận được có rất nhiều chỉ dấu là VC đang chuẩn bị. Thứ nhất về vấn đề quân sự, các tin t́nh báo cho biết các đơn vị quân sự của địch đă di chuyển về gần thành phố hơn, nguồn tin kỹ thuật phát hiện rất nhiều điện đài lạ hoạt động trong phạm vi gần thành phố. Một chỉ dấu quan trọng khác là các cơ sở hoạt động của VC ở gần Huế đă biến mất hết, các nhân viên nằm vùng của chúng ta trong cơ sở của địch đă không liên lạc được. Sau đó chúng tôi được biết các cơ sở đó chúng đă gọi về mật khu họp kín và giữ lại đó không cho về để bảo mật. Đến những ngày gần Tết, tin tức từ các quận gởi về cho biết là không hiểu tại sao dân chúng lại giết chó nhiều quá. Chúng đă chuẩn bị để khi đơn vị chúng di chuyển khỏi bị lộ v́ chó sủa. Một chỉ dấu kế tiếp nữa là chúng ra lệnh cho dân chúng tích trữ lương thực. Một số cơ sở không quan trọng được chúng điều động trở ngược lên xâm nhập vào dân chúng, với mục đích chuẩn bị tải thương. Điều quan trọng cuối cùng là một số thành phần thoát ly năm 1966 đă đột nhập nội thành. (Năm 1966 xảy ra biến cố Phật Giáo tranh đấu tại miền Trung, sau biến cố đó các thành phần được VC gài vào trong phong trào đă bị lộ mặt, nên chúng phải rút vào mật khu, như các tên Hoàng phủ ngọc Tường, Hoàng phủ ngọc Phan, Phan duy Nhân, Nguyễn đắc Xuân...). Phía Cảnh Sát đă biết sự xâm nhập đó, kể cả những buổi hội họp của chúng, nhưng tôi chưa cho lệnh bắt v́ chờ đợi cho đầy đủ sẽ hốt luôn một mẻ lớn.

        Một nguồn tin quan trọng khác mà chúng tôi nhận được là: toán tiền sát của Tiểu đoàn Đặc công K1 của chúng đă xâm nhập thành phố Huế. Sau khi phối hợp và tổng kết những tin tức đă thu nhận được, tôi đă làm tờ tường tŕnh và tŕnh lên cho Tr/Tá Phan văn Khoa. Trong tờ tường tŕnh tôi cũng kèm theo những dữ kiện do cơ quan t́nh báo Mỹ cung cấp và của cố vấn Cảnh Sát đặc biệt cung cấp. Năm nay cũng như các năm trước, phía VC và chính phủ VNCH đồng thỏa thuận đ́nh chiến trong dịp Tết Nguyên Đán. V́ lư do đó, trong những ngày gần Tết, các đơn vị trong Tiểu Khu đều được xả trại để về nhà ăn Tết. Tôi báo với Tr/Tá Khoa là VC đă xâm nhập vào thành phố quá nhiều, thế nào chúng cũng tấn công.

        Thiên Nga: Tiểu Khu Thừa Thiên đă phản ứng như thế nào đối với các bản báo cáo của anh?

        Th/Tá Liên Thành: Tôi đề nghị với Tr/Tá Tỉnh Trưởng ra lệnh cấm trại, v́ anh em binh sĩ được về nhà ăn Tết, trong đơn vị chẳng c̣n bao nhiêu người. Cũng đề nghị Tr/Tá lên đài phát thanh ra lệnh giới nghiêm kêu gọi anh em binh sĩ trở lại đơn vị. Sau đó tôi cùng đi với Tr/Tá Khoa đến BTL/SĐ1 tŕnh bày với tướng Trưởng nhưng tướng Trưởng bảo rằng tin tức phải xem lại, không chính xác. Các đề nghị của tôi đều không được chấp thuận.

        Cuối cùng tôi đành làm liều một ḿnh. Chiều 30 Tết tôi cho Cảnh Sát Dă Chiến hành quân bao vây và thanh lọc chợ Đông Ba. Từ phiá Ty Thông Tin trên đường Trần hưng Đạo kéo dài cho đến cầu Gia Hội đều được kiểm soát chặt chẽ. Sau đó kêu gọi tất cả dân chúng đang buôn bán trong chợ phải ra khỏi chợ để tŕnh giấy tờ. Chúng tôi đă bắt được 8 tên đặc công đang ẩn nấp trong chợ. (tất cả 8 tên đặc công nầy đều được xác nhận bởi thành phần chỉ điểm của ta).

        Thiên Nga: Bây giờ xin anh nói đến sự hoạt động của VC khi chúng đă chiếm được Huế một thời gian khá dài là 29 ngày. Trong thời gian đó chúng đă làm ǵ và tổ chức những ǵ?

        Th/Tá Liên Thành: Tôi không nói đến vấn đề quân sự, vấn đề các đơn vị của QLVNCH và đơn vị của Mỹ tái chiếm thành phố Huế v́ không thuộc phạm vi của tôi. Bây giờ nói đến phía VC, chúng đă làm ǵ khi chiếm được một phần của thành phố Huế.

        Khi chiếm được Huế, chúng tổ chức hai lực lượng:

        - Một lực lượng chúng gọi là ủy Ban Nhân Dân. Lực lượng này do tên Hoàng Kim Loan điều động và giao cho Nguyễn hữu Vấn là giáo sư trường Cao Đẳng Mỹ Thuật làm chủ tịch.

        - Lực lượng thứ hai là lực lượng Liên Minh Dân Chủ Dân Tộc Hoà B́nh của Trịnh đ́nh Thảo giao cho Lê văn Hảo làm chủ tịch. Lê văn Hảo là giáo sư Nhân chủng học đại học Huế và Sàig̣n. Hảo gốc người Huế, sang Pháp học từ năm 1953. Tại Paris, Hảo chịu ảnh hưởng của Trần văn Khê và Nguyễn khắc Viện. Về nước năm 1965 Hảo dạy học ở Huế và Sàig̣n. Năm 1966 Hảo tham gia phong trào "ly khai" ở Huế. Giữa năm 1967 Hảo được bạn học cũ là Hoàng phủ ngọc Tường và Tôn thất dương Tiềm, một cán bộ cộng sản nằm vùng, móc nối vào Mặt trận Giải phóng miền Nam. Phó chủ tịch gồm có bà Tuần Chi (tên thật là Đào thị xuân Yến ) hiệu trưởng trường nữ trung học Đồng Khánh và "Ôn Linh Mụ" tức Hoà Thượng Thích Đôn Hậu (đương kim Chánh Đại Diện Phật Giáo miền Vạn Hạnh). Các thành phần cốt cán gồm có: Nguyễn Đóa cựu giám thị trường Quốc Học, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoàng Phủ Ngọc Phan, Nguyễn Đắc Xuân, Phan Duy Nhân, Phạm Thị Xuân Quế, Tôn Thất Dương Tiềm, Tôn Thất Dương Kỵ, Tôn Thất Dương Hanh...

        Sau đó tên Nguyễn Đắc Xuân tổ chức thêm một lực lượng nữa là Lực lượng Nghĩa Binh. Năm 1966 chính tên Xuân đă tổ chức đoàn " hật tử quyết tử". Chúng gọi lực lượng này là quân nhân ly khai, lực lượng gồm những quân nhân đi phép Tết bị kẹt trong vùng chiếm đóng của chúng. Một số quân nhân này cũng đă bị thiệt mạng khi quân đội VNCH tái chiếm Huế. Tên Nguyễn Đắc Xuân cũng đă lập thêm một lực lượng Nghĩa Binh Cảnh sát, giao cho Nguyễn Văn Cán là cựu Trưởng Ty Cảnh Sát làm đoàn trưởng. (Nguyễn Văn Cán làm Trưởng Ty Cảnh Sát sau khi Tổng Thống Ngô đ́nh Diệm bị lật đổ, ông này là ngạch Quận Trưởng, có bằng cử nhân Luật, là em ruột của bà chủ tiệm Phú Nghĩa trên đường Trần Hưng Đạo Huế. Ông ta có người anh tập kết ra Bắc, là cơ sở nằm vùng của Hoàng Kim Loan.)

        Thiên Nga: VC chiếm được Huế gần một tháng và chúng đă giết hại trên năm ngàn người. Theo ư anh tại sao chúng không lấy ḷng dân chúng mà lại tàn sát dă man như vậy?

        Th/Tá Liên Thành: Tôi cũng thắc mắc giống như anh, không hiểu tại sao chúng muốn chiếm đất mà lại giết dân, nhưng sau đó tôi được biết lư do. Kể cho anh hơi dài ḍng một tí. Có một hôm, chiếc xe Jeep của tôi bị gài ḿn ngay dưới ghế ngồi của tôi, nhưng may quá, ḿn không nổ. Khi điều tra th́ tôi bắt được một người cảnh sát dă chiến của tôi làm nội tuyến cho VC và chính tên này đă gài ḿn vào xe tôi. Điều tra và phăng theo đường dây, tôi bắt được tên huyện ủy viên của quận Phú Vang là Hồ Ty, bí danh Sơn Lâm. Đây là tên chủ chốt thi hành lệnh của quân ủy Trị Thiên: thanh toán tất cả những người bị chúng bắt theo khi rút lui khỏi Huế. Khi điều tra, tôi hỏi nó tại sao lại giết tất cả những người chúng đă bắt đem theo. Tên Sơn Lâm cho biết rằng khi chúng rút lui th́ bị quân đội VNCH và Mỹ truy đuổi quá gắt gao, lo cho đơn vị cũng không nổi làm sao làm lo được cho tù binh. Vả lại số người bị chúng bắt theo quá nhiều, đă làm vướng bận không thể rút lui nhanh được, lệnh của quân khu Trị Thiên là giết tất cả tù binh. Vụ thảm sát Tết Mậu Thân tại Huế đến giờ nầy chúng ta cũng không biết đây là lệnh của quân Khu Trị Thiên hay là chính sách của trung ương đảng Cộng Sản VN. Về phía nhà cầm quyền CS th́ chúng luôn luôn chối bỏ không có vụ giết trên 5000 ngàn người tại Huế.

        Thiên Nga: Làm sao chúng có thể chối bỏ việc thảm sát dân Huế được, đây là một tội ác tày trời. Tóm tắt chỉ có một điều: không có ǵ - ngoài tội ác- có thể biện minh cho những cái chết oan khiên của người dân xứ Huế. Đối với người dân Huế, khi nhắc đến hai chữ Mậu Thân, gần như nó không c̣n gắn liền theo thứ tự của mười hai con giáp, mà như là một tiếng vọng đặc biệt, tượng trưng cho một cuộc tàn sát man rợ. Ai chịu trách nhiệm cho cuộc tàn sát này ? Bộ chính trị Trung ương đảng Cộng Sản VN phải trả lời như thế nào đối với lịch sử dân tộc về hành động giết người dă man này? Đây có phải là cuộc tàn sát đẫm máu nhất, lớn nhất trong cuộc chiến tranh giữa người Việt Quốc Gia và Cộng Sản không?

        Th/Tá Liên Thành: Tôi rất đồng ư với anh, đây là tội ác tày trời, nói theo giọng điệu của VC là: "Trời không dung, đất không tha". Dầu có viết một cuốn sách thật dày cũng không liệt kê hết được những tội ác của bọn chúng. Khi dẫn tên Sơn Lâm đi chỉ những hầm chúng chôn xác nạn nhân, tôi hỏi nó: "Tại sao các anh dă man tàn ác vậy, cũng là người với nhau, không thù không oán ǵ cả mà các anh dùng cuốc đánh vào đầu người ta cho đến chết th́ tôi không thể nào tưởng tượng nổi. Đối với con vật chúng ta cũng không thể nào làm như vậy”. Nó bảo: "Các anh phải biết rằng, chúng tôi không có đạn, đạn phải để dành để đánh nhau với các anh chứ đạn đâu mà bắn tù, lệnh trên bảo dùng phương tiện cuốc xẻng, dao búa để thanh toán. Chúng tôi không thể đem theo tù binh được nên phải giết hết, thà giết lầm c̣n hơn bỏ sót, v́ biết đâu trong số tù binh đó có người làm t́nh báo hoặc làm cho CIA, cho nên chúng tôi đâu có tha được."

        Thiên Nga: Thế c̣n các thành phần thoát ly năm 1966 đă đột nhập trở về lại vào dịp Tết, sau khi VC rút lui th́ thành phần đó đi đâu?

        Th/Tá Liên Thành: Các phần tử đó đều theo chân VC rút vào mật khu, như Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoà thượng Thích Đôn Hậu, bà Tuần Chi v.v... sau đó có một số xâm nhập trở lại hoạt động.

        Thiên Nga: Theo tôi biết, sau Tết Mậu Thân t́nh h́nh an ninh tại Huế rất ổn định v́ những thành phần nằm vùng và thân Cộng đă theo chân VC rút vào mật khu. Nhưng đến năm 1972 thời kỳ mùa hè đỏ lửa lúc VC tấn công Quảng Trị th́ t́nh h́nh tại Huế như thế nào?

        Th/Tá Liên Thành: T́nh h́nh an ninh tại Huế vào năm 1972 rất nguy hiểm. VC lại muốn áp dụng chiến dịch tấn công Huế như Tết Mậu Thân. Chúng đem sư đoàn VC 324 trở về lại bao vây ở ṿng ngoài, trong nội thành th́ tên Hoàng Kim Loan có kế hoạch tập họp dân chúng biểu t́nh, tổng nổi dậy cướp chính quyền, bằng cách chiếm các cơ sở, công ốc thành phố, ṭa hành chánh, rồi treo cờ VC lên. Kế hoạch của chúng là như vậy. May thay tôi đă kịp thời phá vỡ được âm mưu của chúng. Anh c̣n nhớ năm 1972 VC điều quân vượt vĩ tuyến 17 đánh chiếm thành phố Quảng Trị và sư đoàn 3 bộ binh di tản chiến thuật. Nếu không phá vỡ được âm mưu ấy th́ khi mất Quảng Trị và dân chúng di tản ùa vào thành phố Huế, gây hỗn loạn cho thành phố, th́ VC sẽ nhân cơ hội bằng vàng ấy thi hành kế hoạch cướp chính quyền ngay. Một đêm trước ngày mất thành phố Quảng Trị, tôi cho trực thăng bay về các quận và chở tất cả chỉ huy trưởng Cảnh Sát quận về họp khẩn cấp. Sau khi họp xong, tôi lấy danh sách hạ tầng cơ sở VC của các quận kể cả những người có liên hệ gia đ́nh với VC, tôi kư liền 5000 giấy tạm giữ giao cho các chỉ huy trưởng quận về bắt ngay. Tôi liên lạc với cố vấn Mỹ xin biệt phái 6 chiếc trực thăng, để đưa những người bị bắt về Huế. V́ số lượng người bị tạm giữ quá nhiều, tôi xin Trung tướng Ngô Quang Trưởng cấp cho phương tiện chuyên chở. Sau đó tất cả những người nầy được di chuyển bằng hải vận hạm HQ 500 ra tạm giữ tại đảo Phú Quốc. Sau khi t́nh h́nh Huế đă ổn định, quân ta đă tái chiếm Quảng Trị, lúc đó tôi mới đem những người bị tạm giữ tại Phú Quốc trở về để thanh lọc và đă bắt được rất nhiều cán bộ t́nh báo và cơ sở của VC. Nhờ đó đă vô hiệu hóa được kế hoạch chiếm Huế của VC năm 1972.

        Cũng vào năm 1972, tôi đă bắt được một cán bộ t́nh báo nằm vùng cao cấp của VC là Thiếu Tá Lê Cảnh Thâm, cựu trưởng ty Cảnh Sát tỉnh Quảng Trị. Lê Cảnh Thâm là em của Lê cảnh Xuân, tự là Năm Đen, Thiếu Tá Quân báo của VC (c̣n gọi là cụm t́nh báo chiến lược). Thâm đă được móc nối từ khi c̣n là Hạ sĩ trong quân đội VNCH, sau đó chúng đă dùng đủ mọi cách kể cả tiền bạc để mua chuộc và đưa Thâm vào học trường Hạ Sĩ Quan, rồi đưa Thâm vào hoạt động nằm vùng trong một đảng phái chính trị. Năm 1966 đảng này có công trong vụ biến loạn miền Trung, nên đă có một số điều kiện giữa chính phủ và đảng. Trong dịp đó đảng đă đề cử Lê Cảnh Thâm làm trưởng ty Cảnh Sát Quảng Trị. Đến lúc đó cơ quan t́nh báo chiến lược vẫn chưa xử dụng con bài Lê Cảnh Thâm. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, tôi không biết bằng cách nào Lê Cảnh Thâm lại vào nằm trong Trung Tâm Hành Quân của Bộ Tư Lệnh tiền phương Quân Đoàn I đóng tại Mang Cá, Huế.

        Anh c̣n nhớ, tôi đă nói với anh là năm 1972 tôi bắt được tên Trung tá Hoàng Kim Loan của cụm t́nh báo chiến lược. Do khai báo của Loan tôi mới biết được Lê Cảnh Thâm là cán bộ nằm vùng của VC. Phải bắt Lê Cảnh Thâm ngay v́ y đang hoạt động tại Trung tâm Hành quân của Bộ Tư lệnh Quân đoàn. Kế hoạch hành quân sẽ bị tiết lộ.

