Bí Mật Lịch Sử Trên Mặt trận Cao Bằng - bài 1
Bách Việt Nhân.
Hai cuộc chiến tranh biên giới giữa Trung Quốc và Việt Nam cho đến nay hãy còn chứa nhiều bí ẩn. Cuộc chiến tranh biên giới lần thứ nhất xãy ra vào năm 1979, cả thế giới đều biết, trong khi đó cuộc chiến tranh biên giới lần thứ nhì xãy ra từ năm 1981 đến năm 1991 (10 năm) hầu như thế giới không quan tâm và không để ý đến. Trong cả hai trận chiến tranh biên giới này, phiá bên CSVN mất rất nhiều đất về tay Trung Quốc. Diện tích đất đã mất về tay Trung Quốc bao nhiêu cho đến nay không ai biết vì phía CSVN từ chối không công bố văn bản ký kết biên giới giữa Trung Quốc và Việt Nam vào năm 2000. Những tài liệu mà chúng tôi đã trình bày trong 13 bài về bí mật chiến tranh biên giới lần thứ 2 trích nhiều nhất là từ các tài liệu của Trung Quốc đã được công bố, và thêm một ít tài liệu từ phía cán binh Việt Nam.
Lần trước chúng tôi cùng với quý bạn đọc đã khảo sát về việc mất đất trong trận chiến biên giới lần thứ 2, hôm nay chúng ta quay lại cuộc chiến tranh biên giới lần thứ nhất vào năm 1979, và khảo sát kỹ lại xem phía CSVN đã mất bao nhiêu đất trong trận chiến này. Khởi đầu là bài biết về mặt trận Cao Bằng. Tài liệu trích dẫn trong bài viết này đến từ nhiều nguồn khác nhau; chủ yếu là tài tiệu từ mạng Quốc Phòng Trung Quốc, mạng Trái Tim Việt Nam và tập sách Binh Đoàn Pác Bó do nhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân VN xuất bản vào năm 1989. Tài liệu Binh Đoàn Pác Bó chưa hẳn là tài liệu khách quan so với những tài liệu của các báo chí phương tây vì thế số lượng quân của cả hai phía TC lẫn CSVN tham gia trận chiến trong cuốn sách này chưa hẳn là con số chính xác; ngoài ra cuốn sách này mang tính chất tuyên truyền nhiều nên chúng tôi chỉ nêu ra những mục tiêu cùng các điểm chính của mặt trận trong thị xã Cao Bằng.
Riêng phần bản đồ được thực hiện từ WorldWind và WorldTravel.
Những đoạn văn nào viết bằng màu xanh; đó là phần bình luận của chúng tôi .
Xin lưu ý những ám ký của quân đội CSVN được dùng trong bài viết này:
A = tiểu đội ; B=trung đội ; C= đại đội ; D=tiểu đoàn ; E=trung đoàn ; F=sư đoàn
Trong những mặt trận Việt Bắc thuộc 6 tỉnh miền Bắc Việt Nam trong cuộc chiến Việt – Trung năm 1979, có lẽ tỉnh Cao Bằng là tỉnh bị tành phá nhiều. Theo tài liệu của mạng Quốc Phòng Trung Quốc thì lệnh từ Bắc Kinh là “tàn sát và san bằng, tất cả mọi thứ”. Những huyện sau đây có biên giới chung với tỉnh Quảng Tây của TC là: Bảo Lạc , Hà Quảng, Thông Nông, Trà Lĩnh, Trùng Khánh, Hạ Lang, Quảng Hòa, Thạch An.
Qua 3 cửa khẩu:
Tà Lùng (VN) - Thủy Khẩu (TC)
Phai Can (VN) - Long Bang (TC)
Sóc Giang (VN)- Bình Mãng (TC)
Đường giao thông chính giửa thị xã Cao Bằng và Lạng Sơn là quốc lộ số 4.
Từ Cao Bằng nối với Bắc Cạn và Thái Nguyên qua quốc lộ số 3.
Tháng 11/1978 quân TC gây rối tại đồi Chông Mu giửa cột mốc 62-63.
Tháng 2/1979 quân TC lại vượt biên giới qua cửa khẩu Phai Can để khiêu khích.
Lúc bấy giờ các đơn vị tác chiến của TC ở bên kia biên giới đã ở vào vị trí sẳn sàng tấn công, những toán thám báo, biệt kích đã tiến vào đất Việt.
Lực Lượng phía CSVN
Sư đoàn 346 (F346) CSVN là đơn vị nồng cốt trấn đóng gồm có 3 trung đoàn (E) :
Trung đoàn E246 trấn đóng huyện Hà Quảng.
Trung đoàn E677 lên Trà Lĩnh bảo vệ cửa khẩu Phai Can.
Trung đoàn E851 đóng chốt huyện Hòa An.
Trung đoàn E188 pháo binh yễm trợ toàn vùng.
2 Trung đoàn E567 và E852 là lực lượng dự bị bổ xung.
2 Tiểu đoàn D126, D126 là lực lượng đặc công xung kích.
Lực Lượng TC:
Về phía TC, lực lượng TC đưa vào chiến trường được trải từ đông Móng Cái cho tới tây Lai Châu gần 60 vạn quân (600,000) gồm 11 quân đoàn và nhiều sư đoàn độc lập. Tư lệnh đại quân khu Quảng Châu chỉ huy trực tiếp mặt trận Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh. Tư lệnh đại quân khu Côn Minh chỉ huy mặt trận Hà Tuyên, Lào Cai, Lai Châu.
Riêng trận địa Cao Bằng TC huy động:
3 quân đoàn 41, 42, 50.
2 sư đoàn địa phương Quảng Tây.