        Sau khi đă có đủ các dữ kiện, tôi cùng với Th/Tá Cố vấn Mỹ vào gặp Trung Tướng Ngô Quang Trưởng. Người Trung tá Chánh văn pḥng của tướng Trưởng nhất định không cho vào, bắt tôi phải theo hệ thống quân giai: "Tŕnh cho Đại Tá Tỉnh Trưởng rồi Tỉnh Trưởng sẽ tŕnh cho Tư Lệnh". Tôi bảo rằng đây là chuyện Mật và Khẩn, tôi phải đích thân tŕnh Trung Tướng. Chánh văn pḥng quá nguyên tắc, nhất định không cho tôi vào. Th/Tá cố vấn của tôi quá bực ḿnh, nói với ông chánh văn pḥng: "Đây là giờ phút mất hay c̣n của thành phố Huế, anh không cho Th/Tá Liên Thành vào gặp tướng Trưởng th́ phải chịu trách nhiệm, tôi sẽ đưa Th/Tá Thành đến gặp Trung tướng cố vấn của tướng Trưởng và Trung tướng cố vấn sẽ cùng với Th/Tá Thành đến gặp tướng Trưởng." Lúc đó ông ta mới chịu cho tôi vào, nhưng nhất định không cho người cố vấn Mỹ vào theo tôi. Người cố vấn bực ḿnh bảo: " I don' t care, this is your country, not mine"

        Tôi vào gặp tướng Trưởng và tŕnh cho ông tất cả lời khai của Hoàng Kim Loan, sau khi nghe xong lời khai tướng Trưởng hoảng hồn, ông hỏi tôi:

        - Tên này bây giờ đang ở đâu?

        - Tŕnh Trung tướng, nó đang ở bên cạnh ông, đang làm sĩ quan hành quân của Bộ Tư Lệnh Tiền Phương.

        - Cho bắt ngay. Tướng Trưởng bảo.

        Tôi tŕnh là nếu bắt th́ sẽ lộ tất cả những cơ sở của chúng, mà ta chưa bắt và chưa phát giác đang nằm trong hàng ngũ quân đội của ta, chúng sẽ chạy trốn hết. Tướng Trưởng hỏi tôi:

        - Bây giờ phải bắt cách nào cho khỏi bị lộ?

        - Xin Trung tướng liên lạc với Thiếu tướng Lê khắc B́nh Tư lệnh Cảnh Sát và xin tướng B́nh cho lệnh xin biệt phái Lê Cảnh Thâm trở về lại Cảnh Sát để được bổ nhiệm đi làm trưởng ty.

        Tướng Trưởng thấy đề nghị của tôi hợp lư nên gọi điện thoại nói chuyện với tướng B́nh ngay, sau đó đưa điện thoại cho tôi nói chuyện với tướng B́nh. Tướng B́nh chấp thuận đề nghị của tôi và ra lệnh bắt ngay tên Lê Cảnh Thâm. Chờ đợi trong văn pḥng tướng Trưởng khoảng nửa giờ th́ có công điện từ Bộ Tư Lệnh Cảnh Sát Quốc Gia, bổ nhiệm Lê Cảnh Thâm làm Trưởng Ty Cảnh Sát Pleiku và tôi có nhiệm vụ cấp phương tiện di chuyển cho Thâm đi đáo nhậm nhiệm sở mới ngay.

        Khi Lê Cảnh Thâm nhận được lệnh bổ nhiệm th́ qua tŕnh diện trung tướng và cùng tôi ra xe đi ngay. Ngồi trên xe tôi, anh ta sung sướng nói chuyện huyên thuyên. Một lúc sau tôi bảo:

        - Anh Thâm, tôi nói thật với anh là anh đă bị bắt. Mọi chuyện anh làm chúng tôi đă biết tất cả, anh cũng đă ở trong ngành Cảnh Sát th́ anh đă rơ, tôi không c̣n cách ǵ giúp anh, ngoại trừ anh hợp tác với chúng tôi.

        Lúc đầu anh ta chối, nhất định là không nhận cán bộ VC nằm vùng. Tôi bảo:

        - Anh chối cũng vô ích v́ cán bộ điều khiển của anh hiện đang nằm trong tay tôi.

        Anh ta không tin, tôi đưa anh ta đến ngay cơ sở mà tôi đang giam giữ Hoàng Kim Loan, cho anh ta nh́n thấy tên Loan, cán bộ điều khiển của anh ta, lúc đó anh ta mới hết đường chối.

        Tôi chỉ điều tra Lê Cảnh Thâm được khoảng hai giờ th́ có công điện từ Bộ Tư Lệnh Cảnh Sát bảo phải giao tên Thâm cho cơ quan thẩm vấn quốc gia. Khi nhận được lời khai của Thâm, tôi đến ngay cơ sở của chúng ở gần cửa Đông Ba, bắt ngay Thiếu Tá Khuê làm quân bưu chính của Tiểu Khu, là cơ sở quân báo của Thâm. Kế bên nhà của Khuê là tiệm thuốc bắc, chủ tiệm là một người trông rất hiền lành đạo mạo, tôi lục soát khắp nhà của y và t́m được một máy truyền tin, đây là một loại máy chuyển tin ra Bắc vô cùng tối tân (thời điểm năm 1972). Khi muốn chuyển tin, chỉ cần đọc bản tin vào cuộn băng xong bấm một cái là bản tin được chuyển đi ngay, nơi nhận sẽ giải mă. Tên cán bộ đóng vai thầy thuốc bắc này cấp bậc Thiếu tá, phụ tá của Hoàng Kim Loan.

        Sau đó tôi phát giác được tên tùy phái của Đại tá Lê văn Thân, tỉnh trưởng Thừa Thiên cũng là người của Hoàng Kim Loan. Khi đến bắt tên này th́ Đại tá Thân bảo tôi:

        - Sao anh bắt thằng này, thằng này nó hiền lắm mà.

        - Thằng này nó giết Đại tá đó, Đại tá có biết không? Tôi nói.

        Tên tùy phái đă chụp h́nh tất cả tài liệu của hành chánh và quân đội mà các pḥng, ban tŕnh lên tỉnh trưởng.

        Theo lời khai của Hoàng Kim Loan, tôi đă bắt được rất nhiều cơ cở t́nh báo nằm vùng của chúng, nếu không phá vỡ kịp thời th́ Huế đă bị tấn công như hồi Tết Mậu Thân năm 1968.

        Thiên Nga: Cám ơn anh Thành đă cho biết những chi tiết về t́nh báo thật là hấp dẫn. Tôi rất muốn biết làm thế nào mà anh bắt được tên trung tá Hoàng Kim Loan.

        Th/Tá Liên Thành: Câu chuyện đó dài lắm, nếu có dịp tôi sẽ kể cho anh, c̣n chuyện Mậu Thân thế là tạm đủ phải không anh, lâu quá rồi cũng không nhớ được nhiều chi tiết, hy vọng cuộc nói chuyện của chúng ta hôm nay không phí thớ giờ của anh.

        Thiên Nga: Rất là hấp dẫn, cám ơn anh rất nhiều. Hẹn gặp anh lần tới.

 

Mậu Thân,

nỗi đau không dứt của Huế

Lê Hàn Sinh

        Trong báo Thể Thao Việt Nam số ra ngày 12-12-2002, ban Tư tưởng - Văn hoá trung ương CSVN đă ra lệnh tổ chức ŕnh rang "kỷ niệm 73 năm ngày thành lập đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-2003) vào đúng ngày 3 Tết Nguyên đán Quư Mùi 2003, và kỷ niệm 35 năm cuộc Tổng tấn công, nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968".

        Để kỷ niệm "35 năm cuộc Tổng tấn công, nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968", chúng tôi xin đăng tải dưới đây bài "Mậu Thân, Nỗi đau không dứt của Huế" của Lê Hàn Sinh để tố cáo trước thế giới sự dă man và tàn ác của đảng CSVN, để cho người Việt từ Bắc chí Nam, trong cũng như ngoài nước nh́n thấy rơ "cuộc nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968" chỉ là một cuộc chiến xâm lăng do chính đảng CSVN chủ động chứ không hề được sự hưởng ứng của đồng bào miền Nam.

 

        Với người dân Huế, khi nhắc đến hai chữ Mậu Thân, gần như nó không c̣n gắn liền theo thứ tự của mười hai con giáp, mà là một tiếng gọi đặc biệt, tượng trưng cho một cuộc tàn sát man rợ.

        Thủ tiêu, ám sát, chôn sống, giết người bằng mă tấu, bằng bọng cuốc phang vào hậu đầu, trói bằng dây thép gai. Cụ thể là ở khu phố 4 Gia Hội (sau khi chiếm Huế, Cộng sản chia thành phố ra làm bốn khu) với tên thợ nề vô học tên Bé được giữ chức chủ tịch khu phố. Mọi sinh sát nằm trong tay y. Ước lượng nạn nhân của bọn này lên tới hàng trăm. V́ tư thù cá nhân, chúng giết cả những thường dân vô tội.

        Cái chết của bà Trâm ở đường Mạc Đĩnh Chi (đường Ngự Viên) là một thí dụ. Bà bị thị Gái bắn bằng súng AK ngay tại nhà. Gái nguyên là Việt cộng nằm vùng chuyên đi giúp việc quanh các nhà ở phường Phú Cát, quận 2. Tuy là đi giúp việc nhưng lúc nào áo quần cũng bảnh bao, tóc búi kiểu Lào. Gái v́ dây dưa với chồng bà Trâm nên bị bà này mắng chửi thậm tệ và h́nh như cũng có đánh đập ǵ đó nên giờ Gái trả thù món nợ t́nh ngày trước.

        Cũng cần nói thêm về tên Bé thợ nề. Không ai biết xuất xứ của hắn. Y hành nghề một cách độc lập, rất lương tâm ; làm từ 7 giờ sáng tới 6 giờ chiều, không nghỉ trưa, ăn uống thế nào cũng được, tiền công không đ̣i cao hơn kẻ khác. Do vậy, người này làm xong lại giới thiệu cho bạn bè. Cứ thế mà Bé âm thầm điều tra nắm rơ ai làm ǵ ở đâu, cơ quan nào... để báo cáo cho tổ chức. Nhờ thế, khi Việt cộng vào là chúng đă có một danh sách khá đủ thành phần mà chúng cho là quan trọng để thanh toán ngay sáng mùng một tết, không cần phải gọi ra tŕnh diện tại trường Gia Hội.

        Người đi bắt và bắn chết không ai khác hơn tên Linh, người Quảng Ngăi làm nghề thầy bói, khoác áo Việt Nam Quốc Dân Đảng Thừa Thiên. Thời gian bầu cử tổng thống, lúc ông Vũ Hồng Khanh về Huế vận động, chính y là người ngồi cùng xe bên cạnh ông Khanh. Nghe đâu y cũng là cộng tác viên cho cảnh sát đặc biệt Thừa Thiên. Sáng mùng một hắn bận complet màu đà (bộ hắn vẫn thường mặc) tới nhà t́m tôi nhưng không gặp.

        Cho tới nay tôi vẫn không hiểu tại sao mà ông Rớt (có bà vợ bán bún ḅ ngon nhất Huế) ở trên đường Nguyễn Du lại bị bọn Linh bắn chết. (Người chung quanh nghi ông làm cộng tác viên cho cảnh sát và nghe đâu ông xin được chết gần gia đ́nh nên chúng bắn ông tại nhà).

        Măi cho đến ngày 20 tháng giêng bọn chúng mới bắt đầu làm mạnh, nghĩa là ra lệnh tŕnh diện lần hai rồi giữ lại thủ tiêu luôn.

        Trên đường Gia Hội (tức đường Chi Lăng), bọn chúng bắt giết anh Lê Văn Cư, nguyên là Phó giám đốc cảnh sát quốc gia vùng I và anh Phú (em vợ anh Cư), quận trưởng quận hai. Cả hai bị bắn cùng một lần. Cũng trên đường này anh Dự h́nh như đang làm trưởng ty cảnh sát Phan Rang về thăm nhà cũng bị bắt giết. Vơ Nguyên Pha, nhà ở ngay sau lưng chùa Diệu Đế, nghe đâu đă trốn sang hữu ngạn rồi lại sốt ruột v́ vợ con trở về để lănh bản án tử h́nh.

        Câu chuyện cái chết của anh Từ Tôn Kháng, thiếu tá Tỉnh đoàn trưởng Xây dựng Nông thôn Thừa Thiên, không biết thực hư đến mức nào. Nghe đâu CS bao vây nhà anh, tra khảo bắt chị Kháng chỉ chỗ ẩn của chồng nếu không th́ phải chết. Anh Kháng nằm núp trên máng nước, đành phải xuống (có người bảo chị đă chỉ chỗ ẩn của chồng. Hoàn cảnh này dù có xảy ra th́ tôi nghĩ cũng không nên buộc tội chị).

        Ở đường Vơ Tánh, có anh Vĩnh sĩ quan cảnh sát bị bắn chết ngay nhà, mấy năm sau tôi vẫn thấy ngôi mộ đất vẫn c̣n nằm ngay trước cổng nhà. Nhà anh Vĩnh nằm ngay cạnh chùa Áo Vàng, nơi cộng sản làm trụ sở tŕnh diện cho các công viên chức và sĩ quan quân đội cộng ḥa, nên không trốn vào đâu được. Gần đó có anh Hồ Đắc Cam, làm công nhân nhà đèn Huế, bị bắn v́ có tên trong Đại Việt Quốc Dân Đảng. Điều đáng buồn là anh Cam bị anh Kim Phát, cũng đảng viên Đại Việt, khai ra. Cộng sản biết Kim Phát là người Đại Việt nên bắt anh phải khai những người trong tổ chức. Anh đến nhà tôi đầu tiên nhưng tôi không có ở nhà. Sau đó Kim Phát cũng chịu chung số phận như bạn bè.

        Đường Bạch Đằng có anh Hiền, một lăo tướng bóng đá trong hội S.E.P.H của Huế thời thập niên 40. Anh chẳng liên hệ ǵ tới chính quyền thế mà bị giết. Người ta đoán anh bị bắn v́ trước đó đă tạt tai một thằng bé gần nhà. Tên này sau khi cộng sản vào tham gia thanh niên khu phố nên có dịp trả thù.

        Không ít người chết v́ không hiểu CS, tưởng cộng tác với chúng là được tha. Điển h́nh là ông Soạn làm chủ tịch phường Phú Cát quận 2 và hai anh em song sanh tên Lan (con ông Sâm cho mượn đồ đưa đám tang trên đường Chi Lăng) ; một trong hai người này làm cảnh sát.

        Theo nằm vùng cộng sản nhận định, nhóm tiểu thương chợ Đông Ba là lực lượng yểm trợ mạnh nhất trong cuộc đấu tranh Phật giáo ở Huế vào các năm 1963 và 1966. V́ thế để lấy ḷng nhóm này, chúng lôi anh Phú ra giết. Anh Phú có phần hùn đấu thuế chợ Đông Ba nên vẫn hay ra thu thuế bạn hàng. Tưởng thế, nhưng cái chết của Phú chẳng gây phản ứng nào nơi nhóm tiểu thương.

        Cho đến giờ này, 30 năm trôi qua, tôi vẫn không quên h́nh ảnh đầy thương cảm của Nguyễn Ngọc Lộ và Nguyễn Thiết. Hai anh bị chôn sống ngay con đường nhỏ rẽ vào trường trung học Gia Hội sau khi cả hai anh bị đánh bằng bọng cuốc vào sau đầu. Lúc bới xác hai anh, tôi có mặt và thấy hai chiếc sọ bị lủng lỗ phía sau. Mà đâu chỉ giết hai anh. Chị Lộ và h́nh như với ba cháu hai gái một trai cũng bị giết tại nhà ở xă Phú Lưu. Thật may mắn, qua ḍ la tôi biết một đứa con trai của anh chị c̣n sống sót, hiện đang có máy bơm nước vào ruộng cho thuê để lấy tiền sinh nhai. Anh chị Lộ và anh Thiết chết là v́ nghề dạy vơ thất sơn thần quyền mà Cộng sản cho là một bộ phận ngoại vi của Đại Việt Quốc Dân Đảng Thừa Thiên và Thị bộ Huế. Sau thời gian cải tạo về, tôi có ḍ la tông tích thằng con sống sót của anh chị Lộ để nhờ cháu chỉ hộ nơi an nghỉ của bố mẹ và bác Thiết. Khi cải táng tại mé sông phía Băi Dâu, chính tôi có mặt và bỏ đất xuống quan tài. Nhưng v́ thời gian và tuổi tác khiến tôi không nhớ được địa điểm xưa nữa. Và ư nguyện đó tới nay vẫn chưa thực hiện được.

        Tôi không thể quên được Mậu Thân, v́ biết bao bạn bè đồng đội thân thương đă đau đớn ĺa đời với không một mảnh gỗ che thân, không một giọt nước mắt tiếc thương, không một nén hương phân ưu tưởng niệm, không một mảnh vải quấn lên đầu người thân. Riêng hai anh Lộ và Thiết có với tôi một liên hệ thiết thân hơn t́nh huynh đệ ruột thịt. Tôi không cùng trong một tổ chức và không phải là đệ tử của môn phái Thất Sơn Thần Quyền của hai anh. Tôi biết hai anh trong một lần gặp gỡ để thực một phóng sự về môn phái vơ quyền khi tôi làm nghề viết báo. Anh Lộ đă tỏ ra rất chơn chất đôn hậu, mặc dầu anh rất nổi tiếng với hàng ngàn đệ tử, trong đó có cả những sĩ quan cấp tá quân lực cộng ḥa xin đầu sư. Thế mà anh không hề kiêu căng cũng không chút đề cao cái tôi thành công của ḿnh. Tôi có cảm t́nh với anh từ độ ấy.

        Một ray rứt ám ảnh tôi măi. Sáng mùng một, khi biết được cộng sản đột nhập thành phố, tôi liền nhảy sang căn lầu của người hàng xóm, chỉ cách nhà tôi một bức thành mỏng. Nh́n xuống, tôi thấy hai anh em Lộ bận complet màu đen, bộ đồ vẫn mặc khi đến thăm tôi dịp tết. Nhưng lúc đó ai dám tin ai ! Tôi nghe Lộ hỏi vợ tôi: "Anh đi đâu rồi? VC d́a thành phố tràn vào cả rồi. Nói với anh t́m cách trốn cho kỹ chứ bắt được anh là rồi đời đó nhe chị". Rồi cả hai leo lên xe Honda (hay Yamaha) chạy xuống phía cầu Đông Ba. Bỗng một loạt đạn AK rít lên. Tôi tưởng hai anh đă đi rồi.

        Sau một sáng lẩn trốn trở về mới nghe hàng xóm kể lại loạt đạn đó không gây hề hấn ǵ cho hai anh cả. Song không hiểu sao hai anh đă lọt vào Gia Hội và trở thành nạn nhân của cộng sản lúc đó đang ra công lùng bắt người ở vùng này.

        Thật vô phúc cho anh Trần Văn Nớp, trưởng pḥng hành chánh ty cảnh sát Thừa Thiên. Sau bao nhiêu ngày ẩn núp dưới hầm ở đường Bạch Đằng phía dưới cầu Đông Ba, quá nôn nóng và tưởng cộng sản đă rút nên trồi lên để bị giết tức tưởi. Số là giờ phút chót cộng sản phải nấn ná án ngự khu vực này để bộ đội chúng rút về phía Tiên Nộn. Trễ chừng vài phút nữa th́ anh Nớp đâu đến nỗi !

        Bên hẻm cầu Đông Ba th́ có anh Chảy, một thanh niên nghe đâu vừa ra trường Thủ Đức, phải chết v́ thiếu kinh nghiệm về cộng sản. Khi có lệnh gọi những người đă tŕnh diện lần hai ra tŕnh diện lần ba ở trường trung học Gia Hội th́ Chảy đang đi cầu. Mọi người đi tŕnh diện đă đi qua nhà anh khá lâu, thế mà Chảy đi cầu xong lại vừa chạy vừa cài nút quần gọi mọi người đợi anh với. Và thế là Chảy đi luôn ! Anh để lại một người yêu đă bỏ trầu đợi ra năm cưới. Anh Chảy là con trai độc nhất của chú Bang In, chủ nhân tiệp chụp ảnh tiếng tăm ở Huế thời 1940-1950, và cũng là chủ nhân tiệm ăn Quốc Tế Huế.

        Không xa nhà anh Chảy là nhà anh Lô, gần 50 tuổi, người Tàu Hải Nam sinh tại Huế, anh rể của Chảy, làm phát ngân viên Ty Ngân Khố. Một người hiền lành, thật thà chân chất, cả đời không biết súng đạn mà vẫn bị giết oan khuất.

        Trên đường Vơ Tánh, từ quán bánh khoái nổi tiếng Huế đi xuống một đoạn chừng 5,7 chục thước, Việt cộng lại bắt được anh Jean Kỳ, đảng viên lăo thành một hệ phái Quốc Dân Đảng. Anh Kỳ có lối sống nghệ sĩ, ngang bướng không sợ ai. Năm 1946 không biết làm sao mà thoát được vụ cộng sản tàn sát hàng trăm thanh niên trí thức ở các làng vùng Sịa. Nhưng lần này th́ không thoát nữa. Ḍng họ anh ở làng Quảng Điền nổi tiếng chống cộng. Anh Kỳ có một người em ruột làm trung tá hiện ở Mỹ.

        Tại đ́nh làng Thế Lại, nằm cuối đường Bạch Đằng, anh Vĩnh, nhân viên cảnh sát Thừa Thiên, bị bắn. Một cảnh sát hành chánh khác, anh Thiện ở đường Nguyễn Du, cũng bị bắn.

        Trong Thành Nội, cộng sản bắt được anh Liên, sĩ quan cảnh sát đă từng giữ chức Trưởng Ty Cảnh Sát Quảng Trị và là một đảng viên Đại Việt. Bảy năm sau, nhờ có người địa phương chỉ, chị Liên ṃ mẫm t́m được xác chồng chôn chồng với chín bạn khác ở chân núi.

        Tễ là một người bạn đồng nghiệp vui tính sống bất cần đời, đă từng giữ chức trưởng pḥng hành chính Ty Cảnh Sát Thừa Thiên cũng bị bắn. Nhà anh ở trong cửa An Ḥa hay Chánh Tây ǵ đó. Việt cộng bắt anh ban đêm, đem bắn bỏ xác vắt ngang đường rầy xe lửa phía trên đường Thống Nhất. Sau mấy ngày vất vả vợ con t́m thấy xác đem về chôn cất.

        Ngược lên đường Cường Để, tôi lại mất đi một bạn đồng nghiệp rất ư hiền từ mẫu mực, anh Vơ Văn Tửu. Anh Tửu làm phó thẩm sát viên cảnh sát và được giữ chức đồn trưởng đồn ga Huế. Anh cũng là một đảng viên Đại Việt nhiệt thành. Anh bị bắn cạnh nhà vào khoảng mùng mười tết. Mấy ngày trước tết tôi và anh c̣n nhâm nhi cà phê ở vỉa hè ga Huế. Nào ngờ lần gặp đó là lần cuối.

        Một người bạn khác ở Thôn Vỹ là Tiên, sĩ quan cảnh sát ngày trước phục vụ trong ngành hiến binh, cũng bị hành quyết. Tôi tưởng anh thoát, v́ nhà anh ở gần Đập Đá, chỉ cần ra phía sau nhà lao xuống sông lặn một hơi là thoát vùng tạm chiếm !

        Trần Mậu Tư, người con trai (có lẽ duy nhất) của ông Trần Mậu Trinh, nguyên tri phủ ở miền ngoài và là người nổi tiếng diệt cộng sản thời kỳ Nghệ Tỉnh nổi dậy, bị cộng sản t́m bắt v́ món nợ của cha đem chôn sống ở làng Ḥa Đa cùng với một số người khác. Nhà vợ con của Kỷ ở ḷ trâu Hô Lâu phía bên kia Đập Đá.

        Ngoài ra có anh Thương, tốt nghiệp quốc gia hành chánh, cố thoát chạy bằng xe Honda từ nhà anh trên đường Lư Thường Kiệt về trung tâm quận 3, nhưng đă bị bắn gục trên đường.

        Và c̣n bác Trần Điền, đă một thời làm tỉnh trưởng Quảng Trị, sau đó làm Thượng nghị sĩ và là đảng viên Đại Việt, bị bắt tại ga gần trường Thiên Hữu, sau đó bị bắt đi với số đông người khác. H́nh như tất cả chấm dứt cuộc đời ở Khe Đá Mài.

        Trong biến cố Mậu Thân nơi vùng Băi Dâu đă xảy ra một câu chuyện hi hữu. Hai thằng bạn học cùng lớp là Hân và Bằng. Bằng v́ bất măn quốc gia quay ra vùng xôi đậu. Mậu Thân, Bằng trở về với tư cách là một bộ đội trong tỉnh đội Thừa Thiên. Hân ở nhà tham gia Đại Việt. Không biết bị tên nằm vùng nào chỉ điểm mà Hân bị bắt ngay mùng một. Hân được giao cho một bộ đội đem đi bắn, mà người đó không ai khác hơn là Bằng. Hân những tưởng có hy vọng thoát thân nhờ vào t́nh bằng hữu của Bằng. Nhưng không, Bằng thi hành mệnh lệnh Đảng một cách nhẹ nhàng. Trước khi bắn hắn nói với Hân : "Tao không làm chi khác hơn là phải bắn mi. Tuy nhiên tao sẽ cho mi một cái bao nilông và tao sẽ bọc cái mặt mi lại để sau này gia đ́nh mi dễ nhận ra mi. T́nh bạn bè thân thiết chỉ có thế thôi" !

        Tôi tuổi già, trí nhớ lại nhạt nḥa đi sau bao năm tù đày nên giờ chỉ c̣n nhớ được dăm ba người thân cận trong số trên dưới 3000 nạn nhân đă nằm xuống một cách oan nghiệt. Chắc phải có một lần về lại thăm nơi cố xứ đau thương này để thắp trên những ngôi mộ của những người bạn một nén hương. Tôi hy vọng trong cơi chết linh thiêng các bạn bè cũng thấu hiểu và thông cảm cho sự kém trí nhớ của tôi. Tôi cũng xin cầu nguyện Trời Phật gia hộ cho các vong linh những người quá cố hăy quên đi nỗi nhân t́nh thế thái, để an nghỉ ngàn thu.

        (LMVNTD - 10-01-2003)

 

 

Cố Đô Kinh Hoàng

Elje Vannema

        Mới sáng tinh sương đă thấy quân Mặt Trận (Giải Phóng Miền Nam) hiện diện trong thành phố. Họ là những người lo mặt chính trị trong cuộc chiếm cứ. Ngày hôm trước, họ vào sổ gần hết mọi người, ghi tên, tuổi, phái tính. Họ quan tâm đặc biệt đối với phái nam, chia những người này ra thành nhiều nhóm: công chức, những người có liên hệ với quân đội cộng ḥa, và những kẻ khác. Nhiều trường hợp họ ghi chú đầy đủ cả gia đ́nh, cả tên con cái nữa. Mỗi nhóm họ chỉ định một người đại diện, mang trách nhiệm mọi mặt về tất cả thành viên trong nhóm. Nếu có người thoát th́ người đại diện phải lănh đủ. Dân chúng được lệnh không tụ họp đông người, trừ khi được kêu đi dự mít tinh, không được nghe đài, không được phao tin đồn đăi...

        Ngày hôm sau, du kích và nằm vùng địa phương tỏa ra đi t́m những người có tên trong danh sách viết tay nguệch ngoạc. Họ được đưa về Tiểu chủng viện, nơi dựng ṭa án nhân dân. Một anh cựu sinh viên chủ tọa phiên ṭa với sự hiện diện của một người Bắc Việt và hai sinh viên khác. Hai sinh viên này chúng tôi biết...

        Các phiên ṭa nhân dân mấy ngày trước đă chấm dứt. Dân chúng hiện diện khá đông tại các phiên ṭa ở Tiểu chủng viện, ở Gia Hội bên kia cầu và ở trong thành. Ṭa án ở Tiểu chủng viện do Hoàng Phủ Ngọc Tường chủ tŕ. Anh này tốt nghiệp đại học Huế và là cựu lănh tụ sinh viên trong Ủy Ban Phật Giáo chống chính quyền trước đây. Cầm đầu ở Gia Hội là Nguyễn Đắc Xuân, trước kia là một liên lạc viên cộng sản nay đột nhiên lại xuất hiện. Ṭa trong thành do hai sinh viên Nguyễn Đọc và Nguyễn Thị Đoan điều khiển. Các phiên ṭa vang lên những lời đe dọa với khẩu hiệu tuyên truyền, kết tội, qui chụp. Hầu hết những người bị lôi ra ṭa chẳng biết lư do ḿnh bị bắt. Nhưng tất cả đều bị kết tội, một số bị tử h́nh tức khắc.

        Sau hai ngày phiên ṭa kết thúc, nhường chỗ cho những công tác khủng bố dân chúng khác. Một người trộm mở nghe đài (radio) bị bắn giữa thanh thiên bạch nhật để làm gương. Một anh sinh viên không tới dự lớp học tập cũng bị bắn công khai. Nguyễn Đọc bắn nhiều người trong đó có người bạn thân đồng lớp là Mu Ty, chỉ v́ bạn không chịu hợp tác với y. Bước vào ngày thứ hai bắt đầu kiểm soát lương thực, thực phẩm. Ngày thứ bốn, v́ không tuân hành lệnh cách mạng, một gia đ́nh bị xử. Người chủ gia đ́nh bị bắn tức khắc. Dưới áp lực khủng bố gia tăng, nhiều người bỏ trốn, nhưng ít kẻ thoát. Vùng Gia Hội có nhiều người thoát hơn nhờ ban đêm chèo bè qua sông sang làng Đập Đá. Thường bị bắn theo nhưng cố chèo.

        Những người nằm vùng xuất đầu lộ diện, ra tay truy lùng nạn nhân. Bộ đội Bắc Việt và quân chính quy Mặt Trận lo chuyện quân sự và chiến lược. Nằm vùng địa phương lo việc chính trị, hành chính, b́nh định, tuyên truyền, và tiêu diệt kẻ thù. Đám này bắt và giết người bất kể, nhiều khi chỉ v́ hiềm thù cá nhân. Cán bộ miền Bắc có mặt ở ṭa án nhân dân xem ra ít nắm vững chuyện chính trị và đóng vai tṛ ít quan trọng trong các bản án. Địa phương quyết định mọi chuyện. Trước khi lên danh sách, thường đám nằm vùng đă quyết định bắt ai rồi. Chỉ c̣n việc ra lệnh thanh toán những ai họ nhắm nữa mà thôi. Có lẽ họ lư luận rằng, thà giết lầm hơn bỏ sót, v́ bỏ sót th́ sau này ḿnh sẽ bị nhận diện. Một cách hệ thống, công chức, quân nhân, sinh viên có tinh thần quốc gia, có khả năng lănh đạo và có thể gây trở ngại cho cách mạng, chính trị gia đối lập, tất thảy đều được đoái hoài. Danh sách bất tận.

        Dân chúng tập trung ở nhà thờ chính ṭa được lệnh vào bên trong, không ai được đứng bên ngoài. Phụ nữ và trẻ con được lệnh ngồi xuống. Đàn ông và thiếu niên từ 15 tuổi trở lên đứng. Ở bệnh viện, tṛ tương tự cũng đă diễn ra. Dân quanh vùng, đặc biệt là vùng quanh căn cứ Mỹ, được lệnh tập trung vào bệnh viện v́ cộng sản sợ giao tranh có thể xảy ra ở đó. Dân lúc này c̣n sợ súng máy và hỏa tiễn trực thăng hơn quân chiếm đóng nên ngoan ngoăn làm theo lệnh. Sau ba ngày, đàn bà con nít được lệnh ngồi, đàn ông đứng dậy để hai tên nằm vùng nhận diện, trước mặt hai cán bộ miền Bắc và hai bộ đội Mặt Trận. Hai người nằm vùng này mới được xổ tù khi Việt cộng chiếm thành phố. Cả hai đều là thành viên kỳ cựu của Mặt Trận. Một số người, trẻ có già có, được cấp thẻ và dẫn về nhà thờ chính ṭa.

        Bên trong nhà thờ đàn ông và thiếu niên được lệnh sắp thành hàng rồi bước ra ngoài với cán bộ hộ tống. Từ nhà thờ họ băng qua các đường Phủ Cam lên Chùa Từ Đàm. Bị giữ ở đấy một ngày rồi lại tiếp tục đi về phía Nam, hướng Nam Giao. Đàn bà trẻ con nhao lên nhưng được trấn an rằng cha, chồng, con họ phải ra phục dịch bên ngoài thành. Một số bà đi theo xa xa, nhưng rồi bị chặn lại. Trong số người ra đi có anh lính trẻ cộng ḥa và Lương (nhân vật kể lại câu chuyện này). Ngày kế tiếp, cuộc hành tŕnh kéo dài suốt chiều tới tối, thoạt tiên rời Từ Đàm đi về hướng Nam rồi bẻ hướng Đông Nam. Sáu cây số đường đi mà Lương nghĩ là một cuộc trường chinh. Không ai nói với ai. Chỉ một lần yên lặng bị cắt đứt bởi một câu hỏi của ai đó "Ta đi mô đây". Có tiếng phụ họa "Lên núi hay tới chỗ chết?".

        Bộ đội Mặt Trận nói là họ được đưa đi học tập. Không ai biết ḿnh đi đâu nhưng tự thâm tâm nhiều người tin rằng có lẽ đời ḿnh sắp kết thúc. Ông già đi bên cạnh Lương bỗng ngă quỵ. Cho tới lúc đó anh không biết có ông già đi bên ḿnh. "Bắt gió cho ông ta " tiếng ai đó vang lên... Lương ôm lấy ông cho tới khi người canh gác tới. Mắt ông già hé mở trong chiều xẩm tối. Tiếng nói lạc giọng thều thào. "Xin để tui đi, để tui ở lại đây", ông van xin, bàn tay xương xẩu níu lấy cánh tay người gác. "Tui không đi xa hơn được nữa".

        "Đứng dậy".

        Ông già gượng dậy, cố thẳng người thêm được vài bước rồi lại ngă. Người gác đoàn lúc này hết kiên nhẫn, đạp ông ra lề đường rồi bỏ đi. Vài phút sau, một phát súng xé không khí cùng với một tiếng kêu yếu ớt vang lên. Làm thế để chắc ăn, không ai chứng kiến. Xác ông được dập vào một hố gần đó, hai tù nhân được lệnh lấp đất. Một tháng sau xác ông được đồng bào khám phá.

        Vô vọng, đoàn người bước đi càng lúc càng chậm, câm lặng uất nén. Người gác càng hối thúc. Rồi có tiếng hô "Dừng lại". Lương thấy đám người phía trước được lệnh bỏ túi xách xuống và ngồi xuống. Họ đă tới đích. Đám canh gác phía sau miệng hét thúc kẻ này đi nhanh, chân đá vào sườn kẻ khác... Sau này, Lương nhớ lại ḿnh đă đi qua thôn Tu Tay. Theo anh, chừng 18 người đă bị kêu lên phía trước và bị quân Mặt Trận tố có tội ác với nhân dân. Các nạn nhân bị lôi đi ngay. Chả ai biết ǵ về số phận họ v́ chẳng bao giờ gặp lại họ nữa. Những người khác được lệnh đi về phía lăng Đồng Khánh.

        Sau một giờ đi họ lại được lệnh dừng, chia thành hai nhóm nhỏ và bắt đầu được lệnh đào hầm rănh. Họ đào mồ cho lớp người tới sau, chứ chính họ th́ chỉ vài mạng phải nằm ở đây mà thôi. Như một ác mộng kinh hoàng thăm viếng địa cầu, nhưng ác mộng không do quỷ ma nào cả mà do chính con người tạo ra.