4 trung đoàn độc lập.
200 xe tăng.
500 khẩu pháo đủ loại.
Các đơn vị đặc nhiệm trong chiến trận rừng núi.
Hằng chục tiểu đoàn của các công xã giáp biên.
Hằng vạn dân binh.
Quân đoàn 43, 54, 55 tiến chiếm Lạng Sơn.
Quân đoàn 13, 14 tiến chiếm Lào Cai ( Hoàng Liên Sơn).
Quân đoàn 11 tiến chiếm Lai Châu.
Trong mặt trận Cao Bằng TC huy động 3 quân đoàn 41, 42, 50 tiến theo 3 mủi dùi:
Một cánh từ Thông Nông, Hà Quảng đánh xuống qua cửa khẩu Sóc Giang.
Một cánh từ Đông Khê, Quảng Hòa qua cửa khẩu Tà Lùng đánh lên tạo thành 2 gọng kềm tấn chiếm thị xã Cao Bằng.
Một cánh đánh thẳng vào Trà Lĩnh qua cửa khẩu Phai Can nếu mủi tiến công vượt qua được đèo Mã Phục sẽ uy hiếp và tiến chiếm thị Xã Cao Bằng.
Phối hợp với những cánh quân nầy của TC gồm các toán thám báo củng như những dân thiểu số tìm cách đóng chốt và chiếm giử những vị trí quan trọng như: Tài Hồ Sìn, Nà Bao, Cô Lê A mà mục tiêu chính vẩn là tiến chiếm thị xã Cao Bằng trong ngày 18 -19/2/1979.
Đêm 16 rạng sáng 17/2/1979 pháo binh TC dập nát các huyện Thông Nông, Hà Quảng, Trà Lĩnh, Quảng Hòa, cùng lúc ấy các toán thám báo, biệt kích đánh phá các đường dây liên lạc nối với thị xã Cao Bằng, thế là thông tin liên lạc về thị xã bị mất từ đó.
Mờ sáng 17/2/1979 quân TC đồng loạt tấn công khắp các mặt trận.
Mặt trận Thông Nông - Hà Quảng
Quân đòan 41 gồm bộ binh, xe tăng đánh vào Thông Nông-Hà Quảng qua cửa khẩu Sóc Giang và chiếm Thông Nông vào lúc 12 giờ trưa cùng ngày 17/2/4979, sau đó đạo quân nầy chia làm hai hướng:
Một mũi vượt Lương Can đánh phá nhà máy điện Tà Sa ( Nguyên Bình)
Mũi thứ hai có xe tăng dẫn đầu vượt đèo Mã Quỷnh xuống ngã ba Dân Chủ đánh phá kho vũ khí của tỉnh đội mờ sáng ngày 18/2/1979.
Mặt trận Phục Hòa - Đông Khê
Quân đoàn 42 chia thành hai mũi đánh vào Phục Hòa - Đông Khê qua cửa khẩu Tà Lùng
Mũi thứ nhất TC tập trung xe tăng, pháo binh yễm trợ tiến theo đường lâm nghiệp Đức Long - Khâu Sung bất ngờ đánh thẳng vào Đông Khê sau đó theo đường số 4 tiến về thị xã Cao Bằng.
Mũi thứ hai cũng có xe tăng và pháo binh yễm trợ đánh vào Phục Hòa nhưng bị trung đoàn E567 đánh chặn nên quân TC buộc phải dừng lại ở chân đồi Khâu Chĩa nên không thực hiện được ý đồ vượt đèo sang Quảng Uyên, Mã Phục nhằm phối hợp với mũi tiến công ở hướng Trà Lĩnh.
Quân đoàn 50 có nhiệm vụ bổ xung và tiếp ứng.
Phía CSVN phòng thủ và phản công.
Trên hướng Sóc Giang - Hà Quảng
Trên hướng Hà Quảng trung đoàn E246, sư đoàn F346 tổ chức trận địa ở cửa khẩu Sóc Giang để kềm chân TC.
Tiểu đoàn D2 và D3 chận đánh các mũi tiến của TC trong suốt 4 ngày liền từ 17/2-1979 cho đến 22/2/1979.
Nhiều lần quân TC tràn lên các chốt Cốc Ngưu, Cốc Nhu, Cốc Vường đều bị đánh bật trở lại.
Tiểu đoàn D11 thuộc trung đoàn E188 pháo binh đã pháo trúng đội hình quân TC tại Sóc Giang khiến quân TC không tiến lên được.
Ngày 22/2/1979 TC cho quân vượt tiến theo ngã cột mốc19 rồi theo đường Pác Bó, Nà Mạ, Đôn Chương để tiến chiếm Sóc Giang và đổ quân về hướng Nam Hà Quảng.
Sóc Giang thất thủ quân CSVN rút về cố thủ.
Trên hướng Trà Lĩnh
Hai trung đoàn bộ binh TC có pháo binh yễm trợ đánh chiếm bình độ 700, đồi Quyết Tử, đồi Thanh Niên, cao điểm 815.
Vì cao điểm 815 nằm giáp cửa khẩu Phai Can nên TC quyết tiến chiếm cho bằng được.
Cao điểm 815 lọt vào tay TC trưa ngày 17//2/1979.
Trung đoàn E677 cho tiểu đoàn D6 cùng với một đại đội của tiểu đoàn 5 cố lên tái chiếm cao điểm 815.
Chiều 18/2/1979 tiểu đoàn D6 đánh thẳng lên cao điểm 815 và tái chiếm lại cao điểm 815.
Trên hướng Hòa An
Hai đại đội C5, C10 thuộc trung đoàn E851 chốt giử xã Bế Triều, huyện Hòa An