        Thoạt tiên, Lương nghĩ chắc ḿnh sẽ không qua khỏi. Dù vậy, anh và người lính trẻ vẫn cố t́m cách thoát thân, trong một hoàn cảnh có thể nói là tuyệt vọng. Hai người thất thần nh́n nhau, mắt mở lớn. Chung quanh Lương, đám người đói, lạnh, có kẻ đau, không ai dám quay về nh́n thành phố thân yêu đổ nát đang ch́m trong bóng tối sau lưng họ. Họ đào đă hai, ba tiếng, ai nấy im lặng gặm nhấm suy nghĩ của ḿnh. Hố đào là để trú ẩn và làm mương dẫn nước, người ta nói thế. Một tiếng nổ kèm với tiếng la vang lên. Thần chết vây bủa không gian. Tại sao ḿnh ở đây?

        Đa số họ là công giáo, chả ai quan tâm tới chính trị, một số do hoàn cảnh lịch sử phải bước vào lính như bao nhiêu thanh niên Việt Nam và trên khắp thế giới đến tuổi khác.

        Sau khi đào xong một hố rănh, đám đông được lệnh đi tới một đụn cát để nghỉ đêm. Vài người bị dẫn đi. Một số la thét lên v́ sợ. Lương thấy người bạn ở cùng phố mà anh quen từ mấy năm nay bật khóc nức nở. Một người hoảng lên chạy quẩn để rồi bị bắt giữ lại. Lương hoảng hốt. Chân anh như điện giật. Anh nghĩ phải liều ngay. Chung quanh cán bộ gác đầy dẫy, nhưng nếu lao vào được bóng tối th́ có cơ thoát. Ác mộng tiếp tục. Người la. Kẻ bị đánh. Người rú lên cười kinh hoàng. Lương ở trong một đám khá đông đang bước đi. Đám người khập khễnh lê lết xuyên qua một đám cây rậm đi xuống đụn cát phía Nam. Khi họ xuống đồi, Lương lách người lao vào bóng tối. Một viên đạn rít bên tai. Anh phóng qua đám rừng, tai vẫn nghe tiếng đạn và tiếng la hét. Chỉ vài phút anh tới một con suối và chạy theo ḍng nước hướng về phía Đông. Anh đi suốt đêm, thỉnh thoảng bị khuất động bởi trái sáng thả từ máy bay và tiếng đại bác. Sáng ra thấy ḿnh băng qua một con đường sắt. Từ đó tiếp tục đi tới quốc lộ, ḷng mong ngóng sớm thoát được vùng tử địa. Xế chiều anh tới con đường phía Nam cách Phú Bài mấy dặm. Măi tới ngày 16 tháng 2 Lương mới về lại được thành và kể cho chị Kim những ǵ đă xảy ra...

        Người ta đoán rằng đám nạn nhân từ Phú Cam tiếp tục đi nhiều ngày nữa về hướng Nam, xuyên qua một vùng cây cối khó đi. Măi tới trung tuần tháng 9-69 người ta mới t́m thấy xác họ trong một con suối nhỏ, khe Đá Mài, con suối chảy ra khe Đại đổ vào sông Hương... Trong số 428 bộ cốt t́m được ở đó, rất ít được nhận diện. V́ không t́m thấy ở đâu khác, gia đ́nh họ Nguyễn (thân nhân người lính trẻ) tin rằng con ḿnh đă chấm dứt cuộc đời nơi khe suối này...

        Mồ Tập Thể

        Mồ tập thể được khám phá đầu tiên ở trường trung học Gia Hội, nằm bên cạnh khu dân cư. Sở dĩ cư dân gần đó biết được là v́ họ nghe tiếng súng và biết ở đó có mở ṭa án nhân dân. Một số người sau khi tham dự phiên ṭa đầu tiên đă liều trốn và may mắn thoát. Một số khác nhờ bơi qua sông. Trước ngôi trường có tất cả 14 hố gồm 101 tử thi. Sau ba ngày t́m kiếm, người ta khám phá thêm một số hố rải rác trước, sau và bên hông trường, nâng tổng số tử thi lên 203, gồm xác thanh niên, người già và phụ nữ.

        Trong số xác trẻ có 18 sinh viên. Một số trong bọn họ là những sinh viên đă bỏ vô bưng theo Mặt Trận sau vụ đấu tranh chống chính quyền, nay trở về bắt các sinh viên khác theo họ. Khi Mặt Trận chuẩn bị rút, các sinh viên được phép chọn hoặc vô bưng hoặc ở lại thành. Kẻ chọn ở lại bị giết và chôn tại trường. Những sinh viên khác của Gia Hội không theo Mặt Trận cũng chịu chung số phận. Có hố vừa chôn được hai hoặc ba tuần; số c̣n lại rất mới. Những xác đầu tiên được lính Thủy Quân Lục Chiến Cộng Ḥa khám phá ngày 26-02-1968.

        Trong số nạn nhân có cô Hoàng Thị Tam Tuy (các tên riêng và địa danh nào không đoán được sẽ ghi lại đúng như tác giả đă ghi - Người dịch), 26 tuổi, rất xinh, bán hàng ở chợ, nhà tại đường Tô Hiến Thành, Gia Hội. Bị quân Mặt Trận, theo lời kể của chị/em cô, vào nhà bắt đi đưa vào trường điều tra ngày 22 tháng 2, rồi chẳng thấy trở về. Xác cô chân tay bị trói, miệng nhét đầy giẻ, ḿnh mẩy không thấy một vết thương nào. Xác cô nằm chung với bốn nạn nhân khác, mà hai trong số đó có bà con với chị/em dâu cô. Trong số các nạn nhân khác có bà góa Dương Thi Co, 55 tuổi, nghề bán guốc, 4 con. Bị bắt tại nhà ngày 22-02, đưa vào trường Gia Hội và bắn chết. Xác bà được các con nhận diện ngày 26-02. Người thứ ba là Lê Văn Thắng, 21 tuổi sinh viên ở Gia Hội. Anh bị bắt đi tham dự lớp huấn luyện ngày 14-02. Xác được gia đ́nh phát hiện và nhận diện ngày 16-03, chung hố với hai nạn nhân khác trong khuôn viên trường.

        Người thứ tư là Trần Đ́nh Trọng, sinh viên kỹ thuật và mới lập gia đ́nh. Bị bắt ngày 06-02, t́m thấy xác ngày 26-02. Người thứ năm Nguyễn Văn Dong, cảnh sát 42 tuổi, bị bắt ngày 17-02 ở nhà một người quen và bị chôn sống, tay trói tại trường Gia Hội. T́m thấy xác ngày 26-02. Người thứ sáu là Lê Văn Phú, 47 tuổi, cảnh sát. Bị bắt tại gia ngày 08-02. Vợ con van xin Mặt Trận cho phép chồng ở lại nhà, nhưng tối hôm đó bị hành quyết, bị bắn vào đầu, xác t́m thấy ngày 26-02, ở khuôn viên trường. Người thứ bảy, bà Nguyễn Thi Lao, buôn thúng bán bưng, 48 tuổi. Bị bắt trên đường lộ. Xác t́m thấy ở trường học, tay bị trói, miệng nhét đầy giẻ; ḿnh mẩy không bị một vết thương nào. Có lẽ bà bị chôn sống. Những xác khác t́m thấy gồm một đại úy cộng ḥa, hai trung úy, ba trung sĩ và mấy viên chức hành chánh. Bốn xác người của Mặt Trận.

        Vùng mồ lớn thứ hai được khám phá gồm 12 hố với 43 tử thi ở Chùa Theravada, thường gọi là Tăng Quang Tự.

        Vùng thứ ba tại Băi Dâu với 3 hố, 26 xác. Trong số nạn nhân ở Chùa có ông Phan Ban Soan, 60 tuổi, sinh tại Phú Vang, Thừa Thiên, nhà ở đường Tô Hiến Thành, có gia đ́nh, 5 con. Ông Soan làm nghề thợ may, trước có tham gia vụ Phật giáo chống tổng thống Diệm. Năm 1961 bị bắt v́ chống chính quyền, được thả năm 1967. Bị Việt cộng bắt đi tối 12-02 trên đường Chi Lăng, Gia Hội. Cộng sản phân công ông chôn xác chết và phân phối gạo. Xác ông tay bị trói, bị bắn xuyên đầu, dập cùng hố với 7 người khác.

        Một người khác t́m thấy ở Chùa là ông Đặng Cơ, 46 tuổi, nghề thầu khoán, bị bắt tại gia ngày 06-02, t́m thấy xác ngày 26-02. Một người khác nữa là ông Ngô Thông, 66 tuổi, nhân viên hành chánh hồi hưu, bị bắt ngày 08-02, xác dập chung với 10 người khác. Một số tử thi có vết thương, một số tay bị trói giật cánh khỉ bằng dây thép gai, và một số miệng bị nhét giẻ.

        Lần đầu tiên nói chuyện với đồng bào trong vùng, tôi tưởng chỉ có 16 xác ở Chùa và 3 xác khác ở Băi Dâu. Nhưng bên hông và sau Băi Dâu có nhiều hố chôn. Tất cả ở đây chết v́ bị trả thù. Một vài người là thành viên Mặt Trận nhưng bị giết v́ muốn ở lại thành. Họ đều là dân Gia Hội. Bốn tháng sau, tháng 08-68, tôi trở lại đây để t́m hiểu thêm uẩn khúc của những cái chết. Thân nhân các nạn nhân lẫn dân địa phương đều xác nhận những điểm trên.

        Tiết lộ về "mồ chôn tập thể" đầu tiên của chính quyền miền Nam là vào ngày 28-02-68, khi phát ngôn nhân chính phủ cho biết về một hầm "ghê gớm ở Cồn Hến gồm 100 xác công chức và quân nhân bị bắt khoảng đầu tháng". Cũng theo phát ngôn viên, "các nạn nhân bị Việt cộng giết, thân xác họ không được lành lặn". Cồn Hến nằm giữa sông Hương. Lúc đầu Mặt Trận không màng chiếm Cồn. Nhưng sau nó trở thành một vị trí chiến lược cho việc tiến quân và rút quân từ Gia Hội ra vùng cát Đông Nam, vùng họ chiếm từ nhiều năm nay. Chính quyền xác nhận có 101 xác trong hầm. Theo đồng bào chạy thoát từ Cồn th́ trong số nạn nhân có nhiều người nam mang quân phục, một vài người bận đồ kaki của Mặt Trận, một số khác bận áo ḍng ngắn, một vài người mang quân phục lính cộng ḥa và một vài người bận thường phục. Tôi hỏi nhân viên chính quyền địa phương về tên tuổi các nạn nhân th́ được trả lời là các tử thi không được nhận diện đầy đủ; họ xác nhận là không thể nào quả quyết tất cả đều bị hành quyết; một vài nạn nhân có thể đă chết trong khi giao tranh và vài xác khác, cũng theo họ, là của quân thù.

        Vùng chôn thật sự thứ tư nằm sau Tiểu chủng viện, nơi dựng ṭa án nhân dân. Hai hầm chứa xác ba người Việt làm việc cho ṭa đại sứ Hoa Kỳ, hai xác người Mỹ là ông Miller và ông Gompertz, nhân viên USOM, và xác một giáo sư trung học người Pháp bị giết v́ lầm là người Mỹ. Tất cả đều bị trói tay. Xác t́m thấy và liệm ngày 09-02. Xác hai người Mỹ và người Pháp được đưa về Đà Nẵng.

        Quận Tả Ngạn, vùng thứ năm, do một quân nhân người Úc khám phá ngày 10-03-68. Ba hầm rănh với 21 tử thi, tất cả đều nam giới, tay bị trói, đạn bắn xuyên đầu và cổ. Một hầm khác, vùng thứ sáu, nằm cách Huế 5 dặm về hướng Đông, được khám phá ngày 14-03-68 do một cố vấn quân sự Mỹ cùng toán lính Việt đi kèm. Hai lăm xác, tất cả đều bị bắn vào đầu, tay trói giật cánh khủyu. Nhờ một cánh tay của một nạn nhân nhôi ra khỏi mặt đất mà hầm được khám phá.

        Phía Nam Huế qua hoàng thành ở Nam Giao là nơi mộ phần của vua Tự Đức và Đồng Khánh. Nơi đây là vùng chôn tập thể thứ bảy. Đây đó trên dưới hai chục hầm, có cái giữa đất bằng, có cái dưới bụi cây, có cái bên bờ suối. Bên cạnh hầm lớn, có những hố nhỏ chứa một, hai hoặc ba xác. Hầm đầu tiên được khai quật ngày 19-03-68, nhưng măi cho tới tháng 6-69 vẫn c̣n xác được tiếp tục phát hiện. Ban đầu c̣n dễ nhận dạng, vài xác mang quân phục, ngoài ra c̣n lại thường phục. Đặc biệt ở đây không có xác phụ nữ và trẻ con. Càng về sau việc nhận diện trở nên khó khăn. Dù vậy, cuối hè 1969, người ta cũng nhận diện được xác bố của ông thôn trưởng thôn Than Duong. V́ con trai vắng mặt nên cụ già bị bắt thay con. Về sau con đi t́m cha măi không gặp. Xác cha, đạn xuyên đầu và ót, được t́m thấy tháng 6-69.

        Cũng trên đường hướng Nam đó là Tu viện Thiên An, nơi xảy ra trận chiến ác liệt trong thời gian cộng sản tấn công. Khi buộc phải triệt thoái, cánh quân chiếm đóng phía Nam thành phố rút lên núi và chiếm giữ ngôi Tu viện xây cách đây 26 năm, cách Huế 6 cây số hướng Nam, vào ngày 21-02. Lúc đó Tu viện đang là nơi lánh nạn cho hơn 3000 người. Mặc cho các cha ḍng van xin, cộng sản đă cho thần hỏa thiêu rụi ṭa nhà chính trong ṿng hai ngày. Các ṭa nhà bên là chỗ sinh kế của nhà ḍng cũng bị lửa đạn thiêu hủy. Thư viện gồm những pho thư khố và thủ bút quư thời vua chúa cũng chung số phận.

        Cha Dom Romain Guillaume, một trong những linh mục của ḍng, bị một lính Việt cộng bắn vào vai lúc rời khỏi ṭa nhà cháy sau khi đă di tản hầu hết dân tỵ nạn. Một linh mục người Việt bị bắn vào chân. Khi rút khỏi đống gạch vụn Tu viện ngày 25-02, Cộng quân mang theo trên 200 người, trong đó 2 linh mục người Pháp, cha Urbain, 52 tuổi, và cha Guy, 48 tuổi và một số tu sĩ linh mục, tập sinh và người giúp việc. Những người này bị lọc bắt trong thời gian cộng quân chiếm Nhà ḍng và được dẫn đi về hướng Nam. Đa số bọn họ kết liễu cuộc đời gần chỗ lăng các vua. Tới tháng 6-69, tổng cộng 203 xác được khai quật. Trong số nạn nhân ở lăng Tự Đức có Đoàn Xuân Ṭng, 20 tuổi học sinh trung học, nhà ở làng Nguyệt Biểu, quận Hương Thủy. Em biến mất khỏi nhà ngày 06-02-68. Xác em được thân nhân t́m thấy bên cạnh lăng vua ngày 19-03-68, chôn chung với năm người khác cùng làng. Tại lăng Đồng Khánh có xác linh mục Urbain lấp cùng một hố với 10 người khác. Một người Việt khai quật xác cho tôi hay tay linh mục bị trói, ḿnh không có một vết thương, chứng tỏ có lẽ bị chôn sống. Xác ông liệm ngày 23-03-68 và sau đó được một linh mục đồng ḍng nhận diện. Vị linh mục này không thể xác nhận được là tay cha Urbain có bị trói hay không. Sự kiện không có xác đàn bà và con trẻ trong các hầm chứng tỏ các nạn nhân đă bị hành huyết dă man chứ không phải chết trong lúc giao chiến. Nếu bị pháo kích hoặc oanh tạc th́ chắc chắn đă có người bị thương và sống sót, hoặc có người chết không toàn thây. Và chắc rằng họ không phải bị chôn tại chỗ, bởi theo phong tục người chết luôn được mang về nhà ḿnh để hồn họ khỏi phải vất vưởng muôn kiếp.

        V́ thế nguyên tắc của đối phương là phải giấu nạn nhân thế nào để không bị khám phá, mà nếu có bị khám phá th́ cũng không nhận diện được là ai.

        Ngoài thi hài cha Urbain, thi hài cha Guy ḍng Thiên An cũng được t́m thấy trong một hầm riêng ngày 27-03-68 gần lăng Đồng Khánh, với vết đạn ở đầu và cổ.

        Vùng chôn thứ tám ở cầu An Ninh khám phá ngày 01-03 với 20 xác. Trong số tử thi có ông Trương Văn Triệu, trung sĩ lính Cộng ḥa. Trung sĩ Triệu có vợ và 5 con. Du kích cộng sản địa phương bắt ông ở trường mẫu giáo Kim Long, nơi ông ẩn trốn. Bị trói và dẫn đi. Nhờ dân chúng gần đó cho hay Việt cộng có chôn xác người gần cầu nên vợ ông đă t́m được xác chồng sau đó.

        Xác ông Trần Hy, thuộc lực lượng Nhân Dân Tự Vệ, có vợ 4 con, cũng được lấp cùng hầm với ông Triệu. Ông bị bắt ngày 20-02 khi đang trốn trong nhà một láng giềng. Tay bị trói cánh khuỷu, người không có vết thương nào.

        Vùng chôn thứ chín ở cửa Đông Ba, nơi xảy ra giao tranh lớn. Đây chỉ có một hầm 7 người bị bắt tại gia và giết sau đó. Trong đó có ông Tôn Thất Quyền, 42 tuổi. Có gia đ́nh với 10 người con, bị bắt và dẫn đi hôm 08-02-68. Gia đ́nh t́m được xác ông ngày 05-05-68.

        Địa điểm thứ mười là trường tiểu học An Ninh Hạ, một hầm 4 xác, trong đó có cảnh sát Trần Triệu Túc, 52 tuổi, có vợ 7 con. Ông bị bắt tại nhà và mang đi ngày 05-02-68. Xác t́m được ngày 17-03-68 ở trường, mang vết thương ở đầu và cổ. Ba xác c̣n lại: một sinh viên, một quân nhân và một cảnh sát.

        Địa điểm thứ mười một là trường Van Chi, một hầm 8 xác. Trong đó có anh Lê Văn Loang, thợ máy, 35 tuổi, có vợ 6 con. Theo lời chị Loang, anh bị bắt đi dự lớp huấn luyện ngày 06-02. Khi bị dẫn đi, chị và các cháu chạy theo van xin nhưng vô hiệu. Họ ra lệnh mẹ con chị phải quay trở về. Xác anh được những gia đ́nh đi t́m xác người thân t́m thấy ngày 10-03-68 gần trường. Một vài xác bận quân phục, 4 xác chắc chắn là thường dân, trong đó có một sinh viên.

        Địa điểm thứ mười hai ở chợ Thông, cách nội thành 2 cây số về hướng Tây. T́m được 102 xác. Trong đó có ông Nguyễn Ty, 44 tuổi, thợ xây gạch, có vợ 6 con. Bị bắt ngày 02-02-68 và có lẽ bị giết ở chợ cùng với nhiều nạn nhân khác. T́m được xác ngày 01-03, tay bị trói, một viên đạn từ ót bung ra cửa miệng. Nhiều người khác cũng bị bắn, tay trói. Có nhiều xác đàn bà nhưng không có trẻ con.

        Địa điểm thứ mười ba là vùng lăng Gia Long, ở Thiện Hàm bên bờ sông Hương, cách thành phố khoảng 16 cây số hướng Nam và cách Đàn Nam Giao cỡ 13 cây số Tây Nam. Gần 200 xác được t́m thấy dưới các đám cây và bụi rậm, gồm học sinh, sinh viên, nhân viên hành chính, quân nhân và nhiều phụ nữ. 27 người thuộc làng lân cận. Sau khi an ninh tạm văn hồi, các bà đi t́m chồng đă khám phá ra địa điểm này. Lúc đầu, họ không dám đi quá xa. Nhưng hai ngày sau, 25-03-68, họ đụng vào một miếng đất mới đào trên triền một trong nhiều thung lũng nhỏ trong vùng. Xác người thân họ nằm nơi đây, tay bị trói cánh khủy, đạn bắn từ sau cổ xuyên qua miệng.

        Có nhiều rănh hầm nối nhau với nhiều xác. Một số nạn nhân từ nội thành, những người khác từ các làng lân cận. Một số là sinh viên từ Huế về nhà ăn tết.

        Địa điểm thứ mười bốn nằm ở giữa Chùa Tăng Quang và Tường Vân, 2,5 cây số Tây Nam Huế. Ở đó có xác 4 người Đức, 3 bác sĩ và một bà vợ, t́m thấy ngày 02-04-68.

        Địa điểm mười lăm ở Đông Gi, 16 cây số phía đông Huế trên đường ra bờ biển, t́m thấy ngày 01-04-68. 101 xác, đa số bị trói và miệng nhét đầy giẻ. Tất cả đều nam giới, trong đó có15 sinh viên, nhiều quân nhân và nhân viên hành chính, già lẫn trẻ. Một vài xác không thể nhận diện được.

        Tới tháng 05-68, tổng cộng có trên 900 xác người bị coi là mất tích đă được t́m thấy. Dĩ nhiên c̣n nhiều người chưa được tính... Đầu năm 1969 nhiều địa điểm khác được khám phá.

        Điểm chôn thứ mười sáu: Đầu tiên ở làng Vinh Thái. Địa điểm thứ hai ở làng Phú Lương. Địa điểm thứ ba ở làng Phú Xuân, tất cả thuộc quận Phú Thứ. Tất cả được t́m thấy trong khoảng từ tháng 01 tới tháng 08-69. Quận này với quận kế bên bị cộng sản chiếm nhiều năm và nơi đây xảy ra nhiều cuộc không tập kéo dài nhiều tháng. Măi tới đầu năm 1969 quân Cộng ḥa mới tiến vào được vùng này...

        Ba làng này cách thị xă Huế chừng 15 cây số về các hướng Đông và Đông Nam, cách bờ biển từ 3 tới 5 cây. Theo các viên chức địa phương, trên 800 xác được t́m thấy trong các vùng trên trong ṿng 6 tháng. Có hầm đào sâu, có hầm cạn. Nhiều xác chôn lâu rồi, quần áo đă mục...

        Trong số nạn nhân người ta nhận diện được 16 học sinh trung học, theo học ở Huế nhưng về quê ăn tết. Cả nhân viên hành chính, đàn ông, đàn bà, trẻ em, già lẫn trẻ. Một số tay bị trói, đa số đều chôn cùng một hố. Vùng làng Vinh Thái đào được 135 xác; làng Phú Lương 22; và làng Phú Xuân đợt đầu 230, đợt sau, khám phá vào cuối năm 69, 375 xác. Dù thời gian qua lâu, nhưng nhờ lượng muối cao của đất vùng này giữ, đa số tử thi hăy c̣n có thể nhận diện được. Nhiều nhân viên hành chính và quân nhân, bị bắn ở cổ và đầu. Đa số nạn nhân thuộc nam giới. Một vài phụ nữ và trẻ em và một vài người mang nhiều loại vết thương. Có các linh mục, tu sĩ và chủng sinh của các làng lân cận mất tích từ hơn 20 tháng kể từ biến cố tháng 02-68. Trong số 357 xác có cha Bửu Đồng, một cha sở quận Phú Vang và 2 chủng sinh. Cha Đồng dấu được trong túi sau bộ đồ ngủ đen trên người một hộp mắt kính trong đó có ba bức thư tiếng Việt. Một trong ba lá thư này, có bản chụp trưng bày ở nhà thờ chính ṭa Huế, ông viết cho bổn đạo ḿnh (thư t́m thấy trên thi thể ngày 8-11-69).

        «Các con yêu dấu,

        «Đây là bút tích cuối cùng để nhắc cho các con ghi nhớ bài phúc âm thánh Phêrô trên thuyền băo táp... (3 chữ đọc không ra) đức tin. Lời cầu chúc của Cha ngày đầu xuân cho mọi công việc Tông đồ của Cha giữa chúng con, nhớ... (hai chữ đọc không ra) khi sự sống của Cha sắp kết liễu theo ư Chúa.

        «Hăy mến Mẹ sốt sắng lần hột, tha mọi lỗi lầm của Cha, xin cám ơn Chúa với Cha, xin Chúa tha tội cho Cha và tận t́nh thương nhớ cầu nguyện cho Cha được sống trong tin tưởng, kiên nhẫn, trong khắc khổ để kiến tạo ḥa b́nh của Chúa Kitô và phục vụ tinh thần Chúa và mọi người trong Mẹ Maria. Xin cầu nguyện cho Cha b́nh an sáng suốt và can đảm cùng mọi sự đau khổ tinh thần, thể xác và gởi mạng sống cho Chúa qua tay Đức Mẹ.

        «Hẹn ngày tái ngộ trên nước Trời. Chúc lành cho chúng con”.

        (Chữ kư Cha Đồng)

        Điểm chôn thứ mười bảy ở làng Thượng Ḥa, quận Nam Ḥa, bên bờ sông Tả Trạch, một phụ lưu sông Hương phía Nam lăng Gia Long. 11 xác được t́m thấy giữa các lùm cây trong tháng 07-69. Chỉ có ba xác nhận diện được là người của làng bên cạnh. Tất cả đều mang vết thương cổ và đầu, dấu chỉ của sự hành quyết.

        Điểm thứ mười tám ở Thúy Thạnh, quận Hương Thủy, t́m thấy tháng 04-69, và ở làng Vinh Hưng, quận Vinh Lộc, t́m thấy tháng 07-69. Cả hai làng nằm trong vùng bị cộng sản chiếm từ lâu... Trên 70 xác, nhiều xác không c̣n nhận diện được nữa, đa số là đàn ông, vài đàn bà và trẻ con. Họ được nhận diện là người của các làng lân cận và vài người có thể bị chết v́ chiến cuộc bởi ḿnh họ mang nhiều vết thương và xác không toàn vẹn. Các nạn nhân khác bị bắn ở cổ và đầu.

        Điểm thứ mười chín t́m thấy vào tháng 09-69 ở Khe Đá Mài, quận Nam Ḥa, một con suối nhỏ chảy vào Khe Đại, phụ lưu sông Hương. Khe chứa đầy xương người, có xương đủ bộ, có xương nằm riêng, sọ nằm riêng; tất cả được nước suối mài trắng tinh. Dân đi cưa gỗ t́m thấy địa điểm này. Nạn nhân có lẽ đă được chôn bên bờ suối trong mùa mưa và nước suối đă dần soi ṃn đất để lộ xác ra, cũng có thể là nạn nhân bị vất xuống suối, chứng cớ là các mảnh quần áo được t́m thấy dọc bờ hoặc ngay dưới khe, th́ việc chôn lấp nạn nhân có lẽ xảy ra trong các tháng mùa mưa (tháng hai, ba, tư). Và điều này có nghĩa là nạn nhân đă được dẫn thẳng tới đây hoặc được mang tới đây sau khi bị bắt một thời gian ngắn. Nếu chôn trong mùa suối khô, th́ sự kiện xảy ra trong khoảng từ tháng 06 tới 10.

        Có lẽ để giữ bí mật khi rút lui Việt cộng đă thanh toán vội vàng các nạn nhân tại đây. Theo luật thông thường, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, kẻ thù thường chôn cất xác đồng đội đàng hoàng. Tuy nhiên cũng có thể đây là xương và sọ của lính Mặt Trận và Bắc Việt. Như vậy th́ số phận nào cho những người Phủ Cam bị mất tích?

        Nghiên cứu các phúc tŕnh quân sự Mỹ th́ không thấy có một cuộc không tạc lớn hoặc của máy bay B52 nào ở vùng trên, ngoại trừ trận chiến gần Lộc Sơn vào hạ tuần tháng 04-68, một địa điểm cách xa nơi đó chừng 10 cây số. Vả lại lập luận mang người bị chết v́ bom B52 băng qua vùng đất gập ghềnh để đưa về chôn ở suối này quả không vững. Đường lên núi dễ dàng hơn nhiều. Cũng vậy, nếu kẻ thù bị thiệt hại nặng ở trận Lộc Sơn và, theo thói quen sẵn có, đă mang xác 500 đồng đội đi th́ hẳn lộ tŕnh phải là hướng núi, gần và dễ di chuyển hơn nhiều, chứ làm sao mà chọn băng qua cánh rừng dày đặc khó xuyên qua được này.

        Trong thời gian cuộc tấn công của cộng sản có xảy ra giao tranh lớn kéo dài từ Huế qua Bến Ngự, tới gần cầu Nam Giao và trong Nhà ḍng Thiên An. Nhưng đă không có tiếp tục đánh nhau lớn về mạn Nam, khi quân thù chọn đường rút lui lên núi, hướng trái với Đá Mài. Khe Đá Mài nằm cách thành phố 40 cây số về hướng Nam, bên ngoài vùng lăng tẩm; nơi nầy được coi là vùng không người, chỉ có cộng quân lai văng. Khe chứa 500 sọ. Địa thế cách trở, cách xa mọi văn minh bởi rừng đồi vách đá cho thấy người ta không muốn để số xác kia, xác của những người mang từ Huế ra bị khám phá, mà nếu có khám phá th́ cũng không nhận diện được. Nằm lẫn với xương là các mảnh quần áo thường, không phải kaki hay vải màu xanh bộ đội miền Bắc hoặc quân phục Mặt Trận. Các sọ vỡ xương trán tất thảy cho thấy bị đánh bởi một vật ǵ nặng. Một số sọ khác không thấy vết tích ǵ ở xương, đây có thể là nạn nhân chết trong lúc giao tranh. Lần lượt tất cả hài cốt được chuyển về thành phố, nơi họ ra đi và tống táng trong an b́nh... Sau khi Đá Mài được khám phá, vẫn c̣n vài trăm người mất tích. Trong số đó có một số sinh viên, điển h́nh là các anh Ngô Anh Vũ, Nguyễn Văn Bích. Cả hai bị bắt ở nhà thờ Phủ Cam. Những người khác, viên chức hành chánh, thành viên chính đảng, thanh niên công giáo, Phật giáo, tu sinh, giáo chức và quân nhân. Họ bị bắt đi, biệt tăm tin tức.

        Bên cạnh các hầm chôn tập thể, c̣n có các nạn nhân lẻ tẻ, bị giết tức tưởi. Có khi cả gia đ́nh bị tiêu diệt như gia đ́nh ông Nam Long, thợ buôn, bị bắn cùng vợ và 5 con tại nhà. Ông Ngô Bá Nhuận bị bắn dă man trước rạp chiếu bóng địa phương và ông Phan Văn Tường, lao công, bị giết ngoài nhà ông với bốn đứa con...

        The Vietcong Massacre at Hue. Vintage Press, New York, 1976

        http://dactrung.net/baiviet/noidung.

 

 

Tội ác của VC:

Thảm sát Mậu Thân 1968 ở Huế

Nguyễn Lư Tưởng

        Những hành động dă man của Việt Cộng

        1- Tại Phú Cam, khi VC tiến vào làng này, lực lượng nghĩa quân ở đây chiến đấu rất hăng say. Nhưng quân số VC quá đông, cấp tiểu đoàn, nên anh em nghĩa quân giấu súng và chạy lẫn lộn trong dân chúng. Việt Cộng đă vào nhà thờ bắt tất cả các người đàn ông, thanh niên đem đi.

        Có hơn 300 người đă bị bắt trong đó có Lê Hữu Bôi, Lê Hữu Bá... hai người nầy từ Nam Giao chạy về Phú Cam hy vọng nơi đây không có VC. Họ đă trốn trong nhà thờ để tránh bom đạn. Những người Phú Cam bị bắt, bị giết tập thể tại khe Đá Mài thuộc vùng núi Đ́nh Môn, Kim Ngọc, quận Nam Ḥa, Thừa Thiên. Xác chết nằm dưới khe, thịt thối rữa bị nước cuốn trôi đi, chỉ c̣n sọ và xương lẫn lộn.

        Tháng 10-1969, sau gần hai năm mới t́m được chỗ đó. Thân nhân đến nhận các dấu vết như thẻ căn cước bọc nhựa, quần áo, đồ dùng, tràng hạt, tượng ảnh. Trong số các di vật nầy có thẻ căn cước của Lê Hữu Bôi (Bôi là Chủ Tịch Tổng Hội Sinh Viên Sài g̣n năm 1963, nổi tiếng qua phong trào tranh đấu của Phật tử chống TT. Ngô Đ́nh Diệm).

        Có những em học sinh bị bắt trong nhà thờ Phủ Cam, cũng bị giết chết tập thể bằng đại liên, bằng ḿn tại Khe Đá Mài như Bùi Kha (16 tuổi), Phan Minh (16 tuổi), Nguyễn Duyệt (17 tuổi) v.v.. Đại úy Trung, khóa 16 Đà Lạt, sĩ quan liên lạc của SĐ 101 Dù Mỹ bị kẹt ở Phú Cam. Ông trốn ra được và cùng lực lượng quân đội ta trở lại tái chiếm Phú Cam đă bị tử trận.

        2- Tại Thành Nội và Gia Hội là nơi Cộng Sản chiếm đóng rất lâu, nhiều người bị bắt, bị đem ra xét xử. Cộng Sản đă lập ra tổ chức Liên Minh Dân Tộc Dân Chủ Ḥa B́nh đưa giáo sư Lê Văn Hảo (Đại Học Văn Khoa Huế) lên làm Chủ Tịch và Thượng Tọa Thích Đôn Hậu (Chánh Đại Diện Miền Vạn Hạnh) và Bà Nguyễn Đ́nh Chi (Nguyên Hiệu Trưởng Trường Đồng Khánh Huế) làm Phó Chủ Tịch.

        Nguy hiểm nhất là bọn theo phong trào tranh đấu chống chính quyền VNCH năm 1966 như Hoàng Phủ Ngọc Tường (giáo sư), Hoàng Phủ Ngọc Phan (sinh viên Y khoa), Nguyễn Đắc Xuân (sinh viên Sư Phạm), Trần Quang Long (sinh viên Sư Phạm), Phan Chánh Dinh tức Phan Duy Nhân (sinh viên) v.v...

        Khi quân đội Chính Phủ ở Sài g̣n ra Huế tái lập trật tự vào mùa hè 1966, bọn chúng chạy vào chiến khu theo Việt Cộng, nay trở lại Huế, dẫn VC đi lùng bắt bạn bè, những sinh viên ở trong các chính đảng quốc gia chống Cộng như Việt Nam Quốc Dân Đảng, Đại Việt Cách Mạng và những anh em công chức, cán bộ, cảnh sát, sĩ quan v.v... bị kẹt lại trong khu vực VC kiểm soát. Chúng lập ṭa án nhân dân để xét xử họ, trả thù những người trước đây đă chống lại chúng.

        Trước Tết Mậu Thân mấy tháng, Lê văn Hảo đă bị Cảnh Sát Thừa Thiên bắt giam v́ lư do đă phát hành báo bí mật tuyên truyền chống Mỹ, chống chiến tranh và ủng hộ Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam. Nhưng sau đó y đă làm đơn nhận lỗi và xin khoan hồng, đồng thời giáo sư Lâm Ngọc Huỳnh, Khoa Trưởng Đại Học Văn Khoa cũng đă vận động xin chính quyền VNCH tại tỉnh Thừa Thiên khoan hồng cho y nên ông Đoàn Công Lập, Trưởng Ty Cảnh Sát Thừa Thiên đă trả tự do cho y.

        Sau khi quân đội VNCH tái chiếm Thành Nội Huế, Lê văn Hảo chạy theo Việt Cộng ra Hà Nội và trở lại Huế năm 1975, được cho làm ở Ty Thông Tin Văn Hóa. Nhân cơ hội được Cộng Sản cho đi Úc, Lê Văn Hảo đă xin tỵ nạn chính trị, hiện y đang sống ở Pháp. Trả lời cuộc phỏng vấn của Đài BBC, y đă xác nhận việc Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hoàng Phủ Ngọc Phan và đồng bọn đă lập ṭa án nhân dân trong Tết Mậu Thân để xét xử sinh viên và những người quốc gia ở Huế là đúng. Y nói y không tham gia ṭa án đó.

        Việt Cộng đă bắt được ông Nguyễn văn Đăi (Phụ Tá Đại Biểu Chính Phủ), ông Bảo Lộc (Phó Tỉnh Trưởng) tại tư gia. Riêng ông Lê Đ́nh Thương, Phó Thị Trưởng Huế, không chịu ra đầu hàng khi VC tấn công vào, ông tự tử bằng lựu đạn. Nghị Sĩ Trần Điền, Chủ Tịch ủy Ban Canh Nông Thượng Nghị Viện, một trong những vị lănh đạo cao cấp của Hướng Đạo VN, đă từng làm Tỉnh Trưởng Quảng Trị, làm giáo sư ở Huế, đă bị bắt và bị chôn sống.

        Thiếu Tá Từ Tôn Kháng, Tỉnh Đoàn Trưởng Xây Dựng Nông Thôn Thừa Thiên, nhà ở 176 Bạch Đằng (gần cầu Đông Ba) Huế, trốn trong nhà đă ba bốn ngày. VC vào nhà bắt vợ con ra đứng giữa sân và tuyên bố nếu ông Kháng không ra tŕnh diện th́ sẽ tàn sát cả nhà khiến ông phải ra nộp mạng. VC đă trói tay ông, cột ông vào cọc giữa sân, xẻo tai, cắt mũi, tra tấn cho đến chết. Thật là dă man và kinh hoàng.          Ông Trần Ngọc Lộ, Bí Thư Đại Việt Cách Mạng (ĐVCM) Quận Phú Vang, người lập ra môn phái vơ Thần Quyền ở Huế, bị bắt cùng với vợ của ông, đă bị chúng giết để lại bầy con dại bơ vơ. Anh Trần Mậu Tư, thuộc Đặc Khu Sinh Viên ĐVCM ở Huế bị bắt và tra tấn dă man cho đến chết.

        Con số đảng viên ĐVCM chết tại Huế trong Tết Mậu Thân lên đến trên 300 người. Trước 1975, tôi có giữ danh sách đó, sau v́ hoàn cảnh phải thủ tiêu, nay đang sưu tầm lại. Bên VN Quốc Dân Đảng, có Giáo sư Phạm Đức Phác, ông Lê Ngọc Kỳ v.v... là những đảng viên cao cấp cũng bị VC giết chết trong Tết Mậu Thân.

        VC đă tàn sát cả nhà bà Từ Thị Như Tùng và chồng là Trung Tá Nguyễn Tuấn, chỉ huy Thiết Giáp ở G̣ Vấp, chỉ có một em bé may mắn sống sót hiện ở Mỹ. Ngày 9-2-1968, tiểu đoàn K.8 của Việt Cộng tấn công vào làng Dương Lộc, nghĩa quân và dân làng chiến đấu quyết liệt, VC thiệt hại nặng. Sau khi nghĩa quân rút ra khỏi làng, VC đă bắt Linh Mục Lê Văn Hộ và em Nguyễn Tiếp mới 13 tuổi, giúp lễ cho cha. Chúng đă chôn sống Linh Mục và em Tiếp tại vùng Chợ Cạn (Triệu Phong). Tại Phú Vang, VC vào trường La San bắt ba sư huynh và chôn sống với đồng bào vô tội. VC cũng bắt Linh mục Bửu Đồng đi và sau đó đă giết ngài.

        3. Những mồ chôn tập thể tại chùa Áo Vàng (đường Vơ Tánh), tại Sân Trường Gia Hội, phường Phú Cát hoặc vùng Phú Vang, Phú Thứ v.v... hàng trăm nạn nhân bị chôn trong những mồ chôn tập thể, nạn nhân bị đâm bằng lưỡi lê, bị đánh bằng cán cuốc vào sọ, bị bắn bằng súng hay bị chôn sống, tay bị trói bằng giây điện hay giây tre v.v...

        Ba bác sĩ Alterkoster, Discher và Krainick, người Tây Đức, giảng dạy tại Đại Học Y Khoa Huế cũng bị VC giết trong Tết Mậu Thân v́ cho là CIA. Ông Vơ Thành Minh (người thổi sáo kêu gọi ḥa b́nh ở Genève, 1954), tết Mậu Thân 1968, ông đang ở trong từ đường cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự Huế th́ bị VC bắt và đề nghị ông đứng ra làm Chủ tịch Liên minh Dân tộc Dân chủ Ḥa b́nh của VC. Ông từ chối, bị bắt lên núi và bị chúng giết. Những nơi khác ngoài Huế mà chúng tôi được biết, cũng không kém phần dă man, như ở quận Hoài Nhơn, VC đă tàn sát 200 người một lúc trong đó có cả em bé 12-13 tuổi, có các cụ già v.v... v́ tất cả những người nầy đă cùng ông Nguyễn Giảng (ĐVCM) chống lại chúng, không chịu đầu hàng. Nhân dân địa phương có lập bia kỷ niệm, nhưng bia đá nầy đă bị VC phá sau 30-4-1975.

        Đi t́m xác các nạn nhân

        Theo con số tổn thất về nhân mạng được chính quyền VNCH công bố, tại Huế có khoảng 6000 người chết, trong đó về phía quân đội VNCH có 384 người chết và 1800 người bị thương, về phía Mỹ có 147 chết và 857 người bị thương. Con số nầy đă được các sách vở, báo chí thời đó ghi lại. Riêng cá nhân tôi trong thời gian làm Dân Biểu và hoạt động cho Hội Nạn Nhân CS trong Tết Mậu Thân tại Huế và Thừa Thiên, chúng tôi ghi nhận được 4000 gia đ́nh có thân nhân chết, có khai báo tên tuổi để xin trợ cấp. Thiệt hại ở các tỉnh khác, tôi không rơ.

        Nhưng có lẽ không nơi nào trên toàn lănh thổ VNCH có số tổn thất cao hơn Huế được, v́ Huế đă bị VC chiếm giữ trong thời gian quá lâu.

        Sau Tết Mậu Thân ít lâu, t́nh h́nh Huế và Thừa Thiên trở nên yên tĩnh, kế hoạch b́nh định phát triển rất tốt. Một số các gia đ́nh nạn nhân bỗng nhiên được người chết về báo mộng và họ bắt đầu đi t́m, nhờ đồng bào bí mật hướng dẫn nên họ đă t́m ra các nạn nhân. Sau đó chính quyền Huế đă mở các cuộc hành quân t́m xác nạn nhân và đă t́m được ở những nơi xa như Phú Vang, Phú Thứ v.v... những hầm chôn tập thể. Những nơi trong thành phố đă được phát hiện rất sớm, khoảng trong ṿng một tuần sau khi VC bị đẩy ra khỏi thành phố.

        Nhưng những nơi xa, có nơi vài ba tháng, có nơi gần hai năm sau mới t́m được như tại Khe Đá Mài mà chúng tôi đă nói trên đây.

        Năm 1968 và 1969, có một ủy Ban đi t́m xác đă làm việc tích cực và họ cũng đă vào Sài g̣n thuyết tŕnh và trưng bày bằng chứng tại Quốc Hội (Hạ Nghị Viện). Theo tôi được biết, ông Vơ Văn Bằng, nghị viên ở Thừa Thiên đă từng tham gia các đoàn người đi t́m xác nạn nhân năm 1968, hiện đang có mặt ở quận Cam, Nam Cali. Những buổi lễ tưởng niệm và an táng các nạn nhân tại Huế được tổ chức nhiều lần: tại núi Ba Vành vào mùa hè 1968 và tại núi Ba Tầng (Ngự B́nh) vào tháng 10-1969. Những nơi đó đă được xây dựng thành di tích, trồng cây, dựng bia v.v... Ngày nay VC đă cho lệnh phá các di tích đó để cho hậu thế không c̣n nhắc nhở đến nữa.

        Viết về Mậu Thân 1968, có lẽ phải đến cả cuốn sách dày. Đây chỉ là một vài điều nhỏ gợi nhớ mà thôi. Ước mong những người trong cuộc, c̣n nhớ nhiều, biết nhiều sẽ đóng góp thêm, lên tiếng bổ túc cho chúng tôi...

        Tết Mậu Thân là bài học cho người quốc gia, cho các thế hệ mai sau. Khi chúng tôi đứng trước một mồ chôn tập thể ở Huế, chúng tôi thấy trong đó có đủ mọi hạng người, không phân biệt tôn giáo, đảng phái, địa phương hay thành phần xă hội. Tất cả đều là nạn nhân của Cộng Sản, cùng chôn chung một hố. Khi thân nhân đến nhận xác đem đi rồi, chỉ c̣n lại máu nạn nhân thấm vào đất. Và không ai phân biệt được trong hố đất đó, đâu là máu của người Công Giáo hay Phật tử, đâu là máu của quân nhân hay sinh viên học sinh, đâu là máu của cán bộ đảng nầy hay đảng nọ. Tất cả chỉ là máu của người quốc gia, nạn nhân CS mà thôi.

        Năm 1975, khi bước chân vào nhà tù Cộng Sản, chúng tôi cũng gặp đủ mọi hạng người, thuộc đủ mọi tôn giáo, mọi thành phần xă hội. Nhà tù cũng chẳng khác chi cái mồ chôn nạn nhân VC trong Tết Mậu Thân. Khi đất nước rơi vào tay Cộng Sản th́ mọi người không phân biệt tôn giáo, đảng phái đều là nạn nhân của CS hết. Đó là bài học rất đắt giá cho tất cả chúng ta.

        http://www.thienlybuutoa.org/Misc/MauThan1968-01.htm

 

 

Cuộc thảm sát tại khe Đá Mài

Linh mục Phêrô Nguyễn Hữu Giải và

 Linh mục Phêrô Phan Văn Lợi

        Vài lời mở đầu

        Biến cố tết Mậu Thân sắp được hầu hết toàn thể dân tộc VN, đặc biệt nhân dân miền Nam, kỷ niệm lần thứ 40 với trái tim vẫn c̣n rỉ máu, v́ hàng trăm ngàn nạn nhân của cuộc thảm sát này –măi cho tới hôm nay- chưa bao giờ nghe được một lời tạ lỗi và thấy được một cử chỉ sám hối từ phía các tay đồ tể là đảng Cộng sản Việt Nam, đồng bào ruột thịt của họ. Chúng tôi nói là hàng trăm ngàn người, v́ ngoài con số 14.300 nạn nhân vô tội gồm tu sĩ, công chức, giáo sư, giáo viên, sinh viên, học sinh, dân thường ở miền Nam (riêng Huế chiếm gần một nửa), c̣n phải kể đến 100.000 bộ đội miền Bắc (con số do chính CS đưa ra) đă bị nướng vào cuộc tàn sát dân tộc này, cuộc tàn sát man rợ nhất lịch sử đất nước mà người chủ xướng là Hồ Chí Minh và các lănh đạo cao cấp trong đảng CS thời đó.

        Chúng tôi viết lên bài này như nén hương ḷng tưởng nhớ các ân sư, thân nhân, bằng hữu, đồng nghiệp của chúng tôi đă bị CS tàn sát trong biến cố ấy như 3 linh mục người Huế là Hoàng Ngọc Bang, Lê Văn Hộ, Nguyễn Phúc Bửu Đồng, ba linh mục người Pháp là Guy, Cressonnier và Urbain, 3 tu sĩ ḍng Thánh Tâm là Héc-man, Bá-Long, Mai-Thịnh, ba chủng sinh là Nguyễn Văn Thứ, Phạm Văn Vụ và Nguyễn Lương, hai sư huynh ḍng La San là Agribert và Sylvestre cùng nhiều người khác… Chúng tôi cũng viết lên bài này như lời kêu gọi đảng và nhà cầm quyền CSVN phải biết thừa nhận sự thật, lănh nhận trách nhiệm, công nhận tội ác tầy trời mà chính họ đă gây ra cho dân tộc VN trong những ngày xuân năm 1968, phải chấm dứt ngay việc tŕnh bày biến cố Mậu Thân như một chiến thắng lừng lẫy, phải phục hồi danh dự cho các oan hồn bằng cách chính thức tạ tội và để tự do cho bất cứ cá nhân hay tập thể nào tưởng nhớ các nạn nhân này, phải tôn tạo ít nhất ngôi mộ tập thể chôn cất di hài của họ tại núi Ba Tầng (núi Bân), phía Nam thành phố Huế. Ngôi mộ này lưu giữ hơn 400 bộ hài cốt chủ yếu bốc từ Khe Đá Mài nhưng đă bị chính CS phá đổ trụ bia và để cho hoang phế suốt 32 năm trời.

        Đây cũng là điều mà mới đây, trong Thỉnh nguyện thư viết ngày 29-09-2007 cùng 124 Kitô hữu VN khác, chúng tôi đă đề nghị với Hội đồng Giám mục Việt Nam: “Việc tưởng nhớ, cầu nguyện, minh oan cho họ (các nạn nhân biến cố Mậu Thân) để linh hồn họ được giải thoát, gia đ́nh họ được an ủi là căn cốt trong truyền thống của mọi tôn giáo và nhất là của Kitô giáo. Đây cũng là cơ hội để các đao phủ thảm sát đồng bào bày tỏ thành tâm thiện chí, thống hối lỗi lầm, dọn đường cho việc ḥa giải dân tộc cách đích thực. Nhớ lại năm 2002, nhân kỷ niệm 30 năm biến cố Đại lộ kinh hoàng Quảng Trị (1972), Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đă làm lễ cầu siêu cho các nạn nhân. Chúng con thiết tưởng Công giáo chúng ta cũng nên nhân cơ hội tưởng niệm 40 năm biến cố Tết Mậu Thân để làm nghĩa cử đối với các oan hồn uổng tử đồng bào đồng đạo. Vậy chúng con kính xin Quư Đức Cha và Hội đồng Giám mục can đảm tổ chức lễ cầu nguyện khắp nơi cho các nạn nhân vô tội, đặt ra một ngày tạm gọi là “ngày nhớ Mậu thân”. Đồng thời yêu cầu nhà cầm quyền cộng sản dựng một tấm bia mới tại nghĩa trang Ba Tầng (thành phố Huế), nơi chôn cất hài cốt của hơn 400 nạn nhân, v́ tấm bia cũ đă bị phá hủy ngay sau năm 1975”.

        Trong toàn bộ biến cố Tết Mậu Thân, có lẽ những ǵ xảy ra tại Huế là đau thương và đánh động hơn cả. Nhưng trong những ǵ xảy ra tại Huế, th́ có lẽ cuộc thảm sát tại Khe Đá Mài là rùng rợn, dă man và thê thảm nhất. Tiếc thay, theo sự am hiểu của chúng tôi, h́nh như người ta chỉ biết đến kết cục của nó là hàng trăm bộ hài cốt dồn lại một đống dưới khe sau khi thịt thối rữa bị nước cuốn đi lâu ngày, từ đó suy diễn ra sự việc hơn là biết rơ diễn tiến của toàn bộ sự việc kể từ lúc các nạn nhân bắt đầu bị dẫn đi đến chỗ hành quyết. Lư do là v́ chỉ có hai con người duy nhất trong đoàn tử tội đă chạy thoát được trước khi thảm kịch xảy đến, họ nắm được một ít chi tiết nhưng lại chẳng biết rơ địa điểm, do vụ việc xảy ra giữa đêm khuya trong rừng già; họ lại c̣n quá trẻ rồi sau đó đăng lính, mất hút vào cơn băo chiến tranh, khiến măi tới ngày 19-09-1969, tức gần hai năm sau, nhờ khai thác tù binh Việt cộng, chính phủ VNCH mới biết đó là Khe Đá mài trong vùng núi Đ́nh Môn, Kim Ngọc, thuộc quận Nam Ḥa, tỉnh Thừa Thiên (xă Dương Ḥa, huyện Hương Thủy ngày nay) và mới tiến hành việc t́m kiếm hài cốt các nạn nhân xấu số. Thời gian sau, một trong hai người đă chết trận, đem theo bí mật xuống đáy mồ. Chúng tôi may mắn gặp được chứng nhân duy nhất c̣n lại, nay gần lục tuần. Ông đă tường thuật mọi việc cho chúng tôi khá tỉ mỉ. Nhưng v́ lư do an ninh của đương sự, chúng tôi viết theo dạng tự thuật để khỏi nêu tên ông. Chúng tôi cũng xin phép bỏ đi nhiều chi tiết có thể giúp CS lần hồi dấu vết của ông để báo thù.

        Lm Phêrô Nguyễn Hữu Giải và Lm Phêrô Phan Văn Lợi

********************************

        Hồi ấy tôi mới 17 tuổi, đang là học sinh trung học đệ nhị cấp. V́ t́nh h́nh bất an, gia đ́nh tôi đă từ quê chạy về thành phố, cư ngụ tại giáo xứ Phủ Cam, thôn Phước Quả, xă Thủy Phước, tỉnh Thừa Thiên (nay gọi là phường Phước Vĩnh, thành phố Huế) từ mấy năm trước.

        Sáng sớm mồng một tết Mậu Thân, tôi cùng gia đ́nh đi thăm bà con thân thuộc và du xuân với các bạn đồng trang lứa, trong một khung cảnh tạm an b́nh, vắng tiếng súng, nhờ cuộc hưu chiến mà hai miền Nam Bắc đă cam kết tuân giữ.

        Bỗng nhiên, khuya mồng một rạng mồng hai tết, nhiều tiếng đại bác và súng lớn súng nhỏ vang rền khắp xứ đạo của chúng tôi. Sáng hôm sau, tôi nghe nói Việt Cộng đang tấn công vào toàn bộ thành phố Huế và đă chiếm nhiều nơi rồi. Hoảng hốt, cả gia đ́nh tôi cũng như rất nhiều giáo dân chạy đến nhà thờ (lúc ấy mới hoàn thành phần cung thánh và hai cánh tả hữu) để ẩn trú, v́ đó là nơi an toàn về mặt thể lư (xây vững chắc, tường vách dày, trần xi măng rất cao) cũng như về mặt tâm lư (có thể trông cậy vào ơn phù hộ của Chúa và đông đảo người bên nhau th́ bớt hăi sợ…). Tôi thấy đủ hạng: nữ nam già trẻ, linh mục tu sĩ, ngồi chen chúc nhau cả mấy ngàn người (giáo xứ Phủ Cam lúc đó lên tới 10.000 giáo dân). Đang khi ấy, ở bên ngoài, lực lượng địa phương quân, nhân dân tự vệ cùng các quân nhân chính quy về nghỉ phép hợp đồng tác chiến, chống giữ không cho Cộng quân tiến vào giáo xứ từ hướng An Cựu, Bến Ngự, Nam Giao, Ngự B́nh... Cuộc chiến đấu xem ra rất ác liệt!

        Thế nhưng, đến chiều mồng 6 Tết, do lực lượng quá nhỏ, lại không có tiếp viện (v́ mặt trận lan khắp cả thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên), các chiến sĩ đang bảo vệ giáo xứ đành phải rút lui, bỏ chạy. Thế là VC tràn vào! Khuya hôm đó, lúc 1g sáng, chúng mang AK và đèn đuốc xông vào nhà thờ Phủ Cam để gọi là “bắt đầu hàng” và lục soát mọi ngơ ngách. Sau này tôi mới biết chúng có ư lùng bắt cha xứ mà chúng nghi là người chỉ huy cuộc kháng cự, lùng bắt tất cả những ai mà chúng nghĩ đă chống cự lại chúng trong 5 ngày qua, cùng mọi cán bộ viên chức chính phủ Việt Nam Cộng Ḥa, như xảy ra tại nhiều nơi khác trong thành phố Huế lúc ấy.

        Thấy chúng vừa xuất hiện, tôi liền lợi dụng bóng tối, nhanh chân chạy đến cầu thang sắt phía cánh trái nhà thờ (gần mộ Đức Cố Tổng Giám mục Nguyễn Kim Điền hiện nay), leo lên trần xi măng, sát mái ngói. Từ trên đó, qua mấy lỗ trổ sẵn để gắn đèn cao áp (nhưng chưa gắn), tôi mục kích khá rơ sự việc diễn ra bên dưới. Tôi thấy lố nhố VC địa phương (du kích nằm vùng) lẫn bộ đội chính quy miền Bắc. Chúng lật mặt từng người, chỉ chỏ bên này bên kia. Một câu nói được lặp đi lặp lại: “Đồng bào yên tâm! Cách mạng đến là để giải phóng! Các mẹ, các chị, các em có thể ra về. C̣n các anh được mời đi học tập, chỉ 3 ngày thôi! Không sao đâu!!!”

        Thế là mọi tráng niên và thanh niên từ 15 đến 50 tuổi đều bị lôi đứng dậy và dẫn đi, dù là học sinh, thường dân hay công chức…. Tiếng kêu khóc thảm thiết vang động cả nhà thờ. Con khóc cha, vợ khóc chồng, cha mẹ khóc con. Ai nấy linh cảm chuyến đi “học tập” này sẽ chẳng có ngày đoàn tụ. Sau này tôi biết thêm là linh mục quản xứ chúng tôi, cha Nguyễn Phùng Tuệ, nhờ ngồi giữa đám nữ tu ḍng Mến Thánh Giá với lúp đội trên đầu, nên may mắn chẳng bị VC nhận diện. Bằng không th́ bây giờ ngài đă xanh cỏ. VC ở lại trong nhà thờ suốt đêm hôm đó vài tên, c̣n những tên khác đi lùng khắp giáo xứ để bắt thêm một số người nữa, cũng từ 15 đến 50, thành thử có nhiều thanh niên hay học sinh gặp nạn.

        Sáng hôm sau, lúc 8 giờ, bỗng có hai tên VC theo thang sắt trèo lên trần và khám phá ra tôi. Một đứa tên Hồ Sự, du kích gốc Long Hồ, vừa được đồng bọn giải thoát khỏi nhà lao Thừa Phủ (là nhà lao nằm giữa ḷng thành phố Huế, ngay sau lưng ṭa hành chánh tỉnh). Tên kia là Đỗ Vinh, sinh viên, người gốc làng Sịa. Sau khi lôi tôi xuống, chúng hỏi tôi tại sao lại trèo lên núp (nấp). Tôi trả lời là v́ nghe con nít khóc ồn ào, chịu không nổi, phải trèo lên đấy để nghỉ.

        Chúng dẫn một ḿnh tôi -lúc ấy chẳng c̣n hồn vía ǵ nữa- đi xuống dốc nhà thờ, nhưng đến chắn xe lửa th́ quẹo trái, men theo đường xe lửa tới chắn Bến Ngự. Từ đây, chúng dẫn tôi lên chùa Từ Đàm là nơi VC đang đặt bản doanh. Chúng rất đông đảo, vừa sắc phục vừa thường phục, vừa bộ đội miền Bắc vừa du kích nằm vùng miền Nam. Vào trong khuôn viên chùa, tôi nhận thấy ngôi nhà tăng 5 gian th́ 4 gian đă đầy người bị bắt, đa số là giáo dân giáo xứ Phủ Cam của tôi. Gian thứ 5 (đối diện với cây bồ đề) c̣n khá trống, để nhốt những người bị bắt trong ngày mồng 7 Tết. Tôi cũng trông thấy ông Tin, chủ hiệu ảnh Mỹ Vân, người rất đẹp trai, đang bị trói nơi cây mít. Một tên VC nói:

        - Thằng ni trắng trẻo chắc là cảnh sát, bắn quách nó đi cho rồi!

        May thay, có một người trong nhóm bị bắt đă vội lên tiếng:

        - Tội quá mấy anh ơi, đây là ông Tin chụp ảnh tại Bến Ngự, cảnh sát mô mà cảnh sát!

        Nhờ thế ông Tin thoát nạn, được cho về. Tiếp đó, VC đưa cho tôi một tờ giấy để làm bản lư lịch. Chúng bảo phải khai rơ tên cha, tên mẹ, tên ḿnh, nguyên quán ở đâu, cha mẹ làm chi, bản thân bây giờ làm chi. Khai rơ ràng chính xác, Cách mạng sẽ khoan hồng. Khai tơ lơ mơ, khai dối láo là bắn ngay tại chỗ. Lúc ấy không hiểu sao Chúa cho tôi đủ sự thông minh và điềm tĩnh nên đă khai hoàn toàn giả, giả từ tên cha mẹ đến tên ḿnh, và giả mọi chi tiết khác, như nghề của cha là kéo xe ba gác, nghề của mẹ bán rau hành ở chợ Xép, bản thân th́ đang học trường Kỹ thuật!?! May mà bọn VC chẳng kiểm tra chéo bằng cách hỏi những người cùng giáo xứ bị bắt đêm hôm trước. Bằng không th́ tôi cũng rồi đời tại chỗ!

        Chúng tôi ngồi tại chùa Từ Đàm suốt cả ngày mồng 7 Tết, không được cho ăn ǵ cả. Lâu lâu tôi lại thấy VC dẫn về thêm một số tù nhân, trong đó tôi nhớ có cậu Long, 16 tuổi, học sinh, con ông Nguyện ở xóm Đường Đá giáo xứ Phủ Cam. Thỉnh thoảng chúng lại trói ai đó vào gốc cây bồ đề, bắn chết rồi chôn ngay trong sân chùa. Sau này người ta đếm được có 20 xác, trong đó có anh Hoàng Sự, vốn là cảnh sát gác lao Thừa Phủ, bị đám VC khi được thoát tù đă bắt đem theo lên đây.

        VC cũng cho một vài kẻ về nhắn thân nhân bới cơm nước lên cho người nhà, nhưng với điều kiện: nhắn xong phải đến lại trong ngày, bằng không bạn bè sẽ bị chết thế. Thế là một số anh em Phủ Cam lên tiếng xin thả ông Hồ (khá lớn tuổi, làm nghề hớt tóc, nhà ở gần cabin điện đường Hàm Nghi) để ông về lo chuyện tiếp tế thực phẩm. Tay VC liền hỏi: “Ai tên Hồ?” th́ có một cậu thanh niên nào đó nhảy ra nói: “Hồ đây! Hồ đây!” Thế là nó được thả về và rồi trốn luôn, thoát chết. Một vài bạn trẻ cùng tuổi với tôi cũng được cho về nhắn chuyện bới xách rồi quyết không lui, nhờ vậy thoát khỏi cơn thảm tử. C̣n ai v́ hăi sợ hay thương bạn mà lên lại Từ Đàm th́ cuối cùng bị mất mạng như tôi sẽ kể. Các “sứ giả” về thông báo với bà con là ai có thân nhân “đi học tập” hăy bới lương thực lên chùa Từ Đàm. Vậy là vài hôm sau, người ta ùn ùn gánh gồng lên đó gạo cơm, cá thịt, muối mắm, bánh trái ê hề (Tết mà!)… Họ chẳng thấy thân nhân đâu mà chỉ gặp mấy tên cán bộ VC bảo họ hăy an tâm trở về nhưng để đồ ăn lại. Nhờ mưu mô thâm độc này mà VC tạo được một kho lương thực khổng lồ để ăn mà đi giết người tiếp!!

        Lân la ḍ hỏi và nh́n quanh, tôi thấy trong số thanh niên Phủ Cam bị bắt có rất nhiều người bạn của tôi: anh Trị tây lai con ông Ngọc đàn ở nhà thờ, con trai ông Hoàng lương y thuốc Bắc ở chợ Xép, hai con trai ông Thắng nấu rượu, hai con trai ông Vang thổi kèn, anh Thịnh con ông Năm, hai anh em B́nh và Minh con ông Thục mà một là bạn học với cha Phan Văn Lợi… Tôi cũng nghe nói có hai thầy đại chủng viện mà sau này tôi mới biết là thầy Nguyễn Văn Thứ, nghĩa tử của cha Nguyễn Kim Bính và bạn cùng lớp với cha Nguyễn Hữu Giải, rồi thầy Phạm Văn Vụ, đồng nghĩa phụ với cha Lợi…

        Khi trời bắt đầu sẫm tối, VC bắt chúng tôi ra sân xếp hàng và một tên tuyên bố:

        - Anh em yên tâm! Như đă nói, Cách mạng đưa anh em đi học tập 3 ngày cho thấm nhuần đường lối rồi sẽ về thôi! Bây giờ chúng ta lên đường!

        Rồi chúng bắt đầu dùng dây điện thoại trói thúc ké từng người một chúng tôi, trói xong chúng xâu lại thành chùm bằng một sợi dây kẽm gai, 20 người làm một chùm. Tôi nhớ là đếm được trên 25 chùm, tức hơn 500 người.            

        Khi chúng tôi bị lôi ra đường (đường Phan Bội Châu hiện giờ), chừng 7g tối, tôi thấy có một đoàn cố vấn dân sự Hoa Kỳ khoảng 14 người cũng bị trói nhưng sau đó được dẫn đi theo ngă khác hẳn. Áp giải chúng tôi lúc này không phải là VC nằm vùng, địa phương, nhưng là bộ đội miền Bắc, khoảng 30 tên. Bọn nằm vùng ở lại để đi bắt người tiếp. Bỗng một kẻ mặc áo thầy chùa xuất hiện, đến cạnh chúng tôi mà nói:

        - Mô Phật! Dân Phủ Cam bị bắt cũng nhiều đây! Chỉ thiếu Trọng Hê và Phú rỗ!

        Trọng (con ông Hê) và Phú (mặt rỗ) là hai thanh niên công giáo, nhưng lại là “tay anh chị” khét tiếng cả thành phố. Về sau tôi được biết đa phần những thanh niên bị bắt đêm mồng 6 Tết tại nhà thờ Phủ Cam và sau đó bị giết chết đều là học sinh, sinh viên, thanh niên nhút nhát hiền lành. C̣n hạng can đảm, có máu mạo hiểm hay hạng “du dăng, anh chị” đều đă đi theo binh lính, dân quân để chiến đấu tự vệ hoặc nhanh chân trốn chạy, không tới nhà thờ trú ẩn, nên đều thoát chết. Sự đời thật oái oăm!

        Hết đường Phan Bội Châu, chúng tôi đi vào đường Tam Thai (bên trái đàn Nam Giao), sau đó men theo đường ṿng đan viện Thiên An, xuôi về lăng Khải Định (xin xem bản đồ). Từ con đường trước lăng Khải Định, VC dẫn chúng tôi bọc phía sau trụ sở quận Nam Ḥa (lúc đó chưa bị chiếm), ra đến bờ sông Tả Trạch (thượng nguồn sông Hương). Chúng tôi lầm lũi bước đi trong bóng tối, giữa trời mờ sương và giá lạnh, vừa buồn bă vừa hoang mang, tự hỏi chẳng biết số phận ḿnh rồi ra thế nào, tại sao VC lại tấn công vào đúng ngày Xuân, giữa kỳ hưu chiến!?!

        Tới bờ sông, VC cho chặt lồ ô (nứa) làm bè để tất cả đoàn người vượt qua phía bên kia mà sau này tôi mới biết là khu vực lăng Gia Long, thuộc vùng núi Tranh hay c̣n gọi là vùng núi Đ́nh Môn Kim Ngọc. Lúc ấy vào khoảng 9g tối. Từ đó, chúng tôi bắt đầu đi sâu vào rừng, lúc lên đồi, lúc xuống lũng, lúc lội qua khe, lần theo con đường ṃn mà thỉnh thoảng lại được soi chiếu bằng những cây đèn pin hay vài ngọn đuốc của 30 tên bộ đội. Tôi thoáng thấy tre nứa và cây cổ thụ dày đặc. Trời mưa lâm râm. Đến khoảng 11g rưỡi đêm, chúng tôi được cho dừng lại để tạm nghỉ ăn uống. Tôi đoán chừng đă đi được hơn chục cây số. Mỗi người được phát một vắt cơm muối mè, đựng trên lá ráy (môn rừng). Hai cánh tay vẫn bị trói. Ít người ăn nổi. Riêng tôi làm hai vắt.

        Ăn xong th́ được cho ngủ. Chúng tôi ngồi gục đầu dưới cơn mưa, cố gắng chợp mắt để lấy lại sức. Bỗng nhiên như có linh tính, tôi chợt choàng dậy và thấy rung động toàn thân hết sức dữ dội. Máu tôi sôi sùng sục trong đầu. Có chuyện chẳng lành rồi đây! Quả thế, tôi thoáng nghe hai tên VC gần kề nói nhỏ với nhau: “Trong ṿng 15–20 phút nữa sẽ thủ tiêu hết bọn này!” Tôi nghe mà bủn rủn cả người! Nghĩ ḿnh đang là học sinh vô tội, lại c̣n trẻ trung, thế mà 15 phút nữa sẽ bị giết chết, tôi như muốn điên lên. Dù thế tôi vẫn cầu nguyện: “Lạy Chúa, từ lâu Chúa dạy con phải hiền lành thật thà, không được làm hại ai, vậy mà giờ đây lại có người muốn giết con và các bạn của con nữa. Xin Chúa ban cho con mưu trí, can đảm và sức mạnh để tự giải thoát ḿnh…”. Tôi ghé miệng vào tai thằng bạn bị trói ngay trước mặt: “Tụi ḿnh rán mở dây mà trốn đi! Mười lăm phút nữa là bọn hắn bắn chết hết đó!”. Chúng tôi quặt ra tay sau, âm thầm lần múi dây trói. Nhờ trời vừa mưa vừa tối, dây điện thoại lại trơn nên chỉ ít phút sau là nút buộc lỏng, vung mạnh cánh tay là sẽ bung ra. Chúng tôi cũng mở múi buộc dây thép gai đang nối ḿnh với những người khác. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn giữ vị thế bị trói thúc ké, để bọn VC khỏi nghi ngờ. Tôi dặn thằng bạn tiếp: “Hễ tao vỗ nhẹ sau lưng là tụi ḿnh chạy nghe!”

        Đánh thức chúng tôi dậy xong, một tên lên tiếng nói lớn cho cả đoàn:

        - Chúng ta sắp đến trại học tập rồi. Vậy trong anh em ai có một là vàng, hai là tiền, ba là đồng hồ, bốn là bật lửa th́ nộp lại để Cách mạng giữ cho, học xong 3 ngày sẽ trả. Kẻo vào trại, ăn cắp lẫn nhau rồi lại đổ lỗi cho Cách mạng, nói xấu cán bộ!

        Thế là mọi người riu ríu và khổ sở móc ra những thứ quư giá c̣n giữ trong người. Ai chậm chạp hoặc ngần ngừ th́ mấy tên bộ đội tới “giúp” cho. Bọn chúng lột sạch và cho tất cả vào mấy cái ba lô vải. Lúc đó tôi mới để ư thấy tay bộ đội áp giải chùm của tôi đang mang trên hai vai và cột quanh lưng ít nhất cả chục cái radio lớn nhỏ mà chắc hắn đă cướp được của dân dưới thành phố. Với khẩu AK trên tay lại thêm từng ấy máy móc trên người, hắn bước đi lặc lè, chậm chạp, khá cách quăng mấy tên khác.

        Chúng tôi lại bắt đầu đi xuống dốc. Tôi nghe có tiếng nước róc rách gần kề. Lại một khe nữa! Được vài bước, tôi vỗ nhẹ vào lưng thằng bạn. Cả hai chúng tôi vung tay, dây tuột, và nhanh nhẹn phóng ra khỏi hàng. Lấy hết sức b́nh sinh, tôi đá mạnh vào gót rồi vào dưới cằm tên bộ đội áp giải (tên mang cả chùm radio ấy!). Hắn ngă nhào. Hai chúng tôi lao vào rừng lồ ô. Bọn VC tri hô lên: “Bắt! Bắt! Có mấy thằng trốn” rồi nổ súng đuổi theo chúng tôi. Chạy khoảng mấy chục mét, thoáng thấy có một lèn đá -v́ trời không đến nỗi tối đen như mực- tôi kéo thằng bạn ḷn vào trong mất dạng. Tôi dặn hắn: “VC nó kêu, nó dụ, tuyệt đối không bao giờ ra nghe! Ra là chết!” Một lúc sau, tôi nghe có tiếng nói trong bóng đêm: “Bọn chúng chạy mất rồi, nhưng rừng sâu thế này khó mà thoát chết nổi! Thôi đi tiếp!!!”.

        Khi nghe tiếng đoàn người đi khá xa, chúng tôi mới ḅ ra khỏi lèn, đi ngược lên theo hướng đối nghịch. Chừng 15-20 phút sau, tôi bỗng nghe từ phía dưới vọng lên tiếng súng AK nổ vang rền và lựu đạn nổ tới tấp, phải mấy chục băng và mấy chục quả. Một góc rừng rực sáng! Chen vào đó là tiếng khóc la khủng khiếp –chẳng hiểu sao vọng tới tai chúng tôi rơ ràng- khiến tôi dựng tóc gáy, nổi da gà và chẳng bao giờ quên được. Hai chúng tôi đồng nấc lên: “Rứa là chết cả rồi! Rứa là chết cả rồi! Trời ơi!!!” Lúc đó khoảng 12 đến 12g30 khuya đêm mồng 7 rạng ngày mồng 8 Tết. Tôi bàng hoàng bủn rủn. Sao lại như thế? Các bạn tôi dưới ấy đều là những người hiền lành, chưa lúc nào cầm súng, chưa một ngày ra trận, chẳng hề làm hại ai, họ có tội t́nh ǵ? Bọn chúng có c̣n là người Việt Nam nữa không? Có c̣n là người nữa không? Sau này tôi mới biết đấy là vụ thảm sát khủng khiếp nhất trong cuộc chiến Quốc-Cộng. Địa danh Khe Đá Mài –mà lúc ấy tôi chưa rơ- in hằn vào lịch sử nhân loại và cứa vào da thịt dân tộc như một lưỡi dao sắc không bao giờ cùn và một thỏi sắt nung đỏ chẳng bao giờ nguội.

        Chúng tôi tiếp tục chạy, chạy măi, bất chấp lau lách, gai góc, bụi bờ, vừa chạy vừa thầm cảm tạ Chúa đă cho ḿnh thoát chết trong gang tấc nhưng cũng thầm cầu nguyện cho những người bạn xấu số vừa mới bị hành quyết quá oan ức, đau đớn, thê thảm. Sáng ra th́ chúng tôi gặp lại con sông. Biết rằng bơi qua ngay có thể gặp bọn VC ŕnh chờ bắt lại, chúng tôi men theo sông, ngược lên thượng nguồn cả mấy cây số, đến vùng Lương Miêu thượng. Tới chỗ vắng, tôi hỏi thằng bạn:

        - Mày biết bơi không?

        - Không!

        - Tao th́ biết. Thôi th́ hai đứa ḿnh kiếm hai cây chuối. Mày ôm một cây xuống nước trước, tao ôm một cây bơi sau, đẩy mầy qua sông. Rán ôm thật chặt, thả tay là ch́m, là chết đó. Trời này lạnh tao không lặn xuống cứu mày được mô!

        Đúng là hôm đó trời mù sương và lạnh buốt. Thời tiết ấy kéo dài cả tháng Tết tại Huế. Có vẻ như Ông Trời bày tỏ niềm sầu khổ xót thương bao nạn nhân vô tội ở đất Thần Kinh này. Vừa bơi tôi vừa miên man nghĩ tới các bạn tôi. Máu của họ có xuôi theo triền dốc, ḥa vào gịng nước sông Tả trạch này chăng? Oan hồn họ giờ đây lảng vảng nơi nào? Có ai c̣n sống không nhỉ?

        Chúng tôi cập gần bến đ̣ Lương Miêu. Từ đây, xuôi ḍng sẽ về trụ sở quận Nam Ḥa, hy vọng gặp binh lính quốc gia, nhưng cũng có nguy cơ gặp bọn VC chặn đường bắt lại. Thành thử chúng tôi nhắm hướng bắc, t́m đường về Phú Bài. Thằng bạn tôi, do suốt đêm bị gai góc trầy xước, đề nghị đi trên đường quang cho thoải mái. Tôi gạt ngay:

        - Ban đêm th́ được, chớ ban ngày th́ nguy lắm. Chịu khó lần theo đường ṃn!

        Chúng tôi thấy máu và bông băng rơi văi nhiều nơi, chứng tỏ có trận đánh gần đâu đó. Đang đi, tôi đột nhiên hỏi thằng bạn:

        - Chừ (=bây giờ) gặp dân th́ mày trả lời ra răng (=thế nào), nói tao nghe.

        - Nhờ anh chứ tôi th́ chịu!

        Lúc khoảng 9g, chúng tôi gặp 3 thằng bé chăn trâu. Tôi lên tiếng nói:

        - Hai anh là học sinh ở đường Trần Hưng Đạo dưới phố (con đường chính của khu buôn bán, không nói là Phủ Cam). Cách mạng (không gọi là Việt cộng) số về đánh dưới, số c̣n trên ni. Hai anh vừa mang gạo lên chiến khu hôm qua cho họ. Nay họ cho hai anh về, nhưng ướt cả áo quần lại đói nữa. Mấy em biết Cách mạng có ở gần đây không, chỉ cho hai anh, để hai anh kiếm chút cơm ăn, kẻo đói lạnh quá!

        - Hai anh qua khỏi đường này th́ sẽ thấy mấy ông Cách mạng đang hạ trâu ăn mừng!

        Thế là chúng tôi hoảng hốt tuôn vào rừng lại. Chạy và chạy, chạy tốc lực, chạy như điên, không dừng lại để nghỉ. Một đỗi xa, chúng tôi mới hướng ra lại đồng bằng. Bỗng một đồn lính xuất hiện đằng xa, đến gần thấy bên trong lố nhố mũ sắt. Phe ta rồi! Lần này th́ vô đây chứ không đi mô nữa cả. Nhất định vô! Lúc đó khoảng 10 giờ trưa. Đây là đồn biên pḥng của một đơn vị quân lực Việt Nam Cộng Ḥa. Chúng tôi nghe từ trong đồn có tiếng dơng dạc vang vọng:

        - Hai thằng VC muốn về hồi chánh hả? Vào đi! Nhớ để tay lên đầu. Thả tay xuống là bắn đó!

        Chúng tôi nhất nhất tuân theo. Vào được bên trong, hoàn hồn, chúng tôi mới nói:

        - Hai đứa em là học sinh ở dưới Phủ Cam, Phước Quả, bị VC bắt lên rừng từ tối hôm qua với mấy trăm người khác. Nghe tụi nó định giết hết, hai đứa em đă liều mở dây trói, đánh thằng VC rồi bỏ chạy. C̣n mấy người kia chắc là chết hết cả rồi! Giờ tụi em chỉ có một nguyện vọng : xin đồn phát súng cho bọn em đánh giặc với, chớ không thể đi ra khỏi đồn nữa.

        Viên sĩ quan chỉ huy cất tiếng:

        - Tổ quốc đang lâm nguy! Đứa con nào trung, đứa con nào hiếu lúc này là biết liền. Thôi, mấy em thay áo quần, xức thuốc xức men, ăn uống thoải mái rồi ở lại với mấy anh. Tội nghiệp!!!

        Họ hỏi chúng tôi về chỗ xảy ra cuộc hành h́nh nhưng chúng tôi hoàn toàn không thể trả lời được. Giữa rừng rậm lại đêm khuya, biết đâu mà lần. Gần nửa tháng sau tôi mới gặp lại gia đ́nh họ hàng, bằng hữu thuộc giáo xứ Phủ Cam đang chạy về lánh nạn tại Phú Lương và Phú Bài. Hai chúng tôi quyết định bỏ học để đăng lính. Phải cầm súng bảo vệ tổ quốc thôi. Phải báo thù cho anh em bạn bè bị VC giết quá ư dă man, tàn ác, vô nhân đạo. Tôi nhập bộ binh. Thằng bạn tôi đi nhảy dù. Nhưng vài năm sau, tôi nghe tin nó chết trận! Tội nghiệp thật, nhưng đó là cái chết ư nghĩa!

        Đến gần tháng mười năm 1969, nhờ bắt được và khai thác mấy tù binh VC, chính phủ VNCH mới biết địa điểm tội ác chính là Khe Đá Mài, nằm trong rừng Đ́nh Môn Kim Ngọc thuộc quận Nam Ḥa (nay là xă Dương Ḥa, quận Hương Thủy). Nơi đây không thể vào được bằng xe v́ đường đi không có hoặc không thể đi lọt, mà chỉ vào được bằng lội bộ. Cây cối chỗ này rất cao, lá dày và mọc theo kiểu hai tầng, tầng thấp gồm những bụi tre và cây nhỏ, tầng cao gồm những cây cổ thụ, với những nhánh lớn xoè ra như lọng dù che khuất đi những ǵ bên dưới. Bên dưới hai tầng lá này, ánh sánh mặt trời không chiếu sáng nổi. Đúng là nơi có thể giết người mà không cần phải chôn cất. Công binh đă phải bỏ hai ngày, dùng ḿn phá ngă các cây cổ thụ để tạo ra một khoảng trống lớn đủ cho máy bay trực thăng đáp xuống, và tiểu đoàn 101 Nhảy Dù Quân lực VNCH đă phụ trách việc bốc các di hài nạn nhân. Các binh sĩ đă t́m thấy cuối một khe nước chảy trong veo (về sau mang thêm tên Suối Máu, Phủ Cam Tử lộ), cả một núi hài cốt, nào sọ, nào xương sườn, nào xương tay xương chân trắng hếu, nằm rời rạc, nhưng cũng có những bộ c̣n khá nguyên. Xen vào đó là dây điện thoại và dây thép gai vốn đă trói chúng tôi thành chùm. Rồi áo quần (vải có, da có, len có) nguyên chiếc hay từng mảnh, lỗ chỗ vết thủng. Rồi tràng chuỗi, tượng ảnh, chứng minh thư, ống hít mũi, lọ dầu nóng… vương văi trên bờ, giữa cỏ, dưới nước. Nhờ những di vật này mà một số nạn nhân sẽ được nhận diện. Khi tất cả hài cốt, di vật được chở về trường tiểu học Nam Ḥa (nay gọi là Thủy Bằng) bên hữu ngạn sông Hương, đem phân loại, thân nhân đă ùa đến và không ai cầm nổi nước mắt. Tất cả ̣a khóc, nghẹn ngào. Có người cầu nguyện, có người nguyền rủa, có người lăn ra ngất xỉu khi khám phá vật dụng của người thân. Cái chủ nghĩa nào, cái chế độ nào, cái chính đảng nào đă chủ trương dă man như thế? đă tạo ra những con người giết đồng bào ruột thịt cách tàn nhẫn như thế?

        Cuối cùng, đa phần các hài cốt (hơn 400 bộ) được quy tập một chỗ, mang tên nghĩa trang Ba Tầng, nằm phía Nam thành phố Huế, khá cận kề khu vực Từ Đàm (đất của Phật giáo) và Phủ Cam (đất của Công giáo). Nghĩa trang xây thành h́nh bán nguyệt. Hai bên, phía trước, có hai bàn thờ che mái, cho tín đồ Phật giáo và Công giáo đến cầu nguyện. Ở giữa, phía sau, một trụ đá dựng đứng với gịng chữ Hán làm bia tưởng niệm. Từ đó, tại giáo xứ Phủ Cam của tôi, hàng năm, ngày mồng 10 Tết được coi là ngày cầu nguyện tưởng nhớ các nạn nhân Mậu Thân. Chúng tôi có thể tha thứ cho người Cộng sản nhưng chúng tôi không bao giờ quên được tội ác của họ, y như một câu ngạn ngữ tiếng Anh: “Forgive yes! Forget no!”

        Tiếc thay, sau khi vừa chiếm được miền Nam, Cộng sản đă dùng ḿn phá ngay trụ bia và hai bàn thờ. Lại thêm một phát súng vào hương hồn các nạn nhân mà nỗi oan vẫn chưa được giải. Đến bao giờ họ mới được siêu thoát đây? Cũng phải nói thêm một điều đáng tiếc nữa là trong Đại hội thường niên từ 8 đến 12-10-2007 năm nay tại Hà Nội, Hội đồng Giám mục Việt Nam đă hoàn toàn im lặng trước đề nghị Giáo hội Công giáo VN hăy tưởng niệm 40 năm biến cố này, theo như Thỉnh nguyện thư mà cha Giải, cha Lợi cùng nhiều linh mục và giáo dân khác đă viết hôm 29-09-2007.

        Kể lại cho hai cha Nguyễn Hữu Giải và Phan Văn Lợi trong tháng kính các đẳng linh hồn, 11-2007

 

 

Những chuyện bi thảm

Tú Gàn (Lữ Giang)

        Trong bài trước chúng tôi đă đưa một số tài liệu chứng minh Hà Nội đă quyết định chiếm Huế và giữ lâu dài, và diễn biến của các cuộc thảm sát theo chỉ thị của Hà Nội. Trong bài này chúng tôi xin ghi lại một số chuyện bi thảm đă xẩy ra trong Tết Mậu Thân và sau Tết Mậu Thân ở Huế do một số nhân chứng kể lại.

        Có lẽ cuốn sách viết đầy đủ hơn cả về vụ thảm sát Tết Mậu Thân ở Huế là cuốn “The Vietcong Massacre at Hue” (Cuộc thảm sát của Việt Cộng ở Huế) xuất bản năm 1976 của Bác sĩ Elje Vannema, người có mặt ở Huế khi biến cố xẩy ra. Mới đây, hai Linh mục Phan Văn Lợi và Nguyễn Hữu Giải có đưa ra lời khai của một nhân chứng giấu tên kể lại vụ thảm sát ở Khe Đá Mài. Đọc câu chuyện này chúng tôi thấy giống hệt câu chuyện do một người có bí danh là Lương đă kể và được Bác Sĩ Elje Vannema ghi lại trong cuốn “The Vietcong Massacre at Hue”, chỉ thêm bớt một số chi tiết. Chúng tôi tin câu chuyện do Bác Sĩ Elje Vannema và Linh mục Phan Văn Lợi ghi lại cùng do một một người kể. Đây là một câu chuyện rất bi thảm.

        Lời tường thuật của các nhân chứng khác, Việt Nam cũng như ngoại quốc, cũng sẽ giúp chúng ta thấy rơ hơn sự dă man của các cuộc thàm sát.

        CHUYỆN Ở GIA HỘI

        Trong một bài tường thuật dưới đầu đề “Mậu Thân: Nỗi Đau Không Dứt Của Huế”, cụ Lê Hàn Sinh, người chứng kiến các cuộc thảm sát ở Gia Hội, Huế, đă cho chúng ta thấy các cuộc thảm sát đó đă được tiến hành như thế nào. Cụ viết:

        “Với người dân Huế, khi nhắc đến hai chữ Mậu Thân, gần như nó không c̣n gắn liền theo thứ tự của mười hai con giáp, mà là một tiếng gọi đặc biệt, tượng trưng cho một cuộc tàn sát man rợ. Thủ tiêu, ám sát, chôn sống, giết người bằng mă tấu, bằng bọng cuốc phang vào sau đầu, trói bằng dây thép gai. Cụ thể là ở khu phố 4 Gia Hội (sau khi chiếm Huế Cộng Sản chia thành phố ra làm 4 khu) với tên thợ nề vô học tên Bé được giữ chức chủ tịch khu phố. Mọi sinh sát nằm trong tay y. Ước lượng nạn nhân của bọn này lên tới hàng trăm. V́ tư thù cá nhân, chúng giết cả những thường dân vô tội.

        “Cái chết của bà Trâm ở đường Mạc Đĩnh Chi (đường Ngự Viên) là một thí dụ. Bà bị thị Gái bắn bằng súng AK ngay tại nhà. Gái nguyên là Việt Cộng nằm vùng chuyên đi giúp việc quanh các nhà ở phường Phú Cát, Quận 2. Tuy là đi giúp việc nhưng lúc nào áo quần cũng bảnh bao, tóc búi kiểu Lào. Gái v́ dây dưa với chồng bà Trâm nên bị bà này mắng chửi thậm tệ và h́nh như cũng có đánh đập ǵ đó nên giờ Gái trả thù món nợ t́nh ngày trước.

        “Cũng cần nói thêm về tên Bé thợ nề. Không ai biết xuất xứ của hắn. Y hành nghề một cách độc lập, rất lương tâm; làm từ 7 giờ sáng tới 6 giờ chiều, không nghỉ trưa, ăn uống thế nào cũng được, tiền công không đ̣i cao hơn kẻ khác. Do vậy, người này làm xong lại giới thiệu cho bạn bè. Cứ thế mà Bé âm thầm điều tra nắm rơ ai làm ǵ ở đâu, cơ quan nào... để báo cáo cho tổ chức. Nhờ thế, khi Việt Cộng vào là chúng đă có một danh sách khá đủ thành phần mà chúng cho là quan trọng để thanh toán ngay sáng mùng một Tết, không cần phải gọi ra tŕnh diện tại trường Gia Hội.